Ebuzer AYDIN / Yerin Altı İsyan Ediyor, Ya Üstü?

6 Şubat’ın üzerinden üç yılı aşkın zaman geçti. Milletin hafızasına kazınan o büyük felaketin ardından devlet bütün imkânlarını seferber etti. Bakanlıklar, kurumlar, belediyeler, kısacası devletin bütün refleksi deprem bölgesine yöneldi.

Bugün gelinen noktada deprem bölgesine yaklaşık 500 bin konut inşa edildi. Bu, Cumhuriyet tarihinin en büyük yeniden inşa hamlesidir. Özellikle İkizce, sadece Malatya’nın değil, Türkiye’nin en büyük toplu konut merkezlerinden biri hâline geldi.

Fakat ortada çok acı bir gerçek var: Devlet ev yaptı, ama insanımız hâlâ ölümle burun buruna yaşamaya devam ediyor.

Şehir merkezinde deprem yemiş, yorgun, riskli, psikolojik olarak bile insanı ezen binalarda oturmayı sürdüren büyük bir kesim var. Üstelik bunu mecburiyetten değil, alışkanlıktan ve anlamsız bir şehir merkezi takıntısından dolayı yapıyor.

Oysa İkizce ile şehir merkezi arasında bir Beyler Deresi, bir viyadük var. Şehir merkezine toplam ulaşım süresi yaklaşık 10 dakikadır.

Sanki başka bir şehirden bahsediyoruz. Kiralar daha uygun. Evler yeni. Zemin daha güvenli. Planlama daha modern. Ama insanlar hâlâ gidip çürümüş betonların arasında yaşamayı tercih ediyor.

Bugün sabah meydana gelen 5.7 büyüklüğündeki deprem bize bir şeyi yeniden hatırlattı:

Deprem bitmedi.
Fay hatları uyumadı.
Allah, kapanmış sandığımız defteri yeniden açabilir.

Adeta kader bize şöyle dedi: “Madem güvenli evlere gitmiyorsunuz, o hâlde korkuyla yaşamaya devam edin.”

Fakat meselenin yalnızca vatandaş boyutu yok. Bu şehrin bir de vicdan muhasebesi vermesi gereken ticaret tarafı var.

Çünkü deprem bölgesinde olmamıza rağmen, Malatya’da bazı çevreler yaşanan felaketi fırsata çevirdi.

Türkiye’nin dört bir yanından yardımlar gelirken, devlet milyarlarca liralık yatırım yaparken, bu şehir yeniden ayağa kaldırılmaya çalışılırken, Malatya şehri Türkiye’nin en pahalı şehri haline geldi. Giyimden araba tamirine, hatta en basit günlük ihtiyaçlar için bile insanlar Elazığ’a gidiyorsa burada durup düşünmek gerekiyor!

Bugünkü depremi bile fırsat bilip insanların tercih etmediği İkizce konutlarının kiralarını iki katına çıkaranlar oldu.

Görüştüğümüz emlakçılar açık açık söylüyor: Daha düne kadar 6-7 bin lira bandında olan İkizce kiraları, bir anda 12-13 bin liraya çıkarıldı.

Deprem olur olmaz fiyat artırmak nasıl bir ahlâktır? Felaketin içinden rant devşirmek nasıl bir vicdandır? Bu nasıl bir anlayıştır?

Bir tarafta devlet gece gündüz konut yetiştirmeye çalışıyor. Diğer tarafta bazı insanlar, felaketi ticari avantaja çevirmeye uğraşıyor.

İşte tam burada insanın aklına şu cümle geliyor: Yerin altı, yerin üstündekileri artık taşımıyor.

Evet, Belki de mesele sadece fay hatları değildir. Belki de toprağın altında biriken şey yalnızca enerji değil; hırs, açgözlülük, fırsatçılık ve vurdumduymazlıktır.

Artık yapılması gerekenler nettir:

Malatya’nın kontrollü şekilde yeni yaşam alanlarına taşınması gerekiyor. İnsanların güvenli konutlara geçmesi gerekiyor. Şehrin yükünün dağıtılması gerekiyor. Yeni yerleşim bölgelerinin sosyal hayatla, ulaşım ağlarıyla, ticaretle ve kamu yatırımlarıyla desteklenmesi gerekiyor.

...

YAZININ DEVAMI BURADA