Troleybüsün Â'TrambüsÂ' olması maliyeti yükseltir mi?

Malatya Belediyesi tarafından şehir içi trafik sorununu çözmek için uygulamaya konulacak Troleybüs (Trambus) toplu taşıma sistemine “eski ve pahalı” olarak karşı çıkan bazı siyasilerin ve uzmanların açıklamalarına rağmen ihale komisyonu tarafından onay çıkmıştı. 

Belediye Hizmet Binası Beydağı Toplantı Salonu'nda 22 Nisan 2013 tarihinde belediye Başkan Yardımcısı ve İhale Komisyon Başkanı Alican Bozkurt'un başkanlığında gerçekleşen 10 adet trambüs alımının yapılacağı ihaleye Bozankaya adlı firma tarafından 19 milyon 784 bin 930 Euro teklif vermişti. İhaleye giren İndeks firması ise teklifini boş olarak atmıştı. Belediye Başkanı Ahmet Çakır ve ihale komisyonu tarafından ihalesi onaylanan trambüs ihalesiyle ilgili olarak Belediye tarafından herhangi bir açıklama yapılmaması ise kamuoyunun tepkisine sebep olmuştu. 

Bu ihalenin haksız bir şekilde yapıldığını ve ihalenin iptalini isteyen Erata firması ise isteğinin sebebini Kamu İhale Kurumu'na yaptığı itirazla ortaya koydu. Erata firmasının Yönetim Kurulu Başkanı Gökhan Demirel ihalenin onaylandığı tarihten 2 gün sonra “22 Nisan 2013 tarihinde belirlenen gösterge niteliğindeki Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası döviz kuru bülteninde 1 Euro için belirlenen döviz satış kuru 2,3544 TL olmuştur. Buna göre ihaleye katılan tek firma tarafından verilen teklifin TL karşılığı 46.581.639,50 TL olmaktadır. Verilen bu teklif bedeli ve ihaleye yalnızca bir firmanın teklif vermesi, ilgili dilekçemizde belirtildiği gibi, işin idare tarafından Mal Alım İşi olarak İhale edilmesi, talep edilen teknik yeterlilik kriterleri ve teknik şartnamede istenilen koşullar nedeniyle rekabet koşullarının yok edildiğini kanıtlamaktadır. Benzer işlerde yaklaşık maliyetin %20‘sinin üzerinde düşük maliyetler görünürken, rekabet oranının yok edildiği bu işte teklif veren tek firmanın kırım oranı %5 seviyelerinde kalmıştır. İhalenin bu şekilde sonuçlanması ciddi oranda kamu zararına yol açacaktır. Yukarıdaki açıklamalarımız ve ilgili Şikayet Başvurumuz doğrultusunda. “TRAMBÜS ARACI VE İLGİLİ GÜÇ TEMİNİ, KATAN ER, KONTROL. SİNYALİZASYON VE HABERLEŞME EKİPMANI (MONTAJ DAHİL) MAL ALIMI" ihalesinin ihale sürecinin iptali yönünden karar verilmesini arz ve talep ederiz.” ifadeleriyle itiraz etmişti. 

Gökhan Demirel'in bu ihalenin onaylandığı tarihten 2 gün sonra itirazı yapması zaman aşımı meselesine ortadan kaldırıyor. Ancak bu itirazın dikkate alınıp alınmadığını bilmiyoruz. Eğer dikkate alınmışsa bu sürecin durdurulması gerektiğini düşünüyoruz. 

Gökhan Demirel'in itirazında ayrıca ilginç detaylar da var. İşte Gökhan Demirel'in itiraz dilekçesindeki ifadeler: “Sayın kurumunuza ilgi evrak ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğumuz Malatya Belediyesi Desetke ve Hizmetler Müdürllüğü tarafından 22.04.2013 tarihinde ihale edilen Trambüs aracı ile ilgili Güç Temini, Kataner, Kontrol Sinyalizasyon ve Haberleşme Ekipmanı (Montaj Dahil) Mal Alımı İhalesinde son teklif verme süresi ve saati, başvuruda bulunduğumuz tarihte başvuru evrağımızın Sayın İdareniz tarafından kayda alınmasından sonra gerçekleşmiştir. İşbu dilekçemiz, ilgi itirazen Şikayet başvurumuzun gerçekleşmesinden sonra ihale sürecinde iddialarımızı destekleyen gelişmeleri açıklamaktadır.

22.04.2013 günü saat 14;30'da son teklif verme süresi dolan ihale ile ilgili kamuya açık kaynaklardan edindiğimiz bilgi şu şekildedir:

Yaklaşık maliyeti 19.193.904.76 TL olan ihaleye sadece Bozankaya Otomotiv Mak. İmalat A.Ş. firması teklif sunmuştur. Firmanın teklifi 19.784.930.13 EURO'dur.

İhale dokümanları içerisinde yer alan İdari Şartnamenin 21. Maddesi uyarınca; 

Madde 21- Teklif ve ödemelerde geçerli para birimi

21.1. Tekliflerde geçerli para birimleri: TRY (Türk Lirası)… Ödemelerde geçerli para birimi TRY (Türk Lirası)… ‘dir.

Kamuya açık kaynaklardan edinilen bilgi doğru ise EURO para biriminde verilen teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerekir.

Bununla beraber verilen teklifteki birim fiyat detayları bilinmemekle beraber, ihale kalemleri içerisinde yer alan 10 adet Trambüs Aracı fiyatının yüksek tutularak, katener, güç sistemi, haberleşme, kablo, direk, istasyon peron yapımı, trafo redresör binası yapımı gibi yapım kalemlerinin fiyatlarının rayicinden çok daha aşağılara indirildiğini, bu şekilde ihale mevzuatına aykırı işlem yapılarak mal alım ihale mevzuatına uydurulmaya çalışıldığını düşünüyoruz. Temin edilecek araçların aslında bilinen Troleybüs olmasına, Trambüs adıyla bilinen orijinal bir toplu taşım sistemi olmamasına rağmen ihale isminin Trambüs olarak seçilmesi de araç maliyet rayicinin yükselmesi sonucunu doğurabileceğini düşündürmektedir.” 

Malatya kamuoyunun büyük bir çoğunluğu tarafından demode olduğu ve faydalı bir araç olmadığı yönündeki itirazlarına kulak tıkayan Belediyemiz, bu itiraz dilekçesi sonrasında nasıl bir yol izleyecek hep birlikte göreceğiz. “Ben yaptım, oldu” mantığıyla hareket etmeyi adet edinen belediyemizden farklı bir hareket bekliyoruz. Ancak yine de o farklı hareketi yapacaklarını da pek sanmıyoruz. “Alışmış, kudurmuştan beterdir” sözü hepimizin malumudur. 

Sayın Demirel'in itiraz dilekçesinde ilgimizi çeken bir noktayı ise tekrar etmek istiyoruz: “Temin edilecek araçların aslında bilinen Troleybüs olmasına, Trambüs adıyla bilinen orijinal bir toplu taşım sistemi olmamasına rağmen ihale isminin Trambüs olarak seçilmesi de araç maliyet rayicinin yükselmesi sonucunu doğurabileceğini düşündürmektedir.”

Dilekçeyi okuduktan sonra belediyenin ve bu işi bitirmeye çalışanların şapkalarını önlerine alıp yeniden düşünmeleri için dua etmekten başka çaremiz yok gib!..