Seksen Yaşındaki Hasan Gazi Ağacalar Ailesinden Miras Kalan Üzerlik Kültürünü Sürdürüyor

Darende'nin Zaviye Mahallesi'nde yaşayan 80 yaşındaki Hasan Gazi Ağacalar, annesi, babası ve dedelerinden öğrendiği üzerlik geleneğini yaşatmayı sürdürüyor. Asıl mesleği terzilik olan Ağacalar, gözlerindeki rahatsızlık nedeniyle mesleğini sürdüremeyince emeklilik döneminde üzerlik hazırlamaya başladı. Yaklaşık 4-5 yıldır bu işle uğraşan Ağacalar, doğadan topladığı bitkileri geleneksel yöntemlerle tek tek işliyor.

SAYIYLA VE KADEME KADEME HAZIRLANIYOR

Üzerlikleri gelişigüzel dizmediğini, belirli bir sayı ve düzene göre hazırladığını anlatan Ağacalar, “Üzerlik sayıyla oluyor. Beşer, altışar devam ediyor; dörder, üçer kademe kademe düşerek yapılıyor. Öyle kafadan değil” dedi. Hazırlık aşamasında ağaç, iplik, iğne, kumaş parçaları ve üzerlik kullanan Ağacalar, ürünlerin tamamını el emeğiyle hazırlıyor.

SABAH NAMAZINDAN SONRA DOĞADAN TOPLUYOR

Üzerlikleri sabahın erken saatlerinde, çoğunlukla sabah namazından sonra topladığını belirten Ağacalar, kendi gözlemlerine göre bitkinin özellikle mezarlıklarda yetiştiğini söyledi. Ağacalar, “Bunlar sadece mezarlıkta biter. Ne bahçede ne de dağda biter. Sabah namazından sonra gidip topluyorum. Güneş değmeden getirip burada diziyorum” ifadelerini kullandı.

Bitkinin doğru zamanda toplanmasının önemli olduğunu anlatan Ağacalar, “Zamanı geçtikten sonra üzerlik kuruyor. Kuruyunca ipe takılamaz. Bu nedenle zamanında toplamak şart. Yaşken biraz kokusu var ancak kuruyunca kokusu kalmıyor. Evimin bir odası neredeyse atölye oldu” diye konuştu.

ESKİDEN HER EVDE VARDI

Üzerlik geleneğinin Zaviye Mahallesi'nde uzun yıllardır sürdürüldüğünü belirten Ağacalar, “Mahallemizin bütün evlerinde asılıdır. Nazar için kullanılır. Biz de annemizden, babamızdan ve dedelerimizden öğrendik. Eskiden her evde vardı” dedi.

ŞEHİR DIŞINDAN TALEP GELİYOR

Ağacalar'ın hazırladığı üzerliklere Ankara, İstanbul ve İzmir'den de talep geliyor. İlçeyi ziyaret eden turistlerin zaman zaman ürünleri götürdüğünü belirten Ağacalar, İstanbul'da yaşayan üç kızının da geleneği sürdürdüğünü söyledi. Kızlarının hazırladığı üzerlikleri İstanbul'a götürerek yakınlarına ve çevrelerindeki kişilere verdiğini ifade eden Ağacalar, bu sayede aileden kalan geleneğin farklı şehirlerde de yaşatıldığını kaydetti.

PARA İÇİN DEĞİL KÜLTÜR İÇİN

Üzerlik hazırlamayı bir gelir kapısı olarak görmediğini vurgulayan Ağacalar, bu işi hem emeklilik döneminde vaktini değerlendirmek hem de geçmişten gelen kültürü yaşatmak için yaptığını söyledi. Ağacalar, “Para için değil, kültürümüz yaşasın diye yapıyorum. Emekliyim, vaktimi değerlendirmek için uğraşıyorum. Bundan zevk alıyorum. Kültürümüzün ömür boyu devam etmesini istiyorum” ifadelerini kullandı.

KAYNAK: MHA