36 Saatte Sadece 1 Saat Uyudum

Gece yarısını çoktan geçmişti.

Hastanenin koridorlarında yorgunluk hâkimdi ama kalp cerrahisi için zamanın bir anlamı yoktu.

Telefon çaldığında gelen haber nettir: Bir insanın hayatı dakikalar içinde elinizden kayıp gidebilir.

Bazen saatler süren bir ameliyatın sonunda tek bir dikiş, tek bir karar, tek bir saniye her şeyi değiştirir.

İşte Prof. Dr. Cengiz Çolak, yaklaşık 25 yıldır bu gerilimin tam merkezinde çalışıyor.

Binlerce ameliyat…

Sayısız nöbet…

Ve hafızasından hiç silinmeyen yüzlerce yüz…

Kalp ve damar cerrahisi, tıbbın en ağır sorumluluklarından birini taşıyor.

Çünkü burada hata payı küçüldükçe yük büyüyor.

Dakikalar önem kazanıyor.

Bazen saniyeler…

Bazen de milimetreler…

Bir insanın yeniden hayata tutunup tutunamayacağı çoğu zaman bu ince ayrıntılara bağlı oluyor.

Röportajımızın ilk bölümünde çocukluk yıllarından kalp ve damar cerrahisine uzanan yolculuğunu konuşmuştuk.

Bu bölümde ise ameliyathanenin kapısını aralıyor; ölümle yaşam arasındaki mücadeleyi, yıllar içinde değişen cerrahi teknikleri ve bir kalp cerrahının omuzlarındaki ağır sorumluluğu konuşuyoruz.

“KALP CERRAHİSİNDE AMELİYATI YARIDA BIRAKAMAZSINIZ”

Cerrahlar çoğu zaman hastaların hayatındaki en kritik dakikalarda sahneye çıkar. Meslek hayatınız boyunca size en önemli dersi veren şey ne oldu?

Kalp cerrahisi insana çok şey öğretiyor.

Bu branşın diğer cerrahi alanlardan ayrılan yönleri var.

Örneğin bazı ameliyatlarda ihtiyaç duyulduğunda kısa süreliğine dışarı çıkabilirsiniz.

Fakat kalp cerrahisinde böyle bir lüksünüz yok.

Ameliyat başladıysa sonuna kadar oradasınız.

Beş saat sürüyorsa beş saat…

Altı saat sürüyorsa altı saat…

Bazen daha da fazla…

Aynı dikkatle, aynı hassasiyetle ameliyatın başında kalmanız gerekir.

Çünkü karşınızda bir insanın hayatı vardır.

Kalp cerrahisi bana sabrı, dikkati ve sorumluluğu öğretti.

“2000 YILIYLA BUGÜN ARASINDA ÇOK BÜYÜK FARK VAR”

Uzmanlık yıllarınızla bugünü kıyasladığınızda sizi en çok şaşırtan değişim ne oldu?

Kalp cerrahisi son 25 yılda çok büyük değişim geçirdi.

Bizim ilk yıllarımızda ameliyat süreleri çok daha uzundu.

Sabah saatlerinde başlayan bir ameliyat bazen öğleden sonra üçe, dörde kadar sürerdi.

Hatta bazı hastalarda kalbi yeterince koruyamadığımız için ödem gelişebiliyor, göğsü tamamen kapatmadan yoğun bakıma almak zorunda kalabiliyorduk.

Ertesi gün yeniden ameliyata alıp göğsü kapatıyorduk.

O yıllarda bir hastayı on gün içinde taburcu edebilmek ciddi bir başarı olarak görülürdü.

Bugün ise teknolojinin, anestezinin ve kullanılan malzemelerin gelişmesi sayesinde aynı ameliyatları çok daha kısa sürede gerçekleştirebiliyoruz.

Bir zamanlar saatler süren operasyonlar artık çok daha güvenli ve kontrollü şekilde yapılabiliyor.

Ameliyat sonrası yaşam kalitesi de önemli ölçüde arttı.

En önemlisi ise ölüm oranlarının ciddi şekilde düşmesi oldu.

Eskiden yüzde onlara yaklaşan oranlardan bahsedilirken bugün çok daha düşük seviyelerdeyiz.

Türkiye, kalp cerrahisi alanında Avrupa’nın ve dünyanın önemli ülkelerinden biri haline geldi.

“AMELİYATHANE BİR İBADETHANEDİR”

Prof. Dr. Çolak’ın meslek hayatında iz bırakan isimlerden biri de hocası Prof. Dr. Ali Telli.

Yıllar geçmesine rağmen unutamadığı bir öğüt var.

“Ameliyathaneyi bir ibadethane gibi göreceksiniz.”

Bu cümle onun meslek anlayışının temel taşlarından biri olmuş.

Konuyla ilgili şunları söylüyor:

“Bizim hocalarımız ameliyathaneye girerken son derece dikkatli olmamızı isterdi. Nasıl insan bir ibadethaneye girerken davranışlarına dikkat ediyorsa, ameliyathanede de aynı hassasiyetin gösterilmesi gerektiğini söylerlerdi.

Çünkü burada size bir insanın hayatı emanet ediliyor.

Ben bugün hâlâ ameliyathaneye bu anlayışla giriyorum.”

“36 SAATTE SADECE 1 SAAT UYUDUM”

Meslek hayatınız boyunca unutamadığınız dönemlerden biri hangisiydi?

Yakın zamanda yaşadığımız bir olay hâlâ hafızamda çok canlı.

Arka arkaya iki aort diseksiyonu vakası geldi.

Biri genç bir hastaydı.

Diğeri daha ileri yaşlardaydı.

Her ikisi de son derece acildi.

Aort diseksiyonu zamanla yarışılan bir hastalıktır.

Gecikme olduğunda sonuçları çok ağır olabilir.

Bu nedenle hastaları bekletme şansınız yoktur.

Üst üste ameliyatlara girdik.

Neredeyse iki gün boyunca hastaneden çıkamadık.

Toplamda yaklaşık 36 saatlik bir süreç yaşadık.

Bu süre içerisinde yalnızca bir saat kadar uyuyabildim.

Ama bugün o hastaların hayatta olduğunu görmek bütün yorgunluğu unutturuyor.

“AORT DİSEKSİYONU DAKİKALARLA YARIŞTIR”

Bugün sizi en çok heyecanlandıran cerrahi alan hangisi?

Aort cerrahisi.

Özellikle aort diseksiyonları.

Çünkü bu hastalarda zaman çok kritik.

Hasta ilk saatler içerisinde ameliyata alınabilirse başarı şansı son derece yükseliyor.

Doğru teknik uygulandığında hastaların önemli bir kısmı kısa sürede normal hayatlarına dönebiliyor.

Bu nedenle hem en riskli hem de en fazla dikkat gerektiren alanlardan biri.

“ASIL KAZANÇ HASTANIN DUASIDIR”

Kalp ve damar cerrahiliği uzun ameliyatlardan, ağır nöbetlerden ve büyük sorumluluklardan oluşuyor.

Fakat Prof. Dr. Cengiz Çolak’a göre bütün bunların sonunda kalan şey çok daha farklı.

Bir hastanın yeniden ayağa kalkması…

Ailesine kavuşması…

Kontrole gelirken yanında küçük bir hediye getirmesi…

Ve ardından kurduğu o kısa cümle:

“Allah razı olsun hocam.”

Belki de yıllardır süren bütün emeğin özeti tam olarak burada saklı.

Röportajımızın son bölümünde Prof. Dr. Cengiz Çolak ile Malatya’nın sağlık geleceğini, Turgut Özal’ın kalp hastanesi idealini, gençlerin neden cerrahiden uzaklaştığını ve sağlık sisteminin yarınlarını konuşacağız.

Röportaj: Murat Çetin

İLGİLİ BÖLÜMÜ OKUMAK İÇİN LÜTFEN BURAYA TIKLAYINIZ.