Darende’de 50 Yıllık Taş Ustalığı Yok Olma Tehlikesiyle Karşı Karşıya

Darende’de yaklaşık 50 yıldır baba mesleği taş ustalığını sürdüren Sıtkı Canlı, çırak yetişmemesi nedeniyle mesleğin yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu söyledi. 10 yaşında babasının yanında çırak olarak mesleğe başlayan Canlı, Darende ve çevresinde cami, minare, çeşme, şömine, mezar taşı ve dekoratif yapıların taş işçiliğini yapıyor.

“BABA MESLEĞİNİ DEVAM ETTİRİYORUZ”

Kahramanmaraşlı mimari taş ustası Sıtkı Canlı, mesleği babasından öğrendiğini belirterek, “Babam, Kahramanmaraş ve çevresinde cami, türbe ve minare olmak üzere birçok eser yaptı. Biz de onun yanında çırak olarak başladık, yetiştik ve usta olduk. Babamız yaşlandı, biz de onun mesleğini devam ettiriyoruz” dedi.

TAŞ İŞÇİLİĞİNE TALEP DEVAM EDİYOR

Cami ve minare yapımının sürekli olmaması nedeniyle farklı alanlarda da taş işçiliği yaptıklarını anlatan Canlı, “Bahçesine taş yapı, salonuna şömine veya çeşme yaptıranlar oluyor. Mezar taşı olarak da doğal taşı tercih edenler var. Taş ayrı bir sanat, ayrı bir iş. Doğallığı ve estetik görünümü nedeniyle bu işi bilenler gelip bizi buluyor” diye konuştu.

“BİZ İŞİN TEMELİNDEN YETİŞTİK”

Taş ustalığında son kuşağı oluşturduklarını ifade eden Canlı, mesleğin geçmişteki öğrenme biçimiyle bugün arasında fark bulunduğunu belirterek şunları söyledi: “Biz işin temelinden yetiştik. Taşı kırdık, kestik ve işledik; minare ve cami yaptık. Şimdi aynı şekilde usta yetişmiyor. Taş sağlam, doğal ve estetik bir malzeme. Bu iş biraz da zevk işi.”

TAŞLAR YAPILACAK İŞE GÖRE SEÇİLİYOR

Kullanılan taşların yapılacak işe ve kullanılacağı alana göre belirlendiğini kaydeden Canlı, taşların Darende’nin yanı sıra Kayseri ve Ankara’dan da getirildiğini söyledi. Canlı, “Her taş her yerde kullanılmaz. Yapılacak işe ve kullanılacağı alana göre seçim yapıyoruz. Büyük firmalar kesim işlemlerini gerçekleştiriyor, biz de burada desen ve işçilik çalışmalarını yapıyoruz. Modelleri müşteriye sunuyor, beğendiği taş ve deseni uyguluyoruz” ifadelerini kullandı.

SANATKÂRLAR İÇİN DÜZENLİ ALAN TALEBİ

Darende’de daha önce kullandığı iş yerinin yaklaşık 15 yıl önce yol ve bisiklet yolu çalışmaları kapsamında yıkıldığını anlatan Canlı, kendisine yeni bir yer gösterilmemesi üzerine mevcut atölyesini kendi imkânlarıyla kurduğunu belirtti.

Canlı, “Yaklaşık 10 yıldır burada faaliyet gösteriyorum ancak birçok kişi iş yerimin bulunduğunu bilmiyor. Belediyemizden marangoz, demirci ve diğer sanatkârların bir arada bulunacağı düzenli bir alan oluşturmasını istiyoruz. Unutulmaya yüz tutan mesleklerin yaşatılması için böyle bir proje büyük önem taşıyor” dedi.

“BU MESLEĞİN SON KUŞAĞIYIZ”

Mesleğin en büyük sorununun çırak eksikliği olduğunu vurgulayan Canlı, gençlerin ağır ve zahmetli olması nedeniyle taş ustalığına yönelmediğini söyledi. “İşimiz ağır ve zahmetli olduğu için gençler daha kolay mesleklere yöneliyor. Kazancı iyi olmasına rağmen çırak yetişmiyor. Millî Eğitim Bakanlığı’nın öğrencileri sanatkârların yanında çalışmaya yönlendiren sistemi kapsamında bize de öğrenci gönderilebilir. Biz onları taş ustası olarak yetiştirebiliriz. Ben bu işi bıraktıktan sonra burada taş ustalığı yapacak kimse kalmazsa bu sanat da yok olur.”

TAŞIN DOĞAL DOKUSU KORUNUYOR

Taş ürünlerinde doğal görünümü ön planda tuttuklarını belirten Canlı, farklı renklerin uygulanabildiğini ancak çoğunlukla boya kullanmadan taşın kendi dokusunu koruyan sade ürünleri tercih ettiklerini ifade etti.

KAYNAK: MHA