Kömür ve Katı Yakıtlarda Kurallar Değişti: Dijital Takip Dönemi Başlıyor

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının hava kalitesinin korunması amacıyla hazırladığı “Hava Kalitesinin Korunması Amacıyla Katı Yakıtların Kontrolü Yönetmeliği” Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenlemeyle ithal ve yerli katı yakıtların özellikleri, belgelendirilmesi, piyasaya arzı, depolanması, taşınması ve kullanımına ilişkin kurallar yeniden belirlendi.Katı yakıtların üretim ve satış süreçleri Katı Yakıt Modülü (KYM) üzerinden daha kapsamlı şekilde takip edilecek. Üretici, ithalatçı, dağıtıcı ve satıcıların yakıt hareketlerine ilişkin bilgileri sisteme belirlenen sürelerde girmesi zorunlu olacak.

BELGESİZ YAKIT PİYASAYA SUNULAMAYACAK

Yönetmelik kapsamındaki belirli katı yakıtların piyasaya arzı ve kullanımı için Uygunluk Belgesi alınması zorunlu olacak. Isınma amaçlı yakıtların satışa sunulabilmesi için ayrıca Satış İzin Belgesi şartı getirildi. Isınma amaçlı ithal katı yakıtların dağıtımı ve satışı, belgede belirtilen dağıtıcı ve satıcılarla sınırlandırılacak. Sanayi ve termik santral amaçlı ithal yakıtlar ise yalnızca Uygunluk Belgesi’nde belirtilen ve KYM’ye kayıtlı tesislere satılabilecek.

KÖMÜR TORBALARINDA RENK KODU UYGULANACAK

Yeni dönemde ısınma amaçlı katı yakıtların torbalanmasında renk kodu kullanılacak. İthal kömürler yeşil, birinci grup illerde kullanılabilecek yerli kömürler mavi, ikinci grup illerde kullanılabilecek yerli kömürler sarı, kırsal mahalle, köy ve beldelerde kullanılacak yerli kömürler ise gri renkli torbalarda piyasaya sunulacak. Bedelsiz dağıtılan kömürlerde beyaz, biyokütle briket ve peletlerinde ise şeffaf torba kullanılacak. Torbalarda yakıtın Uygunluk Belgesi ve özelliklerinin görülebilir olması veya QR kod üzerinden elektronik olarak izlenebilmesi gerekecek.

UYGUNSUZ YAKIT TOPLATILACAK

Denetimlerde sınır değerlere uygun olmadığı belirlenen yakıtların satış ve dağıtımı KYM üzerinden durdurulacak. İlgililerin üç iş günü içerisinde talep etmesi halinde şahit numune analizi yapılabilecek. Uygunsuzluğu kesinleşen yakıtlar depolardan toplatılarak yetkili mercilerin gözetimindeki alanlarda tutulacak. Daha sonra uygun görülen sanayi tesislerinde kullanılabilecek. Toplama, taşıma ve depolama dahil tüm masraflar ilgili ithalatçı, üretici, dağıtıcı veya satıcı tarafından karşılanacak. 

PETROL KOKUNA DA YENİ ŞARTLAR GELDİ

Petrol koku kullanımında da yeni kurallar uygulanacak. Tahsisat yalnızca gerekli çevre izinlerine sahip ve sürekli emisyon ölçüm sistemiyle izlenen tesislere yapılabilecek. Petrol kokunu ilk kez kullanacak tesislere en fazla altı aylık deneme tahsisatı verilecek. Emisyon sınırlarının aşılması veya gerekli çevre izninin alınmaması halinde tahsisat belgesi iptal edilecek.

KURALLARA UYMAYANLARA YAPTIRIM UYGULANACAK

İzinsiz faaliyet, uygunsuz yakıt satışı, durdurulan yakıtın satışına devam edilmesi, yakıtların kurallara aykırı şekilde karıştırılması ile depolama ve taşıma hükümlerine aykırılıklar için 2872 sayılı Çevre Kanunu kapsamında idari yaptırım uygulanacak. KYM kayıtlarının zamanında yapılmaması veya istenen bilgi ve belgelerin sunulmaması da yaptırım kapsamında olacak. Bir yıl içinde iki kez cezai işlem uygulananların ilgili belgeleri iptal edilecek ve takip eden bir yıl boyunca yeni belge düzenlenmeyecek.

GEÇİŞ SÜRELERİ DE BELİRLENDİ

Yönetmeliğin büyük bölümü yayımlandığı tarihte yürürlüğe girerken, ısınma amaçlı katı yakıt torbalarının renklerine ilişkin hükümler 1 Haziran 2028’de uygulanmaya başlayacak. Daha önce alınmış Uygunluk İzin, Satış İzin, Dağıtıcı Kayıt, Katı Yakıt Satıcısı Kayıt ve Katı Yakıt İthalatçısı Kayıt Belgeleri ise 30 Haziran 2027’ye kadar geçerli olacak. Katı biyoyakıt kullanan ve yeni şartları karşılamayan mevcut yakma sistemleri için de geçiş süreci öngörüldü. Bu sistemlerin kullanımına 1 Haziran 2030’a kadar devam edilmesine izin verildi.