Trafikten Atık Yönetimine Kadar Tüm Hizmetler Tek Merkezden İzlenecek

Türkiye’nin akıllı şehir vizyonunu belirleyen yeni yol haritası netleşti. Trafikten atık yönetimine, aydınlatmadan afet yönetimine kadar pek çok hizmeti kapsayan plan, şehirlerde dijital dönüşümü hızlandırmayı amaçlıyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, 2030 Ulusal Akıllı Şehirler Stratejisi ve Eylem Planı’nın Resmi Gazete’de yayımlandığını duyurdu. Şehir hizmetlerinde teknolojinin kullanımını artırmayı hedefleyen plan; 4 stratejik amaç, 8 hedef, 32 eylem ve 297 uygulama adımından meydana geliyor.

Beş yıllık planın vatandaşların günlük yaşamını kolaylaştıracak projelere odaklandığını belirten Bakan Kurum, belediyecilik, trafik sistemleri ve atık yönetimi başta olmak üzere farklı alanlarda 50 akıllı şehir uygulamasının devreye alınacağını bildirdi.

81 İLE AKILLI ŞEHİR YOL HARİTASI

Yayınlanan plan doğrultusunda 2026 yılı sonuna kadar 81 ilin akıllı şehir stratejileri ile yol haritalarının tamamlanması hedefleniyor. Belediyeler bünyesinde kurulacak özel birimlerle dijital dönüşüm çalışmalarının kurumsal bir yapı kazanması amaçlanıyor. 2027’de büyükşehirlerin ardından 187 ilçe belediyesinin de sürece dâhil olması, 268 belediyede ise Coğrafi Bilgi Sistemi tabanlı gelişim planlarının hazırlanması öngörülüyor. Sahanın ihtiyaçlarına yönelik en az 50 akıllı şehir uygulamasının 2028 yılına kadar aktif olarak kullanılmaya başlanması bekleniyor.

TRAFİK VE BELEDİYE HİZMETLERİ TEK MERKEZDEN İZLENECEK

2029 yılı itibarıyla tüm illerde Dijital Şehir Yönetim Merkezlerinin kurulması hedefleniyor. Bu merkezler sayesinde trafik akışı, çevre temizliği ve benzeri hizmetler tek bir noktadan takip edilebilecek. Şehirler arası koordinasyon ise Bakanlık bünyesinde kurulacak Ulusal Akıllı Şehir Merkezi aracılığıyla yürütülecek. Akıllı atık yönetimi uygulamalarıyla toplama güzergâhları doluluk verilerine göre düzenlenecek, sokak aydınlatmalarında enerji verimliliği artırılacak ve anlık trafik verileriyle ulaşımda yaşanan zaman kaybının önüne geçilecek. Vatandaşların mahallelerindeki talepleri ve sorunları mobil uygulamalar üzerinden ilgili birimlere iletebilmesi de planın hizmet başlıkları arasında yer alıyor. Ayrıca yaşlı, engelli ve dezavantajlı grupların şehir hizmetlerine adil erişimi gözetilecek.

TOKİ KONUTLARINDA AKILLI BÖLGE UYGULAMASI

TOKİ’nin yeni yaşam alanlarında hayata geçirilmesi planlanan “Akıllı Bölge” modeliyle yeşil enerji kullanımının yaygınlaştırılması amaçlanıyor. Su ve enerji kayıplarının sensörler vasıtasıyla anlık olarak tespit edilmesi hedefleniyor. Kentsel dönüşüm, iklim krizi ve afet yönetimi çalışmalarında dijital sistemlerin etkinliği artırılırken, şehirlerin interaktif dijital ikizlerinin oluşturulması öngörülüyor. Bu sayede yatırım planlamalarının güçlendirilmesi ve mükerrer yatırımların önlenmesi amaçlanıyor.

YÜZDE 80 YERLİLİK VE 500 GİRİŞİMCİYE DESTEK

Planın teknoloji ve üretim ayağında ise 2030 yılına kadar akıllı şehir teknolojilerinde en az yüzde 80 yerli üretim şartının aranması hedefleniyor. Uluslararası alanda rekabet edebilecek 500 girişimci şirketin desteklenmesi de planlanıyor. Kurulacak teknoloji kümelenmeleriyle yerli çözümlerin ihracat kapasitesinin artırılması, Türk Devletleri Teşkilatı üyeleri ve dost ülkelere ulaştırılması amaçlanırken, Akıllı Şehir Kanunu’nun da 2030 yılına kadar yürürlüğe girmesi öngörülüyor.

KAYNAK: MHA