Kendimize Neden Şefkat Göstermeliyiz? Klinik Psikolog İpek Erol Açıkladı

Modern yaşamın bireylerden sürekli güçlü, üretken ve başarılı olmasını beklemesi, insanların kendilerine karşı olan anlayışını zayıflatıyor. Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi uzmanlarından Klinik Psikolog İpek Erol, bu baskı çemberinden çıkış yolunun "öz şefkat" olduğunu belirtti. Erol, öz şefkatin bireyin zorlandığı anlarda kendisine karşı yargılayıcı değil; anlayışlı, kapsayıcı ve destekleyici bir tutum geliştirebilmesi olduğunu vurguladı.

ÖZSAYGI VE ÖZ ŞEFKAT ARASINDAKİ KRİTİK FARK

Toplumda sıkça karıştırılan özsaygı ve öz şefkat kavramlarına açıklık getiren Erol, öz şefkatin koşulsuz bir destek sunduğuna dikkat çekti. Erol, iki kavram arasındaki farkı şu sözlerle özetledi: “Özsaygı, bireyin kendini değerli hissetmesinden temel alır ancak çoğu zaman başarı, performans ve başkalarıyla kıyaslama üzerinden şekillenir. Kişi kendini değerli ve başarılı hissettiğinde artar, olası bir başarısızlıkta ise daha kırılgan hale gelir. Öz şefkat ise koşulsuzdur. Kişi başarısız olduğunda da hata yaptığında da kendisiyle bağını koparmaz. Özsaygı ‘iyiyim çünkü başardım’ derken; öz şefkat ‘zorlanıyorum ama yine de değerliyim’ diyebilmeyi mümkün kılar. Bu yönüyle öz şefkat, psikolojik sağlamlık açısından daha sürdürülebilir bir iç dayanak sunar.”

ÖZ ŞEFKAT SONRADAN ÖĞRENİLEBİLEN BİR BECERİDİR

Öz şefkatin doğuştan gelen bir özellik olmadığını, aksine emekle geliştirilebilecek bir yetkinlik olduğunu ifade eden Klinik Psikolog İpek Erol, gelişim sürecine dair şu bilgileri paylaştı: “Öz şefkat geliştirilebilir bir beceridir. Zor bir anda kendimize söylediğimiz cümleleri fark etmek önemli bir başlangıçtır. Aynı durumu yaşayan bir yakınımıza söylemeyeceğimiz sözleri kendimize söylüyorsak, burada şefkat yerine eleştiri devrededir. Kişinin kendisine şefkat geliştirmesi için; duyguları bastırmadan fark etmesi, hata anlarında ‘yalnız değilim’ düşüncesini hatırlaması, kendine karşı kullandığı dili yumuşatması ve bedensel regülasyonu destekleyen nefes ve farkındalık egzersizlerinden yararlanması etkili adımlardır.”

KENDİNE NAZİK DAVRANMAK ZAYIFLIK DEĞİLDİR

Pek çok kişinin kendine şefkat göstermeyi bir zayıflık olarak algıladığını belirten Erol, özellikle eleştirel ebeveyn tutumlarıyla büyüyenlerde sert iç sesin bir motivasyon aracı sanıldığını söyledi. Erol, ebeveynlerin çocuklarına rol model olması gerektiğini belirterek sözlerini şöyle tamamladı: “Öz şefkat, erken yaşlarda öğrenilebilen ve yaşam boyu koruyucu etkisi olan bir beceridir. Çocuklar için en güçlü öğretici, yetişkinlerin kendi hatalarına nasıl yaklaştıklarıdır. Ebeveynin ‘ben de hata yaptım ama bunu telafi edebilirim’ diyebilmesi, çocuğa güçlü bir iç mesaj verir. Ergenlere, zorlanan bir arkadaşlarına nasıl yaklaştıklarını fark ettirmek ve aynı dili kendilerine yöneltmelerini sağlamak etkili bir yöntemdir.”