Rıdvan SAÇU / Haksızlık Karşısında Susmayan Çocuk: "İyi" Olmak Yetmez, "Cesur" Olmak Gerek!

Değerli okurlarım,

Bir toplumun zirvesinde kimler vardır, bilir misiniz? En zenginleri mi? En ünlüleri mi? Hayır. Bir toplumun zirvesinde; toplumu kirleten, çürüten, yozlaştıran o karanlık odakların korkulu rüyası olan "Cesur Yürekler" vardır.

Onlar, sadece "kimseye zararı dokunmayan" pasif iyiler değildir. Onlar, kötülüğün önünde dağ gibi duran, "Dur!" diyebilen, herkesin sustuğu yerde hakkı haykıranlardır. Eğer meydan bu cesur yüreklere kalmazsa, meydan haramilere kalır. İşte bu yüzden, 12 adımlık yolculuğumuzun finalinde, karakter binasının çatısını çatıyoruz: "Haksızlık Karşısında Susmayan Çocuk" yetiştirmek.

Çünkü aklı, vicdanı, merhameti, dürüstlüğü öğrettik... Ama eğer bir çocuk, gözünün önünde bir zayıf ezilirken, bir hak yenirken tüm bu donanımına rağmen korkup susuyorsa, eğitimimiz eksik kalmış, hatta boşa gitmiş demektir.

"Bana Dokunmayan Yılan..." Zehri ve Uslu Çocuk Tuzağı

Bizler ne yazık ki çocuklarımızı "uslu" olsunlar diye pasifleştirdik. "Sen karışma", "Başını belaya sokma", "İdare et", "Bana dokunmayan yılan bin yaşasın" telkinleriyle büyüttük. Oysa unuttuk ki, o yılan bugün başkasına dokunur, yarın büyüyüp güçlenerek gelir bizi sokar.

Haksızlık karşısında susmayı "ağırbaşlılık" zannettik. Oysa bu, ağırbaşlılık değil, ruhsal bir ezilmişliktir. Haksızlığa şahit olup da susan çocuk, sadece başkasının hakkını yedirmekle kalmaz, kendi özsaygısından da bir parça kaybeder. İçten içe kendine olan güveni zedelenir.

Neden Susmamalı? İnancımız ve İnsanlık Onuru

Bu mesele, sadece bir karakter meselesi değil, bir iman ve insanlık meselesidir.

Peygamber Efendimiz (s.a.v.), çağlar ötesinden bugüne ışık tutan o sarsıcı uyarısını yapmıştır: "Haksızlık karşısında susan dilsiz şeytandır." Bu söz, susmanın bir "tarafsızlık" değil, zulme açık bir "ortaklık" olduğunu yüzümüze çarpar.

Yine evrensel vicdanın sesi Martin Luther King Jr. ne güzel söylemiştir: "En büyük trajedi, kötülerin zulmü değil, iyilerin sessizliğidir."

İşte biz, o sessizliği bozacak nesiller yetiştirmek zorundayız.

Peki, çocuğumuzu "kavgacı" yapmadan, ona "hak savunucusu" olmayı, yani medeni cesareti nasıl öğreteceğiz?

Evde "İtiraz Hakkı" Tanıyın: Otoritenizle Ezmeyin, Adaleti Aşılayın

Cesaretin ilk okulu evdir. Eğer çocuğunuzu evde, size karşı (saygı çerçevesinde) itiraz ettiğinde susturuyorsanız, onu dışarıdaki zorbalar karşısında da dilsiz bırakıyorsunuz demektir.

Uygulama: Bir karar aldığınızda ve o buna itiraz ettiğinde, "Ben anneyim/babayım, sus!" demek yerine; "Bu kararımın sana haksızlık olduğunu düşünüyorsan, nedenini bana anlatmanı istiyorum. Seni dinliyorum," deyin. Evde hakkını savunamayan çocuk, sokakta asla savunamaz.

"İspiyonculuk" ile "Hakkı Savunmak" Arasındaki Farkı Öğretin

Çocuklar genelde arkadaşlarını şikayet etmeyi "ispiyonculuk" sanar ve susarlar. Bu ayrımı netleştirin.

Ona şunu öğretin: "Eğer biri zarar görüyorsa, bir kural ihlal edilip birine haksızlık yapılıyorsa, bunu söylemek ispiyonculuk değil, sorumluluktur ve cesarettir. İspiyonculuk, başkasını zor duruma düşürmek için yapılır; hak savunmak ise birini zor durumdan kurtarmak için yapılır."

Rol Model Olun: Siz Susuyor musunuz?

En büyük ders, sizin davranışınızdır. Markette biri sıranızı aldığında, trafikte bir maganda terör estirdiğinde veya bir satıcı sizi kandırmaya çalıştığında siz ne yapıyorsunuz? Başınızı eğip gidiyor musunuz, yoksa nazik ama kararlı bir dille hakkınızı arıyor musunuz? Unutmayın, sizin cesaretiniz onun cesaretidir; sizin korkaklığınız onun esaretidir.

Üslup Dersi: "Nazikçe Ama Kararlılıkla" Hayır Demek

Hak savunmanın, bağırıp çağırmak, kavga etmek olmadığını öğretin. En güçlü itiraz, sakin, net ve kararlı bir dille yapılandır. Ona, sesini yükseltmeden sözünü yükseltmeyi öğretin.

12 Adımlık Yolculuğun Zirvesi

Değerli anne babalar, sevgili yol arkadaşlarım...

Aklını kullanan, kendini bilen, merak eden, geniş bakan, vicdanlı, sabırlı, dürüst, haddini bilen, adil, sorumlu, paylaşımcı ve nihayetinde haksızlık karşısında susmayan çocuklar...

Bu 12 özellik, bir çocuğu sadece "başarılı" yapmaz; onu "insan-ı kamil" olma yolunda, toplumun karanlıklarına fener tutan bir "Cesur Yürek" yapar. Biz bu tohumları attık, birlikte suladık. Şimdi bu fidanların gölgesinde daha adil, daha vicdanlı bir dünya yeşerecek. Gelecek, sessiz kalanların değil, cesaretle "doğru"yu haykıran bu çocukların omuzlarında yükselecek.

Fakat Durun! Tüm Bu Hazinelerin Tek Bir Anahtarı Var: "Bağ Kurmak"

Belki şimdi soruyorsunuz: "Hocam, bu 12 maddeyi çocuğuma nasıl yükleyeceğim? Hangi dersi aldırmalıyım, hangi kitabı okutmalıyım?"

Cevap, ne kitaplarda ne de okullarda. Cevap, tam şu an, evinizin salonunda, o küçücük gözlerin içine bakışınızda saklı. Unutmayın, sıraladığımız bu 12 muhteşem özellik birer "tohum"dur. Ancak bu tohumların yeşereceği tek toprak, Sağlıklı Aile İçi İletişimdir.

Eğer evde çocuğunuzu dinlemezseniz, o "Kendini Bilen" biri olamaz; duygularını tanıyamaz. Eğer ona sürekli emir verip sorgulamasına izin vermezseniz, o "Aklını Kullanan" biri olamaz; sadece itaat eden biri olur. Eğer korku duvarları örüp güven bağı kurmazsanız, o "Dürüst" olamaz; yalanı bir kalkan yapar. Ve eğer siz ona evde söz hakkı tanımazsanız, o dışarıda "Haksızlık Karşısında Susmayan" biri olamaz; ezilmeyi kader sanar.

Çocuğunuza vereceğiniz en büyük eğitim, ona yaptığınız vaazlar değil, onunla kurduğunuz gönül bağıdır. İletişim, konuşmak değil, anlamaktır. Anlaşılmayan bir çocuk, öğrenemez. Bu yüzden, bu 12 erdemi hayata geçirmenin yolu, akşam eve geldiğinizde televizyonu kapatıp, telefonları bir kenara bırakıp, çocuğunuzun gözlerinin içine bakarak "Seni duyuyorum, seni anlıyorum ve sana değer veriyorum" mesajını veren o sıcak sohbetlerdir.

Teşekkür ve Veda

Aylar süren bu "İyi ve Başarılı İnsan Yetiştirme" yolculuğunda, sabırla okuduğunuz, kalbinizle eşlik ettiğiniz ve daha iyi bir nesil yetiştirme derdini bizimle paylaştığınız için sizlere minnettarım. Bu yazı dizisi bitti belki ama asıl yolculuk, yani ebeveynlik sanatı her gün yeniden başlıyor.

Yolunuz aydınlık, vicdanınız pusulanız, çocuklarınız geleceğin cesur yürekleri olsun. Allah'a emanet olun...

Filistin'de, o ufacık bedenlerin enkaz altında, açlıktan son nefeslerini verdiği her an, insanlık olarak hangi dersi eksik bıraktığımızı acımasızca yüzümüze vuruyor. Eğer "haksızlık karşısında susmayan çocuklar" yetiştirebilseydik, bugün bu çocuklar o enkazın altında kalmaz, bu zulüm bu kadar pervasızca devam edemezdi. Suskun vicdanlar, bu zulümün destekçisidir. Unutmayalım ki, o sessiz çığlıklar, bir gün mutlaka susanların peşini bırakmayacaktır.