Heyiketeği Mezarlığı'nda Tarih Yok Oluyor: Uzmanlar Acil Koruma Çağrısı Yaptı
MALATYA HABERLERİMalatya’nın Darende ilçesindeki tarihi Heyiketeği Mezarlığı’nda yer alan ve bölgeye özgü kültürel zenginlikleri yansıtan eşsiz mezar taşları, doğal etkenler ve insan müdahalesi nedeniyle yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kaldı.
Malatya’nın Darende ilçesinde bulunan tarihi Heyiketeği Mezarlığı, son yıllarda artan tahribat nedeniyle alarm veriyor. Doğal koşulların yanı sıra özellikle insan kaynaklı müdahaleler, bölgenin tarihi dokusuna telafisi güç zararlar veriyor. Bingöl Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Türk İslam Sanatları Tarihi Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Ayşe Yolcu, mezarlığın acilen koruma altına alınması gerektiğini vurguladı.
FOTOGRAMETRİ YÖNTEMİYLE DİJİTAL KAYIT ALINDI
Doktora çalışması kapsamında Darende’deki mezar taşlarını uzun yıllardır inceleyen Ayşe Yolcu, modern tekniklerle alanı taradıklarını ifade etti. Yolcu, mezar taşlarının fotogrametri yöntemiyle ve drone desteğiyle görüntülendiğini, bu sayede elde edilen verilerle alanın plan ve kesitlerinin oluşturulduğunu kaydetti. Yaklaşık 47 hektarlık alanda yürütülen çalışmalarda 724 mezar taşı tespit edildiği bildirildi.
YÖREYE ÖZGÜ SAÇ ÖRGÜLÜ TAŞLAR DİKKAT ÇEKİYOR
Heyiketeği Mezarlığı’ndaki taşların Türkiye’nin diğer bölgelerinden farklı özellikler sunduğuna değinen Yolcu, özellikle kadın mezar taşlarındaki yoğunluğun ve işçiliğin önemine değindi. Yöreye özgü saç örgülü modeller ve farklı başlık tiplerinin kültürel bir hazine olduğunu belirten Yolcu, taşların mermer yerine aşınmaya müsait malzemeden yapılmış olmasının doğal tahribatı hızlandırdığını ekledi.
YENİ DEFİNLER VE ÇALIŞMALAR TARİHE ZARAR VERİYOR
Mezarlıktaki asıl tehlikenin insan müdahalesi olduğunu vurgulayan Yolcu, mevcut durumu şu sözlerle özetledi: “Bu alanın koruma altına alınması, yeni definlerin durdurulması ve mezar taşlarının dijital ortamda kayıt altına alınması gerekiyor.”
Yeni definler sırasında tarihi taşların yerinden söküldüğünü, ayrıca mezarlık içerisindeki yol, çeşme ve ağaçlandırma faaliyetlerinin dokuya zarar verdiğini bizzat gözlemlediklerini ifade eden Yolcu, alanın sit alanı olmasına rağmen defin yasağı bulunmamasının süreci zorlaştırdığını belirtti. Uzmanlar, yetkililerin harekete geçmemesi durumunda bu önemli kültürel mirasın kısa sürede tamamen yok olacağı uyarısında bulundu.
KAYNAK: MHA
İlginizi Çekebilir