Engelli Emekliler Soruyor: Bizim Kazanılmış Haklarımıza Ne Oldu?

Türkiye'de yaklaşık 45 yıl boyunca istikrarlı bir şekilde uygulanan vergi indirimi yoluyla engelli emekliliği sistemi, 15 Ocak 2025 tarihinde yürürlüğe giren 7538 sayılı Kanun ile köklü bir değişikliğe uğradı. Herhangi bir geçiş süreci tanınmadan, yayımlandığı gün yürürlüğe giren bu düzenleme nedeniyle binlerce engelli birey kazanılmış haklarını kaybetme riskiyle karşı karşıya kaldı. Çalışma hayatlarını ve ekonomik planlarını uzun yıllar boyunca yürürlükte bulunan mevzuata güvenerek planlayan sigortalılar, bir gecede kendilerini tamamen farklı bir sistemin içinde buldu.

MAĞDURLAR SESLERİNİ DUYURAMIYOR

Engelli Emeklilik Dayanışma Derneği (EMED) tarafından yapılan anket çalışmasında, Türkiye genelinde tahmini olarak 30 bin ila 40 bin kişinin bu yasa değişikliği nedeniyle mağdur olduğu dile getiriliyor. Ancak ne resmi makamlardan ne de ilgili kurumlardan net bir sayıya ulaşılamıyor.

SGK TEYİDİNE GÜVENEREK İŞTEN AYRILANLAR ÇARESİZ

Sistem değişikliğinin en ağır darbe vurduğu kesimlerden biri de emeklilik hakkını kazanmış ve maaş bağlatmış olan eski sigortalılar oldu. Hastalık veya iş kazası sonrası engelli kalan bireyler, kontrol muayenelerinde yeni yürürlüğe giren kısıtlayıcı tıp listelerine tabi tutulunca engellilik oranları düşürülüyor ve maaşları tamamen kesiliyor.

EMED Başkanı Nazlı Pınar Tetik, bizzat yaşadığı süreci ve haksızlığı şu sözlerle ifade ediyor: "Ben kanser hastalığım sonrası engelli oldum. 2023'te emekli oldum. 2 yıldır maaşımı alıyordum. Emekli olurken özellikle SGK’dan teyit aldım maaşımın kesilmesi söz konusu olmayacağı yönünde ve işimden öyle ayrıldım, çünkü iyi bir şirkette yönetici olarak çalışıyordum ve işim ve koşulları çok iyiydi. Sonrasında 2025 Ekim kontrol muayenesinde maaşım kesildi. Gerekçe olarak da 7538 sayılı bu kanun değişimi gösterildi. Benim gibi bir çok insan var özellikle bu raporun son kısmında katılımcı beyanları mevcut orada herkesin mağduriyetini kısaca görebilirsiniz. 200 mağdurdan sadece 50 sini ekleyebildim temsilen. Bu rakam bizim anketle ulaşabildiğimiz kişiler, ama Türkiye genelinde sayının kaç olduğu söylenmiyor. CİMER‘den veya SGK‘dan bu konuda bilgi alamıyoruz bazı milletvekilleri bu konuda soru önergesi verdi ama onlara da yanıt verilmiyor. Tahmini olarak geçmiş yıllara bakılarak 30.000 - 40.000 kişi gibi rakamlar söyleniyor ama hiçbir dayanak yok. Benimki gibi emekliliği kesilen de var, 1 gün / 1 hafta / 1 ay kala değişen, kanun sebebiyle başvurusunu yeni sistemden yapmak zorunda kalan da var. Yeni sistemde red oranı %97 nin üzerinde..."

ANKETE KATILAN 200 KİŞİDEN SADECE KÜÇÜK BİR KISMI RAPORDA

Derneğin hazırladığı istatistiksel değerlendirme ve katılımcı beyanları raporunda, engellilik süreçlerinde yaşanan hak kayıpları somut verilerle gözler önüne seriliyor. Ancak ulaşılan kişilerin listelenmesi bile sınırlı imkanlarla gerçekleştirilebiliyor.

Tetik, raporun içeriğindeki katılımcı beyanlarına dikkat çekerek sözlerini şöyle tamamlıyor: "Benim gibi bir çok insan var. Mağduriyetimizin giderilmesini istyorum."

RESMİ MAKAMLAR SESSİZLİĞİNİ KORUYOR

EMED'in yürüttüğü anket çalışmalarına katılan engelli bireylerin beyanları, sorunun münferit olmadığını, aksine sistematik bir hak gaspına dönüştüğünü kanıtlıyor. Türkiye genelinde mağdur sayısının 30 bin ila 40 bin civarında olduğu tahmin edilmesine karşın, ne SGK ne de CİMER resmi bir veri paylaşıyor. Meclis çatısı altında milletvekilleri tarafından verilen soru önergeleri ise yanıtsız bırakılmaya devam ediyor.

"DÖNÜŞ ALAMADIK"

Yaşanan bu sistematik mağduriyetin çözümü için gözler Anayasa Mahkemesi’ne (AYM) çevrilmiş durumda. 7538 sayılı Kanun’un iptali istemiyle yüksek mahkemede açılan E.2025/78 esas numaralı dava, tam 15 aydır bir karara bağlanmayı bekliyor. Bu süreçte engelli vatandaşların adeta kaderine terk edildiğini vurgulayan EMED Başkanı Nazlı Pınar Tetik, hukuki tıkanıklığı ve yaşadıkları çaresizliği şu sözlerle dile getirdi: "Anayasa Mahkemesinde kanunun iptali için E.2025/78 dosya numarasıyla dava açıldı ancak o da 15 aydır karara bağlanmayı bekliyor. Bu belirsiz süreçte binlerce insan maaşsız ve en önemlisi sosyal güvencesiz bir şekilde ortada bırakılarak çok büyük mağduriyetler yaşıyor. Sesimizi duyurmak, karar mekanizmaları üzerinde bir kamuoyu baskısı oluşturabilmek için her yolu deniyoruz; ancak bugüne kadar yetkililerden hiçbir olumlu ya da olumsuz dönüş alamadık."

HABER MERKEZİ-MALATYA