Sinsi İlerleyen Kolon Kanserinde Kritik Eşik Kırk Beş Yaşa İndi

Kolon (kalın bağırsak) kanseri, tüm dünya ile birlikte ülkemizde de hem erkeklerde hem kadınlarda en sık görülen kanserler arasında üçüncü sırada, kansere bağlı ölümler açısından ise ikinci sırada gelmektedir. Kolon kanserinin dünyada görülme sıklığı incelendiğinde tüm dünyada artış eğiliminde olduğu belirlenmiştir. Ancak bununla birlikte erken tanı ve tarama programlarının yaygınlaştırılması da hastalığın tedavisinde önemli oranda artış olduğu ortaya çıkmıştır.

ADENOM-KARSİNOM SEKANSI VE ERKEN TANI

Kolorektal kanserlerin büyük çoğunluğu adenomatöz poliplerden gelişmektedir. "Adenom–karsinom sekansı olarak tanımlanan bu süreç genellikle 5–10 yıllık bir zaman dilimini kapsar. Bu biyolojik süreç, hastalığın tarama programları ile erken evrede saptanmasına ve hatta premalign lezyon aşamasında önlenmesine olanak tanımaktadır."

TARAMA 45 YAŞ SONRASI OLARAK GÜNCELLENDİ

Kalın bağırsak ve rektum kanserleri ailesel, genetik geçişli ve rastlantısal olarak üç sebeple ortaya çıkmaktadır. Kromozom bozukluğu, genetik yapıdaki yapısal ve kimyasal değişimler de kanser sürecinin sebepleri arasında yer almaktadır. Son yıllarda yapılan çalışmalarda kolon kanserinin görülme yaşının giderek daha erken yaş gruplarına kaydığını ortaya koymuştur. "Bu nedenle birçok uluslararası kılavuz, ortalama riskli bireylerde tarama başlangıç yaşını 45 olarak güncellemiştir. Bu yaklaşım, erken başlangıçlı kolorektal kanser vakalarındaki artışa karşı koruyucu bir strateji olarak değerlendirilmektedir."

AİLENİZDE VARSA DİKKAT!

Kolon kanseri gelişiminde genetik ve çevresel faktörler birlikte rol oynamaktadır. Ailesinde birden fazla kalın bağırsak kanseri olan, kolonoskopide 1 cm’den büyük, yüksek derecede farklılaşma gösteren polip bulunanların diğer aile bireylerinde de kanser riskinin arttığı göstermektedir. Bu kanseri artıran başlıca sebepler şunlardır:

45 yaş ve üzeri olmak

Ailede kolorektal kanser öyküsü

Obezite ve metabolik sendrom

Sedanter yaşam tarzı

Liften fakir, kırmızı ve işlenmiş etten zengin beslenme

Sigara ve aşırı alkol tüketimi

İnflamatuvar bağırsak hastalıkları

BELİRTİ VERMEDEN İLERLİYOR

"Kolorektal kanserler çoğu zaman erken evrede hiçbir belirti vermeden seyretmektedir. Semptomlar genellikle hastalık ilerlediğinde ortaya çıkmaktadır. Bu nedenle tarama programlarının semptomdan bağımsız olarak yürütülmesi büyük önem taşımaktadır." İleri evredeki kolorektal kanserin belirtileri arasında; dışkılama alışkanlığında değişiklik, rektal kanama, demir eksikliği anemisi, karın ağrısı ve açıklanamayan kilo kaybı yer almaktadır.

KOLONOSKOPİ TEŞHİS VE TEDAVİDE ÖNEMLİ KOLAYLIK SAĞLIYOR

Kolonoskopi, kolorektal kanser taramasında altın standart yöntem olarak kabul edilmektedir. "Kononoskopi, tanının yanı sıra tedavi ve iyileşmede de hasta için önemli bir avantaj sağlamaktadır. Çünkü aynı işlem sırasında poliplerin çıkarılabilmesi, kolon kanserini önleyici etkisinin temelini oluşturmaktadır." Normal bir kolonoskopi sonrası ortalama riskli bireylerde genellikle 10 yıl arayla tekrar önerilmektedir.

BELİRTİ YOKSA DAHİ TARAMALARINIZI YAPTIRIN

Erken evrede saptanan kolorektal kanserlerinde 5 yıllık sağ kalım oranları %90’ın üzerindeyken, ileri evrede bu oran %15’lere kadar düşebilmektedir. Ailesinde kanser öyküsü olan bireylerin hiçbir belirti beklemeden hekim önerisi doğrultusunda kolonoskopi yaptırması ve 45 yaşını dolduran her bireyin tarama programına katılması hayati önem taşımaktadır.