Yeşilyurt'ta Yıkılmayan Binalar, Tahsil Edilmeyen Cezalar ve Sözleşmesiz Personeller Sayıştay Raporunda!

Sayıştay Başkanlığının Ekim 2026'da Türkiye Büyük Millet Meclisine sunduğu Yeşilyurt Belediyesi 2025 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu, belediyenin mali performansı ile idari uygulamalarını mercek altına aldı. 60 sayfalık raporda, gelir ve yatırım harcamalarındaki önemli artışa karşılık imar uygulamaları, ihale işlemleri, tahsilat süreçleri ve belediye şirketlerinin faaliyetlerinde dikkat çeken eksiklikler belirlendi. Sayıştay, mali tabloları etkileyen 5, diğer işlemlerle ilgili 13 olmak üzere toplam 18 ayrı bulguya yer verdi.

GELİRLERDE 1 MİLYAR LİRALIK ARTIŞ

Sayıştay verilerine göre Yeşilyurt Belediyesinin 2024 yılında 1 milyar 346 milyon lira olan net bütçe gelirleri, 2025 yılında 2 milyar 356 milyon liraya yükseldi. Böylece gelirlerde bir yılda yaklaşık 1 milyar 10 milyon liralık artış gerçekleşti. Vergi gelirleri yüzde 177,90 artışla yaklaşık 373 milyon liraya ulaşırken, sermaye gelirleri yüzde 201,60 yükselerek 358 milyon liraya yaklaştı. Ancak gelirlerdeki yüksek artışa rağmen 3 milyar 170 milyon lira olarak öngörülen yıllık gelir hedefinin yalnızca yüzde 74,32'sine ulaşılabildi. Özellikle bağış ve yardımlar ile sermaye gelirleri, bütçede öngörülen seviyelerin altında kaldı.

YATIRIM HARCAMALARI İKİ KATINDAN FAZLA ARTTI

Belediyenin yatırım niteliğindeki sermaye giderleri, 2024 yılında 328 milyon lirayken 2025 yılında 740 milyon liraya yükseldi. Yüzde 125,55'lik artış, bütçe verilerindeki olumlu göstergelerden biri oldu. Buna karşılık sermaye giderleri için ayrılan toplam 1 milyar 231 milyon liralık ödeneğin yaklaşık yüzde 60'ı kullanıldı. Bu veriler, yatırım harcamalarında önemli bir büyüme yaşanmasına rağmen öngörülen yatırım bütçesinin tamamının gerçekleştirilemediğini ortaya koydu.

52 MİLYON LİRALIK POZİTİF BÜTÇE FARKI

Yeşilyurt Belediyesi 2025 yılını 2 milyar 356 milyon liralık net bütçe geliri ve 2 milyar 303 milyon liralık bütçe gideriyle tamamladı. Böylece bütçe gelirleri giderleri yaklaşık 52,6 milyon lira aştı. Gelirlerdeki artış oranının giderlerin üzerinde kalması mali denge açısından olumlu bir gelişme olarak öne çıktı. Ancak belediyenin faiz giderleri 61,5 milyon liraya ulaşırken, bilançoda 285,4 milyon liralık uzun vadeli banka kredisi ve toplam 754,1 milyon liralık yabancı kaynak bulunması, borç yükünün de mali değerlendirmede dikkate alınması gerektiğini gösterdi.

SAYIŞTAY: 648 YIKIM KARARI UYGULANMADI

Raporun en dikkat çekici eleştirel bulgusu, belediyenin imar uygulamalarına ilişkin oldu. Sayıştay, 2018 yılından 27 Ocak 2026 tarihine kadar alınan 648 yıkım kararının uygulanmadığını tespit etti. Rapordaki özet tabloda ise toplam 655 yapı için yıkım kararı bulunduğu, bunların hiçbirinin yıkılmadığı bilgisi yer aldı. İki farklı sayıya rağmen denetimdeki temel tespit, kesinleşen yıkım kararlarının uygulanmaması oldu. Yıkım kararı bulunan yapıların toplam cezalı alanının 136 bin metrekareyi aştığı, bu yapılarla ilgili 44 milyon 358 bin liralık idari para cezası kesildiği belirtildi. Sayıştay, yıkım süreçlerindeki aksaklıkların temel nedenlerinden birinin belediyenin İmar ve Şehircilik, Fen İşleri ve Zabıta müdürlükleri arasındaki koordinasyon eksikliği olduğunu kaydetti. Ayrıca yıkılmayan yapıların Bakanlık tarafından yıkılması durumunda, maliyetlerin yüzde 100 fazlasıyla belediyeden tahsil edilmesi riski bulunduğu vurgulandı. Belediye yönetimi ise dosyaların teknik ve hukuki incelemelerinin yapıldığını, öncelik sıralaması oluşturulduğunu ve yıkım ihalesi için hazırlıklara başlandığını bildirdi.

31 MİLYON LİRALIK CEZANIN SADECE 4,1 MİLYONU TAHSİL EDİLDİ

Sayıştayın gelir yönetimine ilişkin bulguları da dikkat çekti. Denetimde, 2025 yılında belediye encümenince kesinleştirilen 245 idari para cezasının toplam tutarının 30 milyon 960 bin lira olduğu belirlendi. Bu cezaların 135'ine karşılık gelen 23 milyon 719 bin liralık bölümüne tahakkuk işlemi yapılmadığı, 38 cezanın ise tahakkuk ettirilmesine rağmen tahsil edilemediği tespit edildi. Toplam ceza tutarından yalnızca 4 milyon 156 bin liranın tahsil edildiği ve tahsilat oranının yüzde 13,4 seviyesinde kaldığı belirtildi. Bu tablo, belediyenin gelirlerini artırmasına rağmen kesinleşmiş kamu alacaklarının takibi ve tahsilatında ciddi eksiklikler bulunduğunu ortaya koydu. Belediye yönetimi, depremler, pandemi ve yeniden inşa çalışmalarının yoğunluğunu gerekçe göstererek bekleyen tahakkukların sisteme girildiğini ve tahsilat işlemlerine başlanacağını açıkladı.

BELEDİYE TAŞINMAZLARINDA YÜZDE 424'LÜK KİRA FARKI

Sayıştay denetiminde belediyeye ait 21 taşınmazın kiralanmasına ilişkin işlemler de incelendi. Raporda, kiralama ihalelerine katılacak istekliler için en az yüzde 50 kamu ortaklığı şartı getirilmesinin rekabeti sınırlandırdığı belirtildi. Belediye şirketine kiralanan bazı taşınmazların daha sonra üçüncü kişilere çok daha yüksek bedellerle kiraya verildiği tespit edildi. Alt kiralama bedellerinin, ilk kira bedellerinden ortalama yüzde 424 daha yüksek olduğu ve arada toplam 3 milyon 316 bin liralık fark bulunduğu kaydedildi. Sayıştay, belediye mülkiyetindeki taşınmazlardan elde edilebilecek gelirlerin doğrudan belediye bütçesine kazandırılması ve ihalelerde rekabetin sağlanması gerektiğine dikkat çekti. Belediye ise rekabeti sınırlandıran kamu ortaklığı şartının 2026 yılında kaldırıldığını ve açık ihale usulüne geçildiğini bildirdi.

282 PERSONELİN SÖZLEŞMESİZ GÖREVLENDİRİLDİĞİ TESPİT EDİLDİ

Denetim raporunda belediye şirketleri üzerinden istihdam edilen personelle ilgili de önemli bir bulgu yer aldı. Sayıştay, farklı belediye şirketlerinden toplam 282 personelin herhangi bir hizmet alımı sözleşmesi yapılmadan belediyenin çeşitli birimlerinde çalıştırıldığını belirledi. Raporda, belediye şirketleri ile idare arasındaki personel hizmetlerinin hukuki ve mali dayanağının açık şekilde düzenlenmesi gerektiği vurgulandı.

SPOR KULÜBÜNE VERİLEN YARDIMIN KULLANIMI ELEŞTİRİLDİ

Sayıştay, amatör spor faaliyetlerinin desteklenmesi amacıyla Yeşilyurt Spor Kulübüne yapılan nakdi yardımın profesyonel futbol takımının ihtiyaçlarında da kullanıldığını tespit etti. Raporda, profesyonel takımın konaklama, ulaşım, güvenlik ve organizasyon giderlerinin amatör spora yönelik desteklerden karşılanmasının mevzuata uygun olmadığı belirtildi. Belediye ise kulübün amatör branşlarda da faaliyet gösterdiğini ve yardımların spor faaliyetlerini destekleme amacı taşıdığını bildirdi.

213 MİLYON LİRALIK VARLIĞA AMORTİSMAN AYRILMADI

Sayıştay denetçileri, belediyenin mali kayıtlarında da önemli eksiklikler belirledi. Raporda, toplam 213 milyon 953 bin lira değerindeki maddi duran varlık için amortisman ayrılmadığı ve amortisman defteri tutulmadığı tespit edildi. Ayrıca bazı bilgisayar yazılımlarının muhasebe hesaplarına eksik kaydedildiği, tahsis edilen taşınmazların kayıtlara alınmadığı ve hurda niteliğindeki varlıkların satış işlemlerinin zamanında yapılmadığı belirtildi. Bu eksikliklerin, belediyenin varlıklarının ve mali tablolarının doğru değerlendirilmesini güçleştirdiği ifade edildi.

ŞEFFAFLIK VE KAMUOYUNU BİLGİLENDİRME EKSİKLİĞİ...

Sayıştay, belediyenin kamuoyuna açıklaması gereken bazı bilgi, belge, karar ve raporları internet sitesinde yayımlamadığını da tespit etti. Genel aydınlatma faturalarının kontrol edilmemesi, işçilerin birikmiş yıllık izinlerinin kullandırılmasına ilişkin tedbirlerin yetersizliği, haberleşme altyapısına ilişkin geçiş hakkı bedellerinin tahsil edilmemesi ve bazı taşınmazlardan emlak vergisi alınmaması diğer bulgular arasında yer aldı.

MALİ BÜYÜME VAR, DENETİM EKSİKLİKLERİ DE VAR

Sayıştayın 2025 yılı raporu, Yeşilyurt Belediyesinde mali büyüme ile idari denetim performansının farklı sonuçlar ortaya koyduğunu gösterdi. Gelirlerin yüzde 75 artması, yatırımların iki katından fazla yükselmesi ve bütçenin pozitif gelir-gider farkıyla tamamlanması olumlu mali göstergeler olarak kayda geçti. Buna karşılık yüzlerce yıkım kararının uygulanmaması, milyonlarca liralık idari para cezalarının tahsil edilememesi, taşınmaz kiralamalarında rekabeti sınırlayan uygulamalar ve belediye şirketleriyle ilgili usul eksiklikleri, kamu kaynaklarının etkin yönetimi ve hesap verebilirlik açısından soru işaretleri oluşturdu. Sayıştay raporundaki 18 denetim bulgusu, Yeşilyurt Belediyesinin yalnızca gelir ve yatırım büyüklüğüyle değil, mevzuata uyum, mali disiplin, denetlenebilirlik ve kamu yararı ilkeleri çerçevesinde de değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koydu.

KAYNAK: MHA