• Öncü dayanıklılık: Ultra-Thin Glass (UTG) gibi kilometre taşı niteliğindeki mühendislik yenilikleri, ilk dönem polimer ekranların yerini alarak üstün bir dokunma hissi sunuyor ve kullanım ömrünü önemli ölçüde artırıyor.
• Günlük kullanımda dayanıklılık: Katlanabilir cihazlara IPX8 suya dayanıklılık özelliği sunuluyor. Böylece, esnek mekanik yapının günlük kullanımda dayanıklılıktan ödün vermek anlamına gelmediği kanıtlanmış oluyor.
• Form ve işlevin buluşması: Yapılan iyileştirmeler, cihazları her zamankinden daha ince*, daha zarif* ve daha ergonomik* hale getiren mekanik bir yenilik olan sıfır boşluklu Flex Hinge ile doruğa ulaşıyor.

Samsung’un yedi yıldır sürdürdüğü inovasyonlar ve geliştirme çalışmaları, şirketin katlanabilir cihazlardaki başarısının ardındaki gizli gücü temsil ediyor. Bu kategoride yer alan diğer markalar, katlanabilir bir cihazın nasıl olması gerektiğini düşünürken ya da ilk ürün denemelerini yaparken, Samsung yedi nesildir bu deneyimi güzelleştiriyor ve kullanıcıları katlanabilir cihazların yeni çağına hazırlıyor.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Son yıllarda obezite tedavisinde önemli bir dönüşüm yaşanırken, kamuoyunda ”zayıflama iğnesi” olarak bilinen ilaçlar da en çok konuşulan sağlık başlıklarından biri haline geldi. Ancak bu yoğun ilgi, beraberinde bilgi kirliliğini ve gerçekçi olmayan beklentileri de getiriyor.

Atlas Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü’nden Dr. Öğr. Üyesi Gülen Ecem Kalkan, zayıflama iğneleriyle ilgili merak edilenleri güncel bilimsel veriler ışığında değerlendirdi.

Zayıflama iğneleri tokluk hormonlarını taklit ederek etki gösteriyor

Dr. Öğr. Üyesi Gülen Ecem Kalkan, kamuoyunda zayıflama iğnesi olarak bilinen ilaçların büyük bölümünün inkretin bazlı ilaçlar olduğunu belirterek şu bilgileri paylaştı:

”Semaglutid ve tirzepatid etken maddeli ilaçlar, bağırsaklardan yemek sonrasında salgılanan GLP-1 ve GIP isimli doğal tokluk hormonlarını taklit eder. Günümüzde bağırsak, yalnızca bir sindirim organı değil, vücudun enerji dengesini düzenleyen önemli bir endokrin organ olarak değerlendirilmektedir. Bu ilaçlar pankreastan kan şekerine bağlı olarak insülin salınımını artırırken mide boşalmasını geciktirir ve beyindeki iştah merkezlerini etkileyerek tokluk hissini uzatır. Böylece günlük enerji alımı azalır.”

Herkes kullanamaz, estetik amaçlı geliştirilmedi

Kalkan, bu ilaçların birkaç kilo vermek isteyen herkes için uygun olmadığının altını çizdi.

”Söz konusu ilaçlar estetik amaçla birkaç kilogram vermek için değil, tip 2 diyabet ve obezite gibi kronik hastalıkların tıbbi tedavisi için geliştirilmiştir.”

Uluslararası kılavuzlara göre ilaçların; yaşam tarzı değişikliğinden yeterli fayda göremeyen, beden kütle indeksi (BKİ) 30 kg/m² ve üzerinde olan veya BKİ’si 27 kg/m²’nin üzerinde olup hipertansiyon, dislipidemi, uyku apnesi ya da kardiyovasküler hastalık gibi obeziteye eşlik eden en az bir hastalığı bulunan erişkinlerde kullanılmasının önerildiğini belirten Kalkan, tedavinin mutlaka hekim kontrolünde yürütülmesi gerektiğini ifade etti.

En sık görülen yan etkiler sindirim sistemiyle ilişkili

Zayıflama iğnelerinin her ilaçta olduğu gibi yan etkileri bulunduğunu söyleyen Kalkan, özellikle tedavinin ilk haftalarında bulantı, kusma, ishal ve kabızlık gibi sindirim sistemi şikâyetlerinin görülebildiğini belirtti. Kalkan, ”Yan etkiler çoğunlukla ilk 4-8 haftada ve doz artırımı dönemlerinde ortaya çıkar. Vücut ilaca uyum sağladıkça genellikle azalır” dedi.

Belirli tiroid kanseri öyküsü, ciddi pankreatit, tip 1 diyabet, gebelik ve emzirme gibi bazı durumlarda ilaçların kullanılmaması ya da çok yakın takip gerektirdiğini vurgulayan Kalkan, uygunluğun mutlaka hekim tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Doğru beslenme yan etkilerin hafiflemesine yardımcı oluyor

Beslenme düzeninin tedavinin ayrılmaz bir parçası olduğunu belirten Kalkan, küçük porsiyonlarla beslenmenin, yavaş yemek yemenin, özellikle doz artırım zamanlardında yağlı ve kızartılmış besinlerden kaçınmanın bulantıyı azaltabileceğini ifade etti.

Kabızlık yaşayan bireylerde sıvı tüketiminin artırılması ve lif alımının kademeli yükseltilmesinin; ishal durumunda ise yağlı ve çok baharatlı besinlerin sınırlandırılmasının faydalı olabileceğini belirten Kalkan, gün içine yayılan yeterli sıvı tüketiminin önemine dikkat çekti.

Tartıdaki rakam değil, kaybedilen ağırlığın içeriği önemli

Dr. Öğr. Üyesi Gülen Ecem Kalkan, ilaçlarla verilen kilonun yalnızca yağ dokusundan oluşmadığını belirterek önemli bir noktaya dikkat çekti.

”Başarılı bir kilo kaybında önemli olan sadece tartıdaki düşüş değildir. Asıl önemli olan kaybedilen ağırlığın ne kadarının yağdan, ne kadarının kas dokusundan geldiğidir.”

İştah azalmasıyla birlikte protein alımının da düştüğünü belirten Kalkan, bunun kas kaybını artırabileceğini söyledi.

”Semaglutid ile yapılan STEP 1 çalışmasının vücut kompozisyonu analizinde kaybedilen ağırlığın yaklaşık yüzde 35-40’ının yağsız dokudan, yani kas dahil dokulardan geldiği gösterildi. Kas dokusunun kaybı bazal metabolizma hızını düşürebilir ve ilerleyen dönemde ağırlık geri kazanımını kolaylaştırabilir.”

İlaç bırakıldığında kilo geri alımı görülebiliyor

Kalkan, bilimsel çalışmaların ilaç bırakıldıktan sonra kilo geri alımının sık görüldüğünü ortaya koyduğunu belirtti.

”STEP 4 ve SURMOUNT-4 çalışmalarında ilaca devam eden bireylerin ağırlık kaybının devam ettiği, tedaviyi bırakan gruplarda ise belirgin kilo geri alımı yaşandığı görüldü. Bu geri alım, irade eksikliğinin değil, biyolojik bir sürecin beklenen sonucudur; kişiler ilacı bıraktığında hem daha fazla açlık hisseder hem de daha az enerji harcar. Bu tablo, obezitenin kronik ve tekrarlayan bir hastalık olduğunu bir kez daha ortaya koyar.”

Kas kaybı uzun vadede önemli risk oluşturuyor

Tekrarlayan kilo verme ve geri alma döngülerinin zamanla vücut kompozisyonunu olumsuz etkileyebileceğini belirten Kalkan, özellikle ileri yaşlarda sarkopenik obezite riskine dikkat çekti.

Asıl kritik noktanın uzun vadede ortaya çıktığına dikkat çeken Kalkan, “İlaç bırakıldığında geri alınan ağırlık daha çok yağ dokusundan oluşur; kaybedilen kas ise aynı kolaylıkla geri kazanılmaz. Bu nedenle tekrarlayan verme-geri alma döngüleri zamanla vücuttaki yağ oranının artmasına ve kas oranının gerilemesine yol açabilir” uyarısında bulundu.

Dr. Öğr. Üyesi Gülen Ecem Kalkan, şunları söyledi:

“Özellikle ileri yaşta ve sık tekrarlayan döngülerde bu durum; kas kütlesi ve gücünün azaldığı, buna karşın yağ oranının yüksek olduğu ‘Sarkopenik obezite’ tablosuna zemin hazırlayabilir. Obezitesi olan kadınlarda yapılan bir çalışmada, ağırlık kaybı sırasında kaybedilen her 1 kg yağa karşılık 0,26 kg yağsız doku kaybedilirken, sonraki dönemde geri alınan her 1 kg yağa karşılık yalnızca 0,12 kg yağsız doku geri kazanılmıştır.

Kısacası kas dokusu kaybedilirken kolay, yeniden kazanılırken zordur; bu da kas kütlesini en baştan korumayı çok daha önemli kılar. Bu nedenle süreç, en başından itibaren diyetisyen tarafından bireye özgü bir tıbbi beslenme tedavisiyle planlanmalı; hekim ve diyetisyenin birlikte yürüttüğü bir ekip yaklaşımıyla düzenli olarak takip edilmelidir. Ayrıca tedaviye bir fizyoterapist eşliğinde direnç antrenmanının eklenmesi, kas kütlesinin korunmasına önemli katkı sağlar.”

Protein ve direnç egzersizi tedavinin vazgeçilmezleri arasında

Dr. Öğr. Üyesi Gülen Ecem Kalkan, GLP-1 tedavisi alan bireylerde yeterli protein alımı ve düzenli direnç egzersizinin kas kaybını önlemek açısından kritik olduğunu belirtti.

”İştah azalması nedeniyle yalnızca enerji değil; karbonhidrat, protein, vitamin ve mineral alımları da düşebiliyor. Bu nedenle beslenme planı mutlaka kişiye özel hazırlanmalı, gerektiğinde B12 vitamini, demir, çinko, D vitamini, kalsiyum ve magnezyum gibi mikro besin ögeleri açısından düzenli takip yapılmalıdır.”

”İlaçlar yaşam tarzı değişikliğinin yerine geçmez”

Tedavi sürecinde yapılan en büyük hatalardan birinin aşırı düşük enerji alımı olduğunu belirten Kalkan, öğün atlamanın kas kaybını artırabileceğini ifade etti.

”İştah kontrolünün kişiler tarafından sağlanabilir hale gelmesi, sağlıklı beslenme alışkanlıklarını kalıcı hale getirmek için önemli bir fırsattır. İlaç bırakıldığında görülen ağırlık geri alımını sınırlamanın en etkili yolu da bu dönemde kazanılan yaşam tarzı değişiklikleridir. Nitekim STEP 3 çalışmasında semaglutid, diyetisyen eşliğinde yürütülen yoğun bir yaşam tarzı desteğiyle birlikte yaklaşık yüzde 16 ağırlık kaybı sağlarken, yalnızca yaşam tarzı desteği alan grupta bu oran yüzde 5,7’de kalmıştır. Bu nedenle ilaçların kullanıldığı dönemde yetersiz beslenmek yerine sürdürülebilir ve dengeli bir beslenme düzeni oluşturulmalıdır.”

Türkiye’de obezite oranı artıyor

Kalkan, TÜİK’in 2025 Türkiye Sağlık Araştırması verilerine göre 15 yaş ve üzerindeki bireylerde obezite sıklığının yüzde 21,8’e yükseldiğini, kadınlarda bu oranın yüzde 24,8, erkeklerde ise yüzde 18,7 olarak bildirildiğini hatırlattı.

Zayıflama iğneleri bir kısayol değil

Dr. Öğr. Üyesi Gülen Ecem Kalkan, sözlerini şu değerlendirmeyle tamamladı: ”Bu ilaçları ne tamamen reddetmek ne de mucize çözüm olarak görmek doğru yaklaşımdır. Modern tıp, obezite tedavisinde oldukça etkili ilaç seçenekleri sunuyor. Ancak bu tedaviler beslenme düzeni, fiziksel aktivite ve davranış değişikliğiyle birlikte uygulandığında anlamlı ve sürdürülebilir sonuç verir. Zayıflama iğneleri tek başına bir çözüm değil, doğru planlanmış multidisipliner tedavinin önemli bir parçasıdır.”

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Dental implant tedavisi ilk olarak diş hekiminin ağız ve çene yapısını detaylıca incelediği muayene ve planlama süreci ile başlar. Bu süreçte röntgen ve gerekirse tomografi ile çene kemiğinin tedaviye uygun olup olmadığı değerlendirilerek buna göre kişiye özel tedavi programı hazırlanır. Bir sonraki aşamada implantlar yerleştirilir. Bu işlem ise çoğunlukla lokal anestezi ile yapılır. 

İyileşme süreci (kaynama dönemi) diye adlandırılan aşamada ise implant yerleştirildikten sonra, bu yapının çene kemiği ile kaynaşması beklenir. İmplantın kemikle bütünleştiği bu süreç genellikle 2-3 ay sürer. Ancak kemik ilavesi ya da düzenlemesi gibi ilave yöntemler gerektiğinde bu süreler biraz daha uzayabilir. İyileşme süreci tamamlandıktan sonra hastaya uygun ölçülerde üretilen diş protezinin implant üzerine sabitlenmesiyle üst yapının yerleştirilmesiyle tedavi tamamlanır. 

Biyolojimize Uyumlu Olsalar da Bakım Önemli 

İmplantlar biyouyumlu materyaller olsalar da, vücuda dışarıdan yerleştirildikleri için; ağız bakımı (diş fırçalama, diş ipi ve ara yüz fırçası kullanımı vb.) ve düzenli hekim kontrolleriyle, bu implantların uzun süre ve sağlıkla kullanılmaları sağlanır. Dt. Deniz Gürsoy, iyi bir ağız bakımı yapılmadığında, implantların çevresindeki diş etinin iltihaplanması sonucu doğal dişe benzer şekilde diş eti hastalıklarının oluşabileceğine ve implant kayıplarına kadar giden sorunların ortaya çıkabileceğine dikkat çekiyor. 

İmplant Sonrasındaki Şikayetler Nasıl Giderilir? 

İmplant tedavisinin ardından cerrahi işlemin yapıldığı alanda şişlik olması normaldir. Bu şişliği azaltmak için diş hekimlerince, dışarıdan 3-5 dakikalık buz kompresi uygulanması önerilir. İmplant tedavisi boyunca çok sıcak ve çok soğuk gıdalardan ve sert besinlerden kaçınmak önemli. Ayrıca implantın çene kemiğine uygulandığı sürecin hemen sonrasında sigara ve alkol tüketiminin iyileşme sürecini olumsuz etkilediği de unutulmamalıdır. 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Otizmin en önemli nedeni genetik yatkınlık!

Otizm Spektrum Bozukluğu’nun bireyin sosyal etkileşim ve iletişim becerilerinde farklılıklarla birlikte, sınırlı ilgi alanları ve tekrarlayıcı davranışlarla karakterize edilen nörogelişimsel bir durum olduğunu hatırlatan Dr. Öğr. Üyesi Melek Gözde Luş, “Spektrum olarak tanımlanmasının nedeni ise belirtilerin ve etkilenme düzeyinin her bireyde farklı şekillerde ortaya çıkabilmesidir.” dedi.

Günümüzde yapılan bilimsel çalışmaların, otizmin ortaya çıkmasında en önemli etkenin genetik yatkınlık olduğunu gösterdiğini ifade eden Dr. Öğr. Üyesi Luş, “Genetik faktörlerin yanı sıra bazı çevresel etkenlerin de riski artırabileceği düşünülüyor. Bunlar arasında özellikle ileri baba yaşı ve buna bağlı olarak ileri anne yaşı öne çıkıyor. Geçmişte öne sürülen ‘buzdolabı anne’ olarak bilinen, ebeveyn ilgisizliğinin otizme neden olduğu görüşü ise bilimsel olarak geçerliliğini yitirdi. Benzer şekilde aşıların ya da ilaçların otizme neden olduğuna dair iddiaları destekleyen güvenilir bilimsel kanıt bulunmuyor.” şeklinde konuştu.

Otizmin ilk belirtileri yaşamın ilk yıllarında sosyal etkileşimde ortaya çıkıyor!

Otizmin ilk belirtilerinin çoğunlukla yaşamın ilk yıllarında sosyal etkileşim alanında ortaya çıktığına işaret eden Dr. Öğr. Üyesi Melek Gözde Luş, şunları söyledi:

“Yaklaşık 1-1,5 yaş döneminde çocuk, bakım veren kişiyle beklenen düzeyde iletişim kurmayabilir. Erken dönemde dikkat edilmesi gereken belirtiler arasında; ismi söylendiğinde dönüp bakmaması, göz teması kurmaması, gülümsemeye karşılık vermemesi, bakım veren kişiyle etkileşim kurmakta isteksiz olması, yaklaşık 8-10 aylık dönemde beklenen ‘ce-ee’ gibi karşılıklı oyunlara ilgi göstermemesi bulunabilir.

Dil gelişimindeki gecikmeler de önemli uyarı işaretlerindendir. Bir yaş civarında anlamlı sözcüklerin başlamaması, iki yaşına gelindiğinde ise iki kelimelik anlamlı cümlelerin kurulamaması uzman değerlendirmesi gerektiren gelişimsel belirtiler arasında yer alır.”

Konuşma geç başlasa da doğru eğitim ve dil terapisiyle önemli gelişmeler sağlanabilir!

Konuşma becerisinin otizmli bireylerde farklı düzeylerde gelişebileceğini dile getiren Dr. Öğr. Üyesi Luş, “Dil gelişiminin erken başlaması, iletişim becerilerinin ilerlemesini kolaylaştırır. İleri yaşlarda hâlâ konuşma gelişmemiş çocuklarda süreç daha zor olsa da, uygun eğitim programları ile dil ve konuşma terapisi sayesinde önemli gelişmeler sağlanabilir.” dedi.

Dr. Öğr. Üyesi Luş, her çocuğun gelişim hızı ve potansiyeli farklı olduğundan, ailelerin erken dönemde uzman değerlendirmesine başvurarak bireysel eğitim planı oluşturmasının büyük önem taşıdığını ifade etti.

Otizm, tek başına zihinsel yetersizlik anlamına gelmez!

Otizm ile zekâ arasında doğrudan bir ilişki bulunmadığını vurgulayan Dr. Öğr. Üyesi Luş, “Otizm temel olarak sosyal iletişim alanını etkileyen nörogelişimsel bir durumdur ve tek başına zihinsel yetersizlik anlamına gelmez.” dedi.

Otizmli bireylerin zekâ düzeylerinin çok farklı olabileceğini aktaran Dr. Öğr. Üyesi Luş, “Bazı bireyler üstün bilişsel becerilere sahipken, bazılarında zihinsel gelişim geriliği de tabloya eşlik edebilir. Bu nedenle her otizmli bireyin bilişsel özellikleri ayrı ayrı değerlendirilmeli.” diye konuştu.

Otizm, Down sendromunda olduğu gibi belirli bir genin varlığıyla teşhis edilen bir hastalık değil!

Otizmin genetik temeli güçlü olduğunun altını çizen Dr. Öğr. Üyesi Melek Gözde Luş, şöyle devam etti:

“İkiz çalışmaları ve aynı ailede birden fazla otizmli bireyin görülebilmesi bu ilişkiyi destekliyor. Günümüzde bazı genetik tarama testleri uygulanabiliyor. Ancak önemli bir noktanın altını çizmek gerekir; genetik testler tek başına otizm tanısı koydurmaz. Otizm, Down sendromunda olduğu gibi belirli bir genin varlığıyla teşhis edilen bir hastalık değildir. Tanı hâlen çocuk ve ergen psikiyatrisi uzmanlarının yaptığı ayrıntılı klinik değerlendirme sonucunda konulur.” 

Otizm için bilimsel olarak etkinliği kanıtlanmış temel yaklaşım eğitim! 

Otizmli çocukların ileride bağımsız yaşayıp yaşayamayacaklarına değinen Dr. Öğr. Üyesi Luş, “Bu konunun tek bir cevabı yok. Bağımsız yaşam becerileri; otizmin şiddetine, bireyin bilişsel özelliklerine ve aldığı eğitimin niteliğine göre değişiklik gösterir.” dedi.

Dr. Öğr. Üyesi Luş, “Erken tanı alan, düzenli ve nitelikli eğitim gören, hafif düzeyde otizm spektrum bozukluğu bulunan bireylerin ilerleyen yaşlarda bağımsız yaşamalarını, eğitim hayatına devam etmelerini ve çalışma yaşamına katılmalarını sağlayacak becerileri kazanmaları mümkündür. Eğitimin temel amacı da bireyin günlük yaşam, sosyal iletişim ve bağımsızlık becerilerini en üst düzeye çıkarmaktır. Otizm için bilimsel olarak etkinliği kanıtlanmış temel yaklaşım eğitimdir. Bu nedenle çocuğun yalnızca bir özel eğitim kurumuna devam etmesi değil, aldığı eğitimin niteliği büyük önem taşır. Çocuğun bireysel ihtiyaçlarına uygun planlanmış, bilimsel temelli ve düzenli uygulanan eğitim programları, sosyal iletişim becerilerinin gelişmesine ve yaşam kalitesinin artmasına önemli katkı sağlar.” açıklamasını yaptı.

Doğru bilgiye ulaşılması, ailelerin yaşadığı belirsizlik ve kaygının azalmasına yardımcı olur!

Otizm şüphesi oluştuğunda ailelerin ilk yapması gerekenin, alanında deneyimli bir uzmandan doğru değerlendirme ve tanı almak olduğunu kaydeden Dr. Öğr. Üyesi Melek Gözde Luş, sözlerini şöyle tamamladı:

“Doğru bilgiye ulaşılması, ailelerin yaşadığı belirsizlik ve kaygının azalmasına yardımcı olur. Tanının ardından çocuğun ihtiyaçlarına uygun eğitim planının oluşturulması, gerekli terapilerin başlatılması ve aileye rehberlik edilmesi sürecin en önemli basamaklarını oluşturur. Otizm tanısı alan ergenlerde de durumun uygun şekilde açıklanması ve bireyin kendi farklılığını anlaması, psikolojik uyum açısından olumlu katkılar sağlayabilir.”

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Dengeli ve yeterli beslenme tedavinin temelini oluşturuyor

Kanser ve tedavi süreci, vücudun enerji ve protein ihtiyacını artırabilir. Buna ek olarak iştahsızlık, bulantı, kusma, tat ve koku değişiklikleri, ağız yaraları, yutma güçlüğü ve bağırsak problemleri nedeniyle yeterli besin alımı zorlaşabilir. Bu durum zamanla istemsiz kilo kaybına, kas erimesine (sarkopeni), bağışıklık sisteminin zayıflamasına ve tedaviye toleransın azalmasına yol açabilir. Bu nedenle erken dönemde başlanan beslenme desteği, bu olumsuzlukların önlenmesinde kritik rol oynar. Kanser hastaları için özel bir “mucize diyet” bulunmamakla birlikte, tüm besin gruplarını içeren dengeli bir beslenme planı büyük önem taşır. 

Yeterli enerji alımı sağlanmalıdır

Protein açısından zengin besinler (yumurta, süt ve süt ürünleri, et, tavuk, balık, kuru baklagiller) düzenli tüketilmelidir. Sebze ve meyve tüketimi ihmal edilmemelidir. Tam tahıllar ve lif açısından zengin besinler tercih edilmelidir. Zeytinyağı, ceviz, badem, fındık, avokado ve yağlı balıklar gibi sağlıklı yağ kaynakları yeterli miktarda alınmalıdır. Günlük sıvı ihtiyacı karşılanmalıdır. Alkol ve sigaradan uzak durulmalıdır. Tedavi sürecinde görülen yan etkilere yönelik beslenme önerileri bu şekilde planlanmalı; 

• İştahsızlık: Az ve sık öğünler tercih edilmelidir. Ana öğünler atlanmamalı, ara öğünlerle desteklenmelidir. Enerji ve protein içeriği yüksek gıdalar seçilmelidir. Sıvı tüketimi yemeklerle aynı anda değil, öğün aralarında yapılmalıdır.  
• Bulantı ve kusma: Yağlı ve ağır kokulu yiyeceklerden kaçınılmalıdır. Galeta ve kraker gibi kuru gıdalar bulantıyı azaltabilir. Küçük porsiyonlarla ve yavaş yemek tüketilmelidir. 
• Ağız yaraları ve yutma güçlüğü: Ilık veya soğuk, yumuşak gıdalar tercih edilmelidir. Yoğurt, çorba, püre ve smoothie gibi besinler tüketilebilir. Baharatlı, asitli, çok sıcak ve sert yiyeceklerden kaçınılmalıdır. 
• İshal: Sıvı alımı artırılmalıdır. Muz, pirinç, patates ve yoğurt gibi kolay sindirilen besinler tercih edilmelidir. Yağlı ve aşırı lifli gıdalar geçici olarak sınırlandırılmalıdır.
• Kabızlık: Günlük sıvı tüketimi artırılmalıdır. Sebze, meyve ve tam tahıllar düzenli olarak tüketilmelidir. Uygun hastalarda fiziksel aktivite bağırsak hareketlerini destekleyebilir. Takviye ürünler bilinçsiz kullanılmamalı.  

Kanser hastalarında vitamin, mineral ve bitkisel ürünlerin kontrolsüz kullanımı tedaviyle etkileşime girebilir. Bu nedenle herhangi bir takviye ürün mutlaka hekim ve diyetisyen önerisiyle kullanılmalıdır. “Doğal” olması her ürünün güvenli olduğu anlamına gelmez.

“Kanseri tedavi eden besin” iddialarına dikkat

Bilimsel çalışmalar, tek bir besinin kanseri tedavi ettiğini göstermemektedir. Mucize diyetler, detoks uygulamaları veya bilimsel temeli olmayan beslenme yaklaşımları yerine; kişiye özel, dengeli ve kanıta dayalı beslenme programları en doğru yaklaşım olarak kabul edilmektedir.

Beslenme, tedavinin ayrılmaz bir parçası olarak planlanmalı 

Onkoloji hastalarında beslenme, tedavi sürecinin tamamlayıcı ve kritik bir bileşenidir. Amaç yalnızca kilo kontrolü değil; kas kütlesinin korunması, bağışıklığın desteklenmesi, yan etkilerin azaltılması ve yaşam kalitesinin artırılmasıdır. Bu nedenle beslenme planı her hastaya özel olarak hazırlanmalı ve onkoloji ekibi ile birlikte çalışan diyetisyen tarafından düzenli olarak takip edilmelidir. Doğru zamanda verilen doğru beslenme desteği, tedavi sürecinin daha konforlu ve başarılı ilerlemesine önemli katkı sağlar.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Yaşlı istismarı yalnızca bedene yönelen saldırı değildir

Toplumda yaşlı bireylere yönelik şiddet denildiğinde akla çoğunlukla fiziksel saldırıların geldiğini belirten Dr. Öğr. Üyesi Zeynep Gümüş Demir, gerçekte istismarın çok daha geniş bir alanı kapsadığını söyledi.

”Yaşlı bireylere yönelik şiddet denince çoğumuzun aklına vurmak, itmek ya da darp etmek gibi fiziksel davranışlar gelir.” diyen Dr. Demir, sözlerini şöyle sürdürdü:

”Oysa yaşlı istismarı yalnızca bedene yönelen açık bir saldırı olmayabilir. Yaşlı bireyi korkutan, küçük düşüren, kararlarını yok sayan, parasını ya da malını izinsiz kullanan, bakımını ihmal eden, onu yalnızlığa terk eden her davranış yaşlı istismarıdır. Bir yaşlıya bağırmak, onu sürekli eleştirmek, hayatın dışına itmek ve insan onurunu yaralayan her davranış şiddettir. Bir yaşlıya bağırmak, onu sürekli eleştirmek, hayatın dışına itmek ve insan onurunu yaralayan her davranış şiddettir.”

Şiddetin en ağır taraflarından biri sessizliktir

Türkiye’de yaşlılara yönelik şiddetin gerçek boyutunun tam olarak bilinmediğine dikkat çeken Dr. Demir, ”Türkiye’de yaşlılara yönelik şiddetin gerçek boyutunu söylemek kolay değildir. Çünkü bu şiddetin önemli bir kısmı evlerin içinde, kapalı kapıların ardında, aile mahremiyeti denilen kalın bir perdenin arkasında ya da kurumlarda yaşanır. Birçok yaşlı, maruz kaldığı istismarı dile getirmeye çekinir.” dedi.

Yaşlı bireylerin çoğu zaman istismarcının kendi yakını olması nedeniyle sessiz kaldığını vurgulayan Dr. Demir, ”Kimi zaman istismarı yapan kişi kendi çocuğudur, eşi, gelini, damadı ya da bakım verenidir. Yaşlı birey ’Evladım zarar görmesin’, ’Bana bakmayı bırakırlar’, ’Gidecek yerim yok’, ’Kimse bana inanmaz’ diye düşünerek susabilir. Bazen de yaşadığı şeyin şiddet olduğunu bile adlandıramaz. İşte bu yüzden yaşlı istismarının en ağır taraflarından biri sessizliktir. Maalesef bu sessizlik yalnızca bireyin değil, toplumun da çoğu zaman göz yumduğu suskunluğudur.” ifadelerini kullandı.

Psikolojik ve ekonomik şiddet çoğu zaman fark edilmiyor

Fiziksel şiddetin morluk, kırık ya da açıklanamayan yaralanmalar gibi belirtilerle daha kolay fark edildiğini söyleyen Dr. Demir, ”Morluklar, kırıklar, düşme öyküleri, açıklanamayan yaralanmalar dikkat çeker. Ancak psikolojik ve ekonomik şiddet daha sinsi ilerler. Sürekli azarlanmak, aşağılanmak, tehdit edilmek, konuşulmamak, sosyal çevreden koparmak psikolojik şiddettir. Yaşlının maaşına el koymak, bankacılık işlemlerini onun rızası dışında yapmak, malını devretmeye zorlamak ya da parasını kendi ihtiyaçları için kullanmak ise ekonomik istismardır. Ekonomik şiddet yalnızca maddi kayıp oluşturmaz; yaşlının bağımsızlığını, güven duygusunu ve geleceğe tutunma hissini de elinden alır.” dedi.

Yaşlı bireylerde cinsel istismar görmezden gelinmemeli

Toplumda en fazla göz ardı edilen konulardan birinin yaşlı bireylerde cinsel istismar olduğunu belirten Dr. Demir, ”Yaşlı bireylerde cinsel istismar çoğu zaman görmezden gelinen, konuşulmayan ve yokmuş gibi davranılan ağır bir şiddet biçimidir. Toplumda yaygın olan ’Yaşlı birey cinsel istismara uğramaz’ düşüncesi büyük bir yanılgıdır. Dünya genelinde oranlar düşük görünse de cinsel istismar en az bildirilen şiddet türlerinden biridir. Özellikle bakıma muhtaç, demanslı, iletişim kurmakta zorlanan ya da bakım verene bağımlı yaşlı bireylerde bu risk daha yüksektir. Örneğin demanslı bireyler yaşadıklarını anlatmakta zorlanabilir, kendilerine inanılmayacağından korkabilir ya da neyin yanlış olduğunu ayırt edemeyebilirler.” şeklinde konuştu.

 İhmal yaşlılığın doğal sonucu sanılmamalı

Yaşlı istismarını görünmez hale getiren en önemli nedenlerden birinin birçok belirtinin yaşlılığın doğal süreci olarak değerlendirilmesi olduğunu belirten Dr. Demir, şöyle devam etti:

”Yaşlı bireyin uzun süre kirli bir ortamda bırakılması, yeterince beslenmemesi, ilaçlarının verilmemesi ya da tedavi ettirilmemesi ihmal göstergesidir. Bunlar ’Yaşlılıkta olur’ diye geçiştirilemez. Kötü bakım ileri yaşta doğrudan yaşamı tehdit eden bir durum halini alabilir. Bir yaşlının yatağa, yalnızlığa, kirli çarşaflara, açlığa ya da sessizliğe terk edilmesi kabul edilemez. Düşmeler, morluklar, kilo kaybı, içine kapanma, unutkanlık, korku, huzursuzluk, bakımsızlık ya da tekrarlayan sağlık sorunları bazen yalnızca yaşlılığın doğal sonucu gibi değerlendirilir. Oysa bu belirtilerin arkasında ihmal, psikolojik baskı, ekonomik istismar ya da bakım eksikliği olabilir. Ne yazık ki bu yanılgıya zaman zaman sağlık profesyonelleri de düşebilir. Belirtiler doğru okunmadığında, soru sorulmadığında ve yaşlının sesi gerçekten duyulmadığında müdahale gecikir.”

Öz ihmale de dikkat çekti

Yaşlı bireyin kendi temel ihtiyaçlarını karşılayamamasının ya da bunu reddetmesinin de önemli bir risk oluşturduğunu ifade eden Dr. Demir, “Üzerinde durulması gereken bir diğer önemli konu ise öz ihmaldir. Yaşlı bireyin beslenme, temizlik, ilaç kullanımı, sağlık kontrolleri, güvenli yaşam alanı ya da temel bakım ihtiyaçlarını kendi başına sürdürememesi veya reddetmesi durumuna öz ihmal denir. Öz ihmal bireyin ‘kendi seçimi’ denilerek görmezden gelinmemeli yaşlının neden bakımını sürdüremediği anlaşılmalı ve destek mekanizmaları hızla devreye sokulmalıdır.” ifadesinde bulundu.  

Hiçbir gerekçe şiddeti haklı çıkarmaz

Bakım verenlerin yaşadığı tükenmişliğin de göz ardı edilmemesi gerektiğini belirten Dr. Demir, ”Aile içinde bakım yükünün tek kişiye kalması, ekonomik sorunlar, aile içi çatışmalar, bakım verenin ruhsal olarak tükenmesi ve sosyal desteğin yetersizliği ihmal ve istismara zemin hazırlayabilir. Ancak hiçbir gerekçe şiddeti haklı çıkarmaz. Bakım vermek yorucu olabilir fakat yorgunluk; bağırmanın, aşağılamanın, ihmal etmenin ya da cezalandırmanın bahanesi değildir. Bakım verenin de desteklenmesi gerekir. Çünkü tükenmiş bir bakım veren, farkında olmadan hem kendisine hem de baktığı kişiye zarar verebilir. Bu nedenle yaşlı bakımı yalnızca ailenin omuzlarına bırakılmamalıdır. Aile desteklenmeli, bakım paylaşılmalı, gerektiğinde profesyonel yardım alınmalıdır.” diye konuştu.

Yaşlı dostu toplumlar oluşturmalıyız

Yaşlı ihmal ve istismarının, toplumların gelişmişlik düzeyini gösteren önemli göstergelerden biri olduğunu belirten Dr. Demir, “İhmal ve istismar toplumun gelişmişliğini, sağlık sisteminin duyarlılığını ve sosyal politikaların gücünü gösteren önemli bir aynadır. Toplumun, ailelerin, bakım verenlerin ve yaşlı bireylerin ihmal ve istismar konusunda bilinçlendirilmesi gerekir. Çünkü çoğu zaman yaşlı birey maruz kaldığı davranışın istismar olduğunu fark edemediği gibi aileler de bazı tutumların şiddet sayıldığını fark etmeyebilir. Yaşlı bireylerin böyle bir durumda nereye başvuracağını ve nasıl destek alacağını bilmesi önemlidir. Yaşlıların güvenli ve saygın bir yaşam sürebilmesi için yaşlı dostu toplumlar yaratılmalıdır.  Duyulmayan, görülmeyen, ihmal edilen her yaşlı, toplumun içinde giderek büyüyen sessiz bir çığlıktır.” şeklinde sözlerini tamamladı. 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

SORUN KAYNAK DEĞİL İKTİDARIN TERCİHLERİDİR

Komisyondaki kabulün ardından iktidarın ekonomi politikalarını ve bütçe yönetimini hedef alan Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Malatya Milletvekili Veli Ağbaba, bütçede kaynak sıkıntısı yaşandığı iddialarına karşı çıktı. Ağbaba, bütçe dağılımındaki adaletsizliğe dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:"Bir taraftan Türkiye'nin milli gelirinin arttığını, ekonominin büyüdüğünü anlatıyorlar; diğer taraftan emekliye gelince 'kaynak yok' diyorlar. Kaynak var. Sorun kaynak değil, tercihler. İktidar tercihini emekliden, işçiden ve dar gelirli vatandaşlardan yana kullanmıyor."

EMEKLİLER BU ÜLKENİN YÜKÜ DEĞİLDİR

Ağbaba, emeklilerin yıllarca döktüğü alın terinin karşılığını tam olarak alması gerektiğini belirterek, hükümet yetkililerine seslendi. Emeklilere hak ettikleri değerin verilmesi gerektiğini savunan Veli Ağbaba, sözlerini şu şekilde tamamladı: "Emekliye sadaka değil, hakkı verilsin. Emekliler bu ülkenin yükü değil, yıllarca bu ülkeyi omuzlarında taşıyan insanlardır."

HABER MERKEZİ-MALATYA 

VERİMİN YÜKSELMESİ UMUT VERİYOR

MAGİNDER Başkanı Salih Karademir, Malatya ekonomisinin temel taşı olan kayısının yalnızca bir tarım ürünü olmadığını belirterek şunları söyledi: "Bugün kıymetli muhtarlarımızla birlikte kayısı bahçelerimizi ziyaret ederek hasat çalışmalarını yerinde inceledik. Üreticilerimiz ve işçilerimiz büyük bir emek ortaya koyuyor. Geçtiğimiz yıl yaşanan zirai don nedeniyle Malatya çok zor bir dönem geçirdi. Bu yıl ise bahçelerimizde verimin yeniden yükseldiğini görmek bizleri umutlandırıyor. Temennimiz üreticimizin emeğinin karşılığını alacağı bereketli bir sezon yaşamasıdır."

MEVCUT PİYASA RAKAMLARI YETERSİZ

Kayısının fiyatından çok değerinin korunmasının önemli olduğuna dikkat çeken Karademir, mevcut piyasa rakamlarının üreticiyi tatmin etmediğini ifade ederek şöyle konuştu: "Bugün kuru kayısı yaklaşık 300-350 TL, gün kurusu 450 TL, yaş kayısı ise 120-130 TL seviyelerinde işlem görüyor. Ancak bu rakamlar üreticimizin artan maliyetleri karşısında yeterli değildir. Gübre, ilaç, mazot ve işçilik maliyetleri her geçen gün yükseliyor. Bu nedenle sarı kuru kayısının en az 500 TL, gün kurusunun ise en az 750 TL seviyelerinde alıcı bulması gerektiğine inanıyoruz. Üreticimizin ayakta kalabilmesi ancak emeğinin gerçek karşılığını almasıyla mümkündür."

KAYISI BİZİM NAMUSUMUZDUR

Karademir, Malatya kayısısının dünyadaki marka değerinin korunması gerektiğini belirterek şu ifadeleri kullandı: "Malatya kayısısı dünyaca tescillenmiş bir markadır. Dünyanın neresine giderseniz gidin kayısı denildiğinde akla gelen ilk şehir Malatya'dır. Hiçbir ürün Malatya kayısısının yerini tutamaz. Kayısı bizim için sadece ekonomik bir değer değil, aynı zamanda şehrimizin kimliği ve onurudur. Kayısı bizim namusumuzdur, şerefimizdir. Bu değeri korumak hepimizin ortak sorumluluğudur."

İç ve dış pazarda tanıtım çalışmalarının artırılması gerektiğini dile getiren Karademir, kamu kurumları ve yerel yöneticilere de çağrıda bulundu: "Kayisımızın daha fazla sofraya ulaşması gerekiyor. Türk Hava Yolları başta olmak üzere kamu kurumlarımızın ve tüm paydaşların tanıtım konusunda daha fazla destek vermesini bekliyoruz. Ne kadar güçlü tanıtım yapılırsa Malatya kayısısı o kadar fazla değer kazanacaktır."

YENİ BİR KAYISI BİRLİĞİ’NE İHTİYAÇ VAR

Kooperatifleşmenin önemine de dikkat çeken Karademir, üreticiyi koruyacak güçlü bir yapıya ihtiyaç olduğunu söyledi: "Malatya'nın yeniden güçlü bir Kayısı Birliği'ne ihtiyacı vardır. Geçmişte üreticiye önemli katkılar sunan bu yapı yeniden hayata geçirilmelidir. Toprak Mahsulleri Ofisi'nin de piyasada daha etkin rol alması üreticimize güven verecektir. Fındıkta FİSKOBİRLİK nasıl önemli bir görev üstleniyorsa, Malatya'da da kayısı için güçlü bir kooperatif yapısı oluşturulmalıdır."

MUHTAR TOMO: İŞÇİLİK MALİYETLERİ ÇOK YÜKSEK

Kemerköprü Mahalle Muhtarı Mustafa Tomo ise MAGİNDER'in her zaman üreticinin yanında olduğunu belirterek Başkan Salih Karademir'e teşekkür etti. Tomo, şu açıklamayı yaptı: "Sayın MAGİNDER Başkanımız Salih Karademir her konuda olduğu gibi kayısı üreticisinin de yanında olmaya devam ediyor. Üreticilerimizi ziyaret ederek sorunlarımızı yerinde dinlemesi bizler için çok kıymetlidir. Kendisine mahallemiz ve üreticilerimiz adına teşekkür ediyorum."

Kayısı fiyatlarının üreticiyi memnun edecek seviyeye ulaşması gerektiğini ifade eden Tomo, sözlerini şöyle tamamladı: "Bu yıl işçilik maliyetleri yaklaşık 1.400 TL seviyelerine çıktı. Artan maliyetler göz önüne alındığında sarı kuru kayısının 450-500 TL, gün kurusunun ise 700-750 TL bandında olması üreticimizin ayakta kalabilmesi açısından büyük önem taşıyor. Devletimizin ve ilgili kurumlarımızın üreticimize gerekli desteği vereceğine inanıyoruz."

HABER MERKEZİ
 

​Toplantıda, 2026 sezonunda kayısı ihracatının artırılması, yeni pazarlara ulaşılması, lisanslı depoculuğun yaygınlaştırılması ve ihracatta karşılaşılan sorunlara yönelik çözüm önerileri ele alındı.

​KAYISI ARTIK TÜRKİYE'NİN PRESTİJ ÜRÜNLERİNDEN BİRİ

​Malatya Ticaret Borsası Başkanı Ramazan Özcan, Malatya’nın dünya kuru kayısı üretimi ve ihracatındaki stratejik konumuna dikkat çekerek, sektörün en önemli temsilcilerini kentte ağırlamaktan memnuniyet duyduklarını söyledi. Türkiye’nin kuru meyve ihracatında yıllık yaklaşık 2 milyar dolarlık hacme ulaştığını belirten Özcan, kuru kayısının bu ihracatın en önemli kalemlerinden biri olduğunu ifade etti.

​Geçen yıl yaşanan zirai don nedeniyle hem üreticilerin hem de ihracatçıların zor bir dönem geçirdiğini hatırlatan Özcan, bu yıl hasadın başlamasıyla birlikte yeni sezona umutla baktıklarını belirtti. Özcan, konuşmasında şu ifadeleri kullandı: "Amacımız üreticimizin emeğinin karşılığını en iyi şekilde alması, ihracatçımızın dünya pazarlarındaki gücünü koruması ve tüketicinin kaliteli ürüne ulaşabilmesidir. Malatya kayısısı artık sadece Malatya’nın değil, Türkiye’nin prestij ürünlerinden biridir. Bu nedenle tüm paydaşlarla birlikte hareket ederek sektörü daha da güçlendirmeyi hedefliyoruz."

​İLK TOPLANTIMIZI MALATYA'DA YAPIYORUZ

​Türkiye Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçı Birlikleri Sektör Kurulu Başkanı Şemsettin Bayram Özgür ise yeni yönetim olarak ilk toplantılarını Malatya’da gerçekleştirdiklerini belirtek, kayısının sektör açısından vazgeçilmez bir ürün olduğunu söyledi. Geçen yıl yaşanan zirai donun ihracatı ciddi şekilde etkilediğini ifade eden Özgür, şu değerlendirmelerde bulundu: ​"Geçtiğimiz sezon ürün yetersizliği nedeniyle birçok pazarda sıkıntılar yaşadık. Bu yıl hedefimiz kaybettiğimiz pazarları yeniden kazanmak ve ihracatı en yüksek seviyeye taşımaktır. Üretici görevini yaptı, şimdi görev ihracatçılarda. Ülkemize en yüksek döviz girdisini sağlamak için çalışacağız."

​Malatya’daki yeniden yapılanma çalışmalarını da yakından gördüklerini belirten Özgür, deprem sonrası ortaya konulan birlik ve beraberlikten duydukları memnuniyeti dile getirerek emeği geçenlere teşekkür etti.

​LİSANSLI DEPOCULUK VURGUSU

​Ege Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Yusuf Gabay da lisanslı depoculuğun sektörün geleceği açısından kritik öneme sahip olduğunu belirtti. İklim değişikliği nedeniyle bazı yıllarda üretimde ciddi düşüşler yaşanabileceğine dikkat çeken Gabay, şu açıklamayı yaptı: ​"Ürünün bol olduğu yıllarda lisanslı depolarda muhafaza edilmesi, hem mevcut pazarların korunması hem de yeni pazarlara ulaşılması açısından büyük önem taşıyor. Malatya’da yapılan yatırımları yerinde gördük ve oldukça değerli buluyoruz."

​PESTİSİT VE AFLATOKSİN UYARISI

​İstanbul Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçı Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Semih Ergüder ise ihracatta kalite standartlarının önemine dikkat çekerek, özellikle pestisit ve aflatoksin kalıntılarının sektörün önündeki en büyük risklerden biri olduğunu söyledi. Ergüder, şu ifadeleri kullandı: ​"İhraç edilen ürünlerin geri dönmesi hem ekonomik hem de ticari açıdan ciddi kayıplara yol açıyor. Bu nedenle kamu kurumları, üreticiler ve ihracatçılar olarak birlikte hareket ederek bu sorunun üstesinden gelmeliyiz. Sorunların çözülmesi halinde Türkiye’nin kuru meyve ihracatını 2,5 milyar dolar seviyesine çıkarması mümkün."

​Toplantıda ayrıca yeni sezon ihracat stratejileri, uluslararası pazarlardaki gelişmeler ve sektörün ortak yol haritası konusunda kapsamlı değerlendirmelerde bulunuldu.

KAYNAK: MHA

"DEPREME RAĞMEN VAZGEÇMEDİK"

Toplantının açılışında konuşan MTSO Başkanı Oğuzhan Ata Sadıkoğlu, 6 Şubat depremlerinin kentin ticari altyapısında ve ihracat rakamlarında yarattığı olumsuz etkilere değindi. Depremin getirdiği zorluklara rağmen sanayicinin üretimi durdurmadığını belirten Sadıkoğlu, şu ifadeleri kullandı:

"Malatya’mız üretim kültürü güçlü, girişimci ruhu yüksek bir şehirdir. Ancak hepinizin yakından bildiği gibi 6 Şubat depremlerinde en ağır yıkımı yaşayan illerden biri olduk. Ticari altyapımız büyük zarar gördü, binlerce işyerimizi kaybettik. Buna rağmen iş dünyamız üretmekten, istihdam sağlamaktan ve ihracat yapmaktan vazgeçmedi. Böylesi zorlu bir süreçte ihracatımızı ayakta tutabilmek, üretimimizi sürdürebilmek ve yeni pazarlara ulaşabilmek bizim için her zamankinden daha büyük önem taşıyor."

"İHRACATLARDA AB TESCİLLİ MALATYA KAYISISI LOGOSUNU KULLANMANIZI RİCA EDERİZ"

Başkan Sadıkoğlu, 2025 yılında yaşanan zirai don felaketinin de kayısı rekoltesini ve ihracatını olumsuz etkilediğini vurgulayarak, ihraç edilen ürünlerde marka değerinin korunması amacıyla heyete tarihi bir çağrı yaptı. Sadıkoğlu, konuşmasını şöyle sürdürdü: "Malatya denildiğinde akla ilk gelen ürün elbette kayısı. Dünya kuru kayısı üretiminde ve ihracatında lider konumdayız. Ancak geçtiğimiz yıl yaşadığımız zirai don felaketi nedeniyle kayısı ekonomimiz büyük yara aldı. Kayısıya bağlı yüzlerce sektörümüz bu olumsuzluktan etkilendi. Buna rağmen ihracatçımız pazarlarını kaybetmemek adına büyük fedakârlık gösterdi ve stoktaki ürünlerle ihracatını sürdürmeye çalıştı. Bu yıl stoklar sayesinde 47 bin ton ihracat gerçekleştirerek ülkemize 303 milyon dolar döviz geliri sağladık. Kayısının ülkemize yıllık 500 milyon doları bulan bir döviz girdisi sağladığının altını çizmek isterim. Bu yılki resmi kayısı rekoltemiz henüz açıklanmadı. Ancak, sahadan aldığımız bilgiye göre; Dünya pazarına yetecek seviyede ihracat yapacağımız yeterli ürün olacağını söyleyebilirim. AB coğrafi işaret tescilini aldığımı kayısımızın dünya pazarında marka haline gelmesi için önemli çalışmalar yaptık. Logo ve sertifikasyon çalışmalarını hayata geçirdik. Sizlerde de şu konuda bir talebimiz olacak. Birliğinize kayıtlı ihracatlarda kayısı paketleri üzerinde mutlaka Malatya Kayısısı ifadesinin ve logosunun yer almasını sağlarsanız memnun oluruz."

"GÜÇLÜ ÜRETİM GÜCÜNE SAHİBİZ"

Kentin sadece tarımla değil, sanayinin diğer kollarıyla da güçlü bir ihracat potansiyeline sahip olduğunun altını çizen Sadıkoğlu, ortak çalışma kültürünün önemini belirterek şunları kaydetti: "Şehrimizin ihracat potansiyeli elbette yalnızca kayısıyla sınırlı değildir. Tekstil, gıda, makine, metal, mobilya ve birçok sektörde üretim gücüne sahibiz. Bu potansiyeli daha da büyütmek için yeni pazarlara, yeni iş birliklerine ve güçlü dayanışmaya ihtiyaç duyuyoruz. Siz değerli ihracatçı birliklerimizin bilgi birikimi, tecrübesi ve uluslararası bağlantıları, Malatya iş dünyası için çok kıymetlidir. Ortak projeler geliştirmeyi, üyelerimizi yeni pazarlara ulaştırmayı, eğitim programları ve ticaret heyetleri düzenlemeyi önemsiyoruz. Biz inanıyoruz ki Türkiye'nin ihracat hedeflerine ulaşmasının yolu şehirlerin üretim gücünü artırmaktan geçiyor. Bir şehir güçlenirse bölge güçlenir, bölgeler güçlenirse Türkiye güçlenir."

"MALATYA TSO’NUN ÇALIŞMALARINI TAKDİRLE TAKİP EDİYORUZ"

Ege İhracatçı Birlikleri Sektör Kurulu Başkanı Şemsettin Bayram Özgür ise kayısının Türkiye'nin uluslararası pazarlardaki en prestijli tarımsal ihraç kalemlerinden biri olduğunu dile getirdi. Zirai don felaketinin getirdiği kayıplara rağmen ihracat pazarlarını korumanın önemine değinen Özgür, sektörün yeniden ivme kazanması için tüm kurumların dayanışma içinde olması gerektiğini ifade ederek, Malatya Ticaret ve Sanayi Odası'nın yürüttüğü projeleri takdirle takip ettiklerini söyledi.

Toplantının son bölümünde taraflar; firmaların yeni pazarlara erişimi, uluslararası fuar katılımları, kurumsal markalaşma süreçleri ve ortak ticaret heyetleri düzenlenmesi gibi konularda somut iş birliği adımları atılması yönünde mutabık kaldı.

KAYNAK: MHA

Sıcak hava böbrekleri nasıl etkiliyor?

Yaz aylarında vücut sıcaklığını dengelemek için deri damarları genişleyerek terleme artmaktadır. Terleme ile birlikte su ve elektrolit kaybı yaşanmaktadır. Kaybedilen sıvının yeterince yerine konulmaması ise vücuttaki sıvı hacmini azaltmaktadır. Bu durum böbreklere ulaşan kan akımını düşürürken idrar miktarının azalmasına neden olmaktadır. Sonuç olarak böbreklerin filtreleme sistemi daha fazla çalışmak zorunda kalıyor ve özellikle sıcak havalarda böbrek taşı ile akut böbrek hasarı riski belirgin şekilde artmaktadır. 

En büyük risk fark edilmeyen sıvı kaybı

Yaz aylarında böbrekleri tehdit eden en önemli etken sıcak hava değil, fark edilmeden gelişen sıvı kaybıdır. Böbrek sağlığını korumak için herkese uygun tek bir su tüketim miktarı bulunmaz Günlük sıvı ihtiyacı; yaş, vücut ağırlığı, fiziksel aktivite düzeyi, iklim koşulları ve mevcut hastalıklara göre değişiklik gösterebilir. Sağlıklı bireylerde günlük sıvı tüketiminin kilogram başına yaklaşık 30-35 mililitre olması önerilir. Yaklaşık 70 kilogram ağırlığındaki bir kişi için bu miktar ortalama 2-2,5 litreye karşılık gelir. Ancak yaz aylarında, yoğun egzersiz yapanlarda ve aşırı terleyen kişilerde sıvı ihtiyacı daha da artar.

İdrar rengi böbrekleriniz hakkında ipucu veriyor

Yeterli su tüketilip tüketilmediğini anlamanın en pratik yollarından biri idrar rengini takip etmektir. Açık saman sarısı idrar genellikle yeterli sıvı alımını gösterirken, koyu sarı veya kehribar renk sıvı ihtiyacının arttığını düşündürür. Günlük idrar miktarında belirgin azalma da böbreklerin susuz kaldığını gösteren önemli bulgular arasında yer alır. Ancak bazı ilaçlar ve vitaminlerin de idrar rengini değiştirebileceği unutulmamalıdır.

Böbrek taşı ve idrar yolu enfeksiyonlarına dikkat

Sıvı kaybı nedeniyle yoğunlaşan idrar, böbrek taşı oluşumuna neden olan minerallerin kristalleşmesini kolaylaştırabilir. Daha önce böbrek taşı öyküsü bulunanlar, diyabet ve obezite hastaları, ailesinde böbrek taşı öyküsü olanlar, gut hastaları ile hiperparatiroidizm, hiperürisemi ve malabsorpsiyon sendromu bulunan kişiler daha yüksek risk altında bulunur. Yaz aylarında sık görülen idrar yolu enfeksiyonları da ihmal edilmemeli. Tedavi edilmeyen enfeksiyonlar böbreklere ilerleyerek akut piyelonefrite neden olabilir.

Gazlı içecekler suyun yerini tutmuyor

Soğuk içeceklerin böbreklere zarar verdiği düşüncesi doğru değildir. Önemli olan içeceğin sıcaklığı değil, içeriğidir. Böbrek sağlığı için en doğru tercih her zaman sudur. Şekersiz maden suyu uygun miktarlarda tüketilebilir. Gazlı ve şekerli içecekler ise yüksek miktarda şeker, fruktoz, fosforik asit, sodyum ve kafein içerir. Yüksek fruktoz tüketimi ürik asit düzeyini artırırken idrarla kalsiyum atılımını yükselterek idrar sitratını azaltabilir. Bu değişiklikler böbrek taşı oluşumunu kolaylaştırırken uzun vadede obezite, diyabet, hipertansiyon ve kronik böbrek hastalığı riskini de artırabilir. Özellikle enerji içecekleri sıcak havalarda yoğun fiziksel aktivite sırasında tüketildiğinde sıvı ve elektrolit dengesini bozarak böbrekler üzerinde ek yük oluşturabilir.

Yaz meyveleri faydalı ama ölçülü tüketilmeli

Karpuz ve kavun gibi su oranı yüksek meyveler sağlıklı bireylerde sıvı alımına katkı sağlayabilir. Ancak bu besinler suyun yerine geçmez. Diyabet ve kronik böbrek hastalığı bulunan kişilerin bu meyveleri kontrollü tüketmesi gerekir. Özellikle kavunun yüksek potasyum içerdiği unutulmamalıdır. Hipertansiyon ve diyabet kronik böbrek hastalığının en sık görülen nedenleri arasında yer alır. Yaz aylarında gelişen sıvı kaybı bu hasta grubunda akut böbrek hasarı riskini daha da artırabilir.

Tatilde böbreklerinizi ihmal etmeyin

Deniz, havuz ve uzun yolculuklarda düzenli su tüketimi ihmal edilmemeli, uzun süre idrar tutulmamalı ve aşırı güneş altında kalınmamalıdır. Böbrek sağlığını korumak için yeterli sıvı tüketiminin yanı sıra tansiyon ve kan şekeri kontrolü, tuz tüketiminin sınırlandırılması ve ilaçların düzenli kullanılması da büyük önem taşır. Özellikle böbrek taşı, diyabet, hipertansiyon ve kronik böbrek hastalığı bulunan kişilerin yaz aylarında sıvı tüketimine daha fazla özen göstermesi gerekir. Böbrek sağlığını korumak için normal düzeyde kalsiyum tüketilmeli, aşırı oksalat içeren besinlerden kaçınılmalı, kırmızı ve işlenmiş et tüketimi sınırlandırılmalı, meyve ve sebze ağırlıklı beslenilmeli, şekerli ve gazlı içecekler azaltılmalıdır. Özellikle kalsiyum oksalat taşı bulunan kişilerin ıspanak, pazı, pancar yaprağı, kakao, çikolata, badem gibi kuruyemişler ve aşırı siyah çay tüketimine dikkat etmesi önerilmektedir. 

Bu belirtileri hafife almayın

Yaz aylarında aşağıdaki belirtilerin görülmesi durumunda vakit kaybetmeden bir nefroloji uzmanına başvurulması gerekir. Özellikle diyabet, hipertansiyon veya kronik böbrek hastalığı bulunan kişilerde bu bulgular kalıcı böbrek hasarının habercisi olabilir.

• İdrar miktarında belirgin azalma
• İdrarda kan görülmesi
• Yüksek ateş ve yan ağrısı
• Ani gelişen ödem
• Kontrol altına alınamayan tansiyon yüksekliği

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

​Kuyumcu esnafı Temizer, son dönemde yaşanan küresel gelişmelerin altın piyasasına etkilerini değerlendirdi. Altının geçmişte ulaştığı seviyeleri yeniden test etme eğiliminde olduğunu belirten Temizer, jeopolitik gelişmelerin piyasalar üzerinde belirleyici olmaya devam ettiğini ifade etti.

​KÜRESEL EKONOMİK GELİŞMELER FİYATLARI ŞEKİLLENDİRİYOR

​Altının uzun vadede değer kazanmaya devam edeceğini düşündüğünü dile getiren Temizer, "Altın her zaman gördüğü seviyeleri yeniden test eden bir yatırım aracı olmuştur. Son dönemde yaklaşık 6 bin lira seviyelerinden geri çekilme yaşandı. Geçmişte savaşların altın fiyatlarını yükselteceği düşünülürdü. Ancak bugün piyasalarda farklı dinamikler etkili oluyor. Küresel ekonomik gelişmeler ve uluslararası beklentiler fiyatlamalarda önemli rol oynuyor." dedi.

​Yaptığı değerlendirmenin yatırım tavsiyesi niteliği taşımadığını vurgulayan Temizer, "Uzun vadede altının yeniden yükseliş gösterebileceğini düşünüyoruz. Mevcut seviyeler altın almak isteyenler tarafından fırsat olarak değerlendirilebilir. Ancak bu tamamen kişisel öngörümüzdür ve kesinlikle yatırım tavsiyesi değildir." ifadelerini kullandı.

​DÜĞÜN SEZONU FİYATLARI BELİRLEMİYOR

​Altın fiyatlarının düğün sezonundan ziyade küresel piyasalardaki arz-talep dengesi ve büyük yatırımcıların işlemlerinden etkilendiğini belirten Temizer, şunları söyledi: ​"Düğün sezonunda altın fiyatlarının arttığı yönündeki algı gerçeği tam olarak yansıtmıyor. Eğer fiyatlar yalnızca düğün sezonuna bağlı olsaydı, altın tüketiminin çok daha fazla olduğu ülkelerde çok daha sert yükselişler görülürdü. Uzun yıllardır piyasayı takip ediyoruz. Genellikle yılın son çeyreğinde, özellikle eylül ve ekim aylarından itibaren altın piyasasında hareketlilik artıyor. Bu yıl da benzer bir sürecin yaşanmasını bekliyoruz."

KAYNAK: MHA

KAPSAMLI TALEP DOSYASI BAKANLIĞA İLETİLDİ

Malatya Ticaret ve Sanayi Odası (MTSO) Başkanı Oğuzhan Ata Sadıkoğlu, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Prof. Dr. Vedat Işıkhan ile gerçekleştirdiği görüşmede, Malatya iş dünyasının öncelikli sorun ve taleplerini içeren kapsamlı bir dosyayı Bakanlığa ilettiklerini duyurdu. Deprem sonrası üretim, istihdam ve ticari faaliyetlerin sürdürülebilirliği için desteklerin devam etmesinin önemine dikkat çleyen Sadıkoğlu, dosyada yer alan taleplerin üyelerin ortak beklentilerini yansıttığını belirtti.

DOSYADA KRİTİK DESTEK TALEPLERİ YER ALIYOR

MTSO tarafından Bakan Işıkhan'a iletilen talepler arasında; SGK prim teşviki süresinin uzatılması, depremzede çalışanların işçi ve işveren SGK prim paylarının geri ödenmesi, asgari ücret desteğinin artırılması, İŞKUR işbaşı eğitim programlarının kapsamının genişletilmesi ve mesleki eğitim kurslarının artırılması yer aldı.

BAŞKAN SADIKOĞLU'NDAN BAKAN IŞIKHAN'A TEŞEKKÜR

Görüşmeye ilişkin değerlendirmede bulunan Başkan Sadıkoğlu, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Prof. Dr. Vedat Işıkhan'ın taleplere yakından ilgi gösterdiğini belirterek, “Üyelerimizin sorunlarının ve taleplerinin yer aldığı kapsamlı dosyamızı Sayın Bakanımıza sunduk. Taleplerimizle yakından ilgilenen Sayın Bakanımıza üyelerimiz adına şükranlarımı sunuyorum.” ifadelerini kullandı.

KAYNAK: MHA

MÜSİAD Malatya Şubesi’nin ev sahipliğinde gerçekleştirilen programa Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Prof. Dr. Vedat Işıkhan, Malatya Valisi Seddar Yavuz, Büyükşehir Belediye Başkanı Sami Er, MÜSİAD Genel Başkanı Burhan Özdemir, MÜSİAD Malatya Şube Başkanı Yunus Akçin, kamu kurumlarının temsilcileri, iş insanları ve MÜSİAD üyeleri katıldı.

MALATYA ARTIK ÜRETİM VE İHRACATLA ANILMALI

Programın açılış konuşmasını yapan MÜSİAD Malatya Şube Başkanı Yunus Akçin, 112. Genel İdare Kurulu Toplantısı’nın Malatya’da düzenlenmesinin birlik, dayanışma ve yeniden kalkınma iradesinin güçlü bir göstergesi olduğunu söyledi. 6 Şubat depremlerinin ardından MÜSİAD teşkilatının Türkiye’nin dört bir yanından Malatya için seferber olduğunu belirten Akçin, üretimin durmaması için üyelerle birlikte sahada çalıştıklarını ifade etti. Malatya’nın artık depremle değil üretim, yatırım ve ihracatla anılması gerektiğini dile getiren Akçin, sanayi, sağlık ve savunma sanayisinin kentin geleceğinde önemli rol oynayacağını kaydetti.

MÜSİAD'DAN ÇALIŞANLARA MAAŞ PRİMİ DESTEĞİ

MÜSİAD Genel Başkanı Burhan Özdemir ise MÜSİAD’ın yalnızca bir iş dünyası kuruluşu olmadığını belirterek, köklerini Ahilik geleneğinden alan bir medeniyet anlayışını temsil ettiğini söyledi. Kuruluşunun 36’ncı yılını geride bırakan MÜSİAD’ın bugün yaklaşık 15 bin üye, 60 binden fazla şirket ve 3 milyona yakın istihdam gücüne ulaştığını ifade eden Özdemir, üye şirketlerin Türkiye ekonomisinin yaklaşık yüzde 35’ini oluşturduğunu belirtti.

Özdemir, aile yapısını güçlendirmeye yönelik olarak MÜSİAD üyesi işletmelerde çalışan yeni evli personele iki maaş, çocuk sahibi olanlara ise üç maaş prim desteği uygulamasını başlattıklarını açıkladı. Ayrıca Milli Eğitim Bakanlığı ile yürütülen proje kapsamında iki yıl içerisinde 5 bin meslek lisesi mezununun istihdama kazandırılmasının hedeflendiğini, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile İŞKUR’un desteğiyle bu sayının 10 bin ila 15 bine çıkarılmasının planlandığını söyledi.

BELEDİYE BAŞKANI SAMI ER'DEN AHLAKLI TİCARET VURGUSU

Malatya Büyükşehir Belediye Başkanı Sami Er de konuşmasında MÜSİAD’ın kuruluşundan bu yana üretimi, istihdamı ve ahlaklı ticareti önceleyen anlayışıyla Türkiye’nin kalkınmasına önemli katkılar sunduğunu belirtti. Er, “MÜSİAD yalnızca bir iş insanları derneği değil; üretimi önceleyen, alın terini yücelten ve ahlaklı ticareti esas alan köklü bir sivil toplum kuruluşudur.” ifadelerini kullandı.

GELECEĞE DAHA UMUTLA BAKIYORUZ

Malatya Valisi Seddar Yavuz ise toplantının deprem sonrası yeniden ayağa kalkan Malatya’da yapılmasının ayrı bir anlam taşıdığını belirterek, 6 Şubat depremlerinin Türkiye’nin devlet-millet dayanışmasını tüm dünyaya gösterdiği tarihi bir sınav olduğunu söyledi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde yürütülen çalışmalarla Malatya’nın yeniden ayağa kalktığını ifade eden Yavuz, kentte yaklaşık 125 bin bağımsız bölümün inşa edildiğini belirterek, “Bugün artık geleceğe daha umutla bakıyoruz.” dedi.

BAKAN IŞIKHAN MALATYA'NIN GÜNCEL VERİLERİNİ AÇIKLADI

Programda son olarak konuşan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Prof. Dr. Vedat Işıkhan, MÜSİAD’ın çalışma hayatına, üretime ve Türkiye ekonomisine sunduğu katkılardan dolayı teşekkür etti. Türkiye’nin son 23 çeyrektir kesintisiz büyümesini sürdürdüğünü belirten Işıkhan, yatırım, üretim, istihdam ve ihracat eksenli kalkınma politikalarının kararlılıkla sürdürüldüğünü ifade etti.

Malatya’nın güçlü sanayi altyapısı, ihracat potansiyeli ve üretim kültürüyle Türkiye economiesinin önemli merkezlerinden biri olduğunu söyleyen Işıkhan, deprem sonrası gösterilen dayanışmanın kentin yeniden ayağa kalkmasını sağladığını dile getirdi. Bakan Işıkhan, Malatya’nın da yer aldığı TRB1 Bölgesi’nde istihdam oranının yüzde 46,8, iş gücüne katılım oranının yüzde 52 seviyesinde olduğunu belirterek, 2002 yılından bu yana İŞKUR aracılığıyla 188 bin kişinin işe yerleştirildiğini söyledi.

Aktif iş gücü programlarından 90 bin 757 kişinin yararlandığını ifade eden Işıkhan, deprem sonrasında yalnızca Malatya’da 14 bin 132 kişiye 126 milyon lirayı aşan kısa çalışma ödeneği verildiğini kaydetti. Malatya’da aktif sigortalı sayısının son 24 yılda yüzde 105’in üzerinde artışla 227 bin 31’e ulaştığını belirten Işıkhan, işverenlere sağlanan teşviklerden 52 bin 994 iş yerinin yararlandığını, toplam destek tutarının ise 7,5 milyar lirayı aştığını söyledi.

Program, toplu hatıra fotoğrafı çekiminin ardından sona erdi.

KAYNAK: MHA

Açılış törenine Malatya Valisi Seddar Yavuz, Malatya Büyükşehir Belediye Başkanı Sami Er, MÜSİAD Genel Başkanı Burhan Özdemir, kamu kurumlarının temsilcileri, iş insanları ve çok sayıda davetli katıldı.

AKÇİN: "BU YATIRIM MALATYA'NIN GELECEĞİNE DUYDUĞUMUZ GÜVENİN GÖSTERGESİDİR"

Akçir Gıda Yönetim Kurulu Başkanı Yunus Akçin, kayısının Malatya'nın en önemli değerlerinden biri olduğunu belirterek, "Kayısı bu şehrin sadece bir tarım ürünü değil, emeğin, bereketin, üretim kültürünün ve dünyaya açılan ticaret kapısının en güçlü sembollerinden biridir. Bu kıymetli ürünü daha hijyenik koşullarda, daha modern üretim altyapısıyla ve yüksek teknolojiyle işleyerek hem ülkemize hem de Malatya'mıza daha fazla katma değer üretmek amacıyla bu yatırımı hayata geçirdik." dedi.

Depremin ardından üretim ve yatırımın öneminin daha iyi anlaşıldığını ifade eden Akçin, "Bu yatırım yalnızca bir fabrika açılışı değil, Malatya'nın üretimine, ihracatına ve geleceğine duyduğumuz güvenin somut göstergesidir. Şehrimizin istihdamına, ticaretine ve marka değerine katkı sunmaya devam edeceğiz." diye konuştu.

MÜSİAD GENEL BAŞKANI: "MALATYA GELECEĞE DAHA UMUTLA BAKIYOR"

MÜSİAD Genel Başkanı Burhan Özdemir, deprem sonrası toparlanma sürecine dikkat çekerek, "Bugün Türkiye'nin 81 ilinden gelen MÜSİAD üyelerimizle Malatya'dayız. Gördüğümüz tablo, Malatya'nın özellikle deprem sonrasında önemli ölçüde toparlandığını, sanayicisinin ve üreticisinin geleceğe daha umutla baktığını gösteriyor." ifadelerini kullandı.

Özdemir, "Depremin beraberinde getirdiği acılara rağmen devletimizin güçlü iradesiyle birkaç yıl gibi kısa bir sürede bu yükün altından kalkıldı. Bu hız devam ederse Malatya'nın çok uzak olmayan bir gelecekte nüfusu 1 milyonu aşan şehirlerden biri olacağını düşünüyorum." dedi.

BAŞKAN ER: "EN BÜYÜK VATANSEVER ÜRETİM YAPAN İNSANDIR"

Malatya Büyükşehir Belediye Başkanı Sami Er, yatırımın önemine vurgu yaparak, "Her açılan iş yeri, her açılan fabrika Malatya'nın geleceğe umutla baktığını gösteren en önemli göstergedir. En büyük vatansever üretim yapan insandır. Üretimden vazgeçmeyen yatırımcılarımız Malatya'nın geleceğine umut oluyor." dedi.

Er, "Biz sadece Malatya'yı ayağa kaldırmıyoruz, geleceğin Malatya'sını inşa ediyoruz. Ulaşımıyla, turizmiyle, tarımıyla ve sanayisiyle geleceği planlıyoruz." ifadelerini kullandı.

Kent merkezindeki imalatların şehir dışına taşınacağını belirten Er, "Mobilyacısından demircisine, metalcisinden tamircisine kadar tüm üretim alanlarını modern kümelenme bölgelerinde toplayacağız. Şehir merkezinde üretime yönelik imalat bırakmayacağız. Geleceğin sanayisini hep birlikte inşa edeceğiz." diye konuştu.

BAKAN IŞIKHAN: "BU YATIRIM YENİ İŞ KAPILARI, YENİ UMUTLAR DEMEKTİR"

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Prof. Dr. Vedat Işıkhan, Malatya'nın üretim gücüne dikkat çekerek, "Malatya üretimin, emeğin ve bereketin adıdır. Dünyaya ün salmış kayısısıyla, çalışkan insanıyla, girişimci ruhuyla ve güçlü sanayisiyle ülkemizin en önemli üretim merkezlerinden biridir. Asrın felaketini yaşamış olmasına rağmen Malatya, yatırımcı ve girişimci hemşehrilerimizin desteğiyle yeniden ayağa kalktı. Devletimizin güçlü desteğiyle şehirlerimizi yeniden inşa ederken özel sektörümüz de üretime ve yatırıma devam ediyor. İşte bugün açılışını yaptığımız bu tesis bunun en güzel örneklerinden biridir." dedi.

Yaklaşık 220 milyon liralık yatırımın üretim kapasitesini artıracağını belirten Işıkhan, "Bu yeni tesis ambalajlama, paketleme ve yıkama üniteleriyle üretim kapasitesini daha da güçlendirecektir. Bu yatırım yeni iş kapıları, yeni umutlardır. Bu yatırım yeni ihracat demektir, kalkınmamıza yeni katkı demektir." ifadelerini kullandı.

Ekonomik bağımsızlığın üretimden geçtiğini vurgulayan Işıkhan, "Ekonomik bağımsızlığın yolu üretmekten, yatırım yapmaktan, ihracat yapmaktan ve istihdam yaratmaktan doğmaktadır. Biz de Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı olarak üretimin ve yatırımın yanında olmaya devam ediyoruz." dedi.

MALATYA'DA TEŞVİK TUTARI 7,5 MİLYAR LİRAYI AŞTI

İŞKUR verilerini paylaşan Bakan Işıkhan, "Türkiye genelinde İŞKUR aracılığıyla yalnızca geçtiğimiz yıl yaklaşık 1 milyon 478 bin vatandaşımızı işe yerleştirdik. 2002 yılından bugüne ise 17 milyondan fazla vatandaşımızın işe kavuşmasına aracılık ettik. Yaklaşık 5 milyon vatandaşımızı aktif iş gücü programlarından yararlandırdık. İşverenlerimize verdiğimiz teşviklerle bugüne kadar Türkiye genelinde 1 trilyon 223 milyar lirayı aşan destek sağladık. Malatya'da da bugüne kadar verilen teşvik tutarı 7,5 milyar lirayı geçmiş durumdadır." dedi.

Malatya kayısısının dünya markası olduğunu belirten Işıkhan, "Bu değeri daha yüksek katma değerle işlemek, markalaştırmak ve dünyanın dört bir yanına ulaştırmak zorundayız. Bunun yolu da modern tesislerden, teknolojik yatırımlardan ve nitelikli istihdamdan geçmektedir." ifadelerini kullandı.

Konuşmaların ardından protokol üyeleri tarafından kurdele kesilerek kayısı entegre tesisinin açılışı gerçekleştirildi. Bakan Işıkhan ve beraberindeki heyet daha sonra tesisi gezerek üretim alanlarında incelemelerde bulundu.

KAYNAK: MHA

Yalnızlık modern dünyanın ürettiği sosyal bir sonuç

Yalnızlığın insanlık tarihi kadar eski bir duygu olduğunu, ancak modern dünyada farklı bir boyut kazandığını ifade eden Prof. Dr. Ebulfez Süleymanlı, şöyle devam etti:

“Bu yüzden yalnızlık sadece kişinin iç dünyasında yaşadığı bireysel bir his olarak görülemez. Kentleşme, göç, aile yapısındaki dönüşüm, bireyselleşme, rekabetçi eğitim ve çalışma hayatı, dijitalleşme ve gündelik ilişkilerin yüzeyselleşmesi bu duyguyu besleyen başlıca toplumsal koşullar arasında yer alıyor. Bu nedenle modern yaşamda yalnızlık kaçınılmaz bir kader değil; daha çok içinde yaşadığımız sosyal düzenin ürettiği bir sonuçtur. İnsan kalabalıklar içinde, iş yerinde, okulda, sosyal medyada görünür olabilir; fakat kendini gerçekten anlaşılmış, duyulmuş ve kabul edilmiş hissetmeyebilir. Bugünün yalnızlığı biraz da ‘insanlar arasında insansız kalma’ halidir.”

Dünya Sağlık Örgütü’nün yalnızlığı artık küresel ölçekte ciddi bir sosyal ve sağlık sorunu olarak ele almasının da bunun tesadüf olmadığını gösterdiğini dile getiren Süleymanlı, “Yalnızlık sadece ruhsal bir kırılganlık değil; bedensel sağlık, yaşam kalitesi, eğitim, çalışma hayatı ve toplumsal bağlılık üzerinde etkili olan çok boyutlu bir meseledir.” dedi.

Sürekli bağlantı, gerçek bağ anlamına gelmiyor!

Dijitalleşmenin insanlara daha fazla iletişim kurma imkânı sunduğunu ancak bunun her zaman gerçek ilişki anlamına gelmediğini söyleyen Prof. Dr. Ebulfez Süleymanlı, “Sosyal medya sayesinde insanlar sürekli çevrim içi, sürekli görünür, sürekli erişilebilir hale geldi. Ancak bu görünürlük çoğu zaman derin bir yakınlık üretmiyor. Kısa mesajlar, emojiler, beğeniler ve hikaye paylaşımları gerçek sohbetin, yüz yüze temasın ve duygusal paylaşımın yerini tam olarak dolduramıyor.” diye konuştu.

Yalnız bireylerin sosyal medyaya daha fazla yöneldiğini, ancak sosyal medyanın aşırı ve yüzeysel kullanımının da yalnızlığı artırabildiğini belirten Prof. Dr. Süleymanlı, “Burada çift yönlü bir süreç var. Yalnız insanlar sosyal medyaya daha fazla yönelebiliyor; fakat sosyal medyanın aşırı ve yüzeysel kullanımı da yalnızlığı derinleştirebiliyor. İnsan başkalarının hayatını daha parlak, daha sosyal, daha başarılı gördükçe kendi hayatını eksik hissetmeye başlıyor. Bu da yalnızlığı sadece artırmıyor, aynı zamanda görünmez bir karşılaştırma baskısına dönüştürüyor.” ifadesinde bulundu.

Yapay zekâ, gerçek ilişkinin yerini almıyor!

Son dönemde yapay zekâ destekli sohbet uygulamalarının da yalnızlık tartışmalarının önemli bir parçası haline geldiğine dikkat çeken Prof. Dr. Ebulfez Süleymanlı, “Yapay zeka araçları kriz anlarında insana duymak istediği cümleleri söyleyebiliyor; yargılamadan dinliyor, şefkatli cevaplar veriyor, duygusal destek hissi oluşturabiliyor. Bu, geçici olarak rahatlatıcı olabilir. Fakat insan, gerçek ilişkilerin yerine uzun süre yapay zekayla konuşarak yalnızlığını gidermeye çalışırsa, bu durum tıpkı sosyal medyada olduğu gibi yalnızlığı daha da derinleştirebilir. Çünkü insanın asıl ihtiyacı sadece cevap almak değil; gerçek bir insan tarafından görülmek, duyulmak ve önemsenmektir.” şeklinde konuştu.

Kalabalık şehirlerde görünmezlik, küçük yerleşimlerde anlaşılmama duygusu…

Yalnızlığın büyük şehirler ile küçük yerleşim yerlerinde farklı biçimlerde yaşandığını belirten Prof. Dr. Ebulfez Süleymanlı, “Büyük şehirlerde yalnızlık daha çok kalabalık içinde görünmez kalma biçiminde yaşanıyor. İnsan her gün binlerce kişiyle aynı metroya biniyor, aynı caddelerden geçiyor, aynı apartmanda yaşıyor; fakat çoğu zaman kimseyle gerçek bir bağ kuramıyor. Büyük şehir insana özgürlük ve hareketlilik sunarken, aynı zamanda ilişkileri daha geçici, daha mesafeli ve daha işlevsel hale getirebiliyor.” dedi.

Küçük yerleşim yerlerinde yaşanan yalnızlığa da işaret eden Prof. Dr. Süleymanlı, “Küçük yerleşim yerlerinde ise sosyal kontrol daha güçlü, insanlar birbirini daha fazla tanıyor ve gündelik karşılaşmalar daha doğal yaşanıyor. Bu durum kimi zaman yalnızlığı azaltabilir. Ancak küçük yerlerde de yalnızlık yok değildir. Özellikle yaşlılar, eşini kaybedenler, göç nedeniyle çocukları büyük şehirlere giden aileler veya kendini çevresiyle uyumlu hissetmeyen bireyler derin bir yalnızlık yaşayabilir. Dolayısıyla büyük şehir yalnızlığı ile küçük yer yalnızlığı farklı biçimlerde ortaya çıkar. Büyük şehirde insan kalabalığın içinde kaybolur; küçük yerde ise bazen herkes tarafından tanındığı halde anlaşılmadığını hisseder. Birinde anonimlik, diğerinde duygusal uyumsuzluk yalnızlığı besleyebilir.” diye konuştu.

Tek kişilik haneler hızla artıyor

Modern toplumlarda tek kişilik hanelerin hızla arttığına dikkat çeken Prof. Dr. Ebulfez Süleymanlı, şöyle devam etti:

“Tek kişilik hanelerin artması modern toplumların en dikkat çekici dönüşümlerinden biridir. Bu durum sadece demografik bir değişim değildir; aile, komşuluk, akrabalık, dayanışma ve bakım ilişkilerinin yeniden şekillendiğini gösterir. Türkiye’de de TÜİK verileri bu dönüşümü açık biçimde ortaya koymaktadır. TÜİK’in 2025 verilerine göre yalnız yaşayan fertlerden oluşan tek kişilik hane halklarının oranı 2014’te %13,9 iken 2025’te %20,5’e yükselmiştir. İnsanlar artık daha bağımsız yaşıyor, kararlarını daha bireysel alıyor, özel alanlarına daha fazla önem veriyor. Bu bazı yönleriyle özgürleştirici olabilir; fakat sosyal bağların zayıflaması riskini de beraberinde getiriyor. Amerikalı sosyolog Eric Klinenberg’in ‘solo yaşam’ olarak kavramsallaştırdığı bu eğilim, özellikle kentli ve yaratıcı sınıflar arasında bir yaşam tarzı tercihi olarak da öne çıkmaktadır.”

Yardım istemek, destek almak, birine ihtiyaç duymak zayıflık değil

Bireyselleşme arttıkça insanın kendi hayatının merkezine daha fazla yerleştiğini kaydeden Prof. Dr. Süleymanlı, “Ancak kendine yetme kültürü zamanla kimseye ihtiyaç duymama yanılsamasına dönüşebiliyor. Oysa insan biyolojik, psikolojik ve sosyolojik olarak ilişki varlığıdır. Yardım istemek, destek almak, birine ihtiyaç duymak zayıflık değil, insan olmanın doğal bir parçasıdır.” ifadesinde bulundu 

Yalnızlık artık önemli bir sosyal politika konusu

Yalnızlığın sadece bireysel bir duygu olarak değerlendirilemeyeceğini belirten Prof. Dr. Ebulfez Süleymanlı, “Toplumun sosyal yapısı açısından bakıldığında tek kişilik hanelerin artması, bakım emeğinin, yaşlılık deneyiminin, kriz anlarında dayanışmanın ve kuşaklar arası ilişkilerin yeniden düşünülmesini zorunlu kılıyor. Çünkü yalnız yaşayan birey sayısı arttıkça, yalnızlık artık sadece evin içinde yaşanan bir duygu olmaktan çıkıp sosyal politika konusu haline geliyor. Yalnızlık elbette bireyin içinde yaşadığı bir duygudur; fakat sadece bireysel bir duygu olarak açıklanamaz. Çünkü yalnızlığı üreten koşullar çoğu zaman toplumsaldır. Eğitim sistemi, çalışma temposu, kent yaşamı, dijital kültür, aile yapısındaki dönüşüm, ekonomik güvensizlik ve sosyal dayanışmanın zayıflaması bireyin yalnızlık deneyimini doğrudan etkiler.” dedi.

Dijital çağda sağlıklı iletişim becerileri geliştirilmeli

Bugün yalnızlığın sağlıkla, eğitimle, istihdamla, sosyal güvenle ve toplumsal katılımla bağlantılı olduğuna işaret eden Prof. Dr. Süleymanlı, “Araştırmalar yalnızlığın depresyon, anksiyete, kardiyovasküler hastalıklar, demans ve erken ölüm riskiyle ilişkili olduğunu gösteriyor. Gençlerde ise yalnızlık sosyal becerilerin zayıflamasına, akademik motivasyonun düşmesine ve gelecekteki istihdam olanaklarının daralmasına kadar uzanan sonuçlar doğurabiliyor. Bu nedenle yalnızlık günümüz toplumlarının önemli sosyal sorunlarından biri olarak değerlendirilmelidir. Bireye ‘daha sosyal o’” demek tek başına yeterli değildir. İnsanların bir araya gelebileceği güvenli kamusal alanlar, gençler için sosyal ve kültürel faaliyetler, yaşlılar için destek ağları, mahalle ölçeğinde dayanışma mekanizmaları ve dijital çağda sağlıklı iletişim becerileri geliştirilmelidir.” şeklinde konuştu.

Asıl soru kaç kişiyle konuştuğumuz değil, kaç kişiyle bağ kurabildiğimiz

Üsküdar Üniversitesi olarak 2019 yılından bu yana yalnızlık temasını her yıl farklı yönleriyle ele alan Uluslararası Yalnızlık Sempozyumları düzenlediklerini hatırlatan Prof. Dr. Ebulfez Süleymanlı, şöyle dedi:

 “Yalnızlık meselesini bugün yalnızca bireyin iç dünyasıyla sınırlı görmek doğru olmaz. Bu konu artık tek kişilik hanelerin artışından yaşlı nüfusun yalnızlaşmasına, gençlerin dijital ilişkilerinden yapay zeka destekli sohbet uygulamalarına, göçten büyük şehir hayatına ve iş yerlerinde görünmeyen sosyal izolasyona kadar birçok güncel başlıkla birlikte ele alınmalıdır. Üsküdar Üniversitesi olarak biz de 2019’dan bu yana her yıl yalnızlığı farklı temalarla ele alan Uluslararası Yalnızlık Sempozyumları düzenliyoruz. Her sempozyum öncesinde ilgili alanda saha araştırmaları yaparak elde edilen bulguları kamuoyuyla paylaşıyoruz. Bu çalışmalar bize şunu gösteriyor: Yalnızlık artık sadece yalnız yaşayanların değil, kalabalıklar içinde kendini bağsız ve desteksiz hisseden herkesin meselesidir.”

Yapay zeka araçları bir “dijital muhatap” haline geldi

Özellikle yapay zeka araçlarının insanların duygusal boşluklarına cevap verebilen bir “dijital muhatap” haline gelmesinin dikkat çekici olduğuna vurgu yapan Prof. Dr. Süleymanlı, “Kısa vadede rahatlatıcı görünen bu ilişki biçimi, gerçek insan ilişkilerinin yerini almaya başladığında yalnızlığı azaltmak yerine daha da derinleştirebilir. Bu nedenle günümüzün temel sorusu artık sadece ‘kaç kişiyle iletişim kuruyoruz?’ değil, ‘kaç kişiyle gerçekten bağ kurabiliyoruz?’ sorusudur. Çünkü insan teknolojiyle konuşabilir, sosyal medyada görünür olabilir, kalabalıklar içinde yaşayabilir; fakat onu hayata bağlayan şey hala samimi, güvenilir ve anlamlı insan ilişkileridir.” şeklinde sözlerini tamamladı.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Sıcaklık yükseldiğinde vücut damarları genişler ve yoğun terlemeyle sıvı kaybedilir!

Son 15-20 yılda iklim değişikliğine bağlı olarak sıcak hava dalgalarının ciddi oranda artış gösterdiğini dile getiren Prof. Dr. Mehmet Baltalı, “Günümüzde Avrupa’nın birçok bölgesinde sıcaklıkların 30-35°C’nin üzerine çıkmasının, insanlarda acil servise başvuru ve ölüm oranlarını arttırdığı, kalp-damar sisteminde ciddi problemlere yol açtığı görülmekte.” dedi.

Çevre sıcaklığının belirli bir derecenin üzerine çıktığında vücudun iki temel reaksiyon gösterdiğine işaret eden Prof. Dr. Baltalı, “İlk olarak vücudu soğutmak amacıyla damarlar genişler, yani vazodilatasyon gerçekleşir. Bu durum tansiyonun düşmesine ve fenalık hissine neden olabilir. İkinci olarak da vücut ısısını dengelemek için terleme başlar, fakat yoğun terleme vücudun ciddi oranda sıvı kaybetmesine yol açar.” şeklinde konuştu.

Aşırı sıcaklar, özellikle yaşlılar ve kalp hastaları için hayati tehlike oluşturuyor! 

Sıvı kaybı ve damar genişlemesi nedeniyle kalbin, tüm vücuda kan pompalayabilmek için daha fazla kasılmak ve daha hızlı çarpmak zorunda kaldığını vurgulayan Prof. Dr. Baltalı, şunları söyledi:

“Bu durum kalbin iş yükünü ve oksijen ihtiyacını net bir şekilde artırır. Yüksek sıcaklıklar özellikle metabolik yanıtları azalan yaşlılar, kalp-damar hastalığı olanlar ve kalp yetmezliği hastaları için ciddi hayati tehlike oluşturur. Bunun yanı sıra sıcak hava dalgalarında, yani sıcaklığın 39-45 derecelere ulaştığı zamanlarda dışarıda hareket etmek risklidir. Sporcular her ne kadar antrenmanlı olsa da bu havalarda dışarıda çalışan işçilerde ve yoğun fiziksel aktivite gösterenlerde ölüm oranları çok net bir şekilde artar.”

Sıcak dalgalarında en büyük risk susuzluk ve yanlış saatlerde yapılan egzersiz! 

Bu olumsuz etkilerden korunmak için sıcak dalgası olduğu zamanlarda mümkün olduğunca dışarı çıkmamak gerektiğinin altını çizen Prof. Dr. Baltalı, “Vücudun susuz kalmasını önlemek amacıyla bol sıvı tüketilmeli ve fiziksel aktiviteler kesinlikle günün en sıcak saatlerinde yapılmamalı. Dışarıda spor yapmak isteyenler bu aktiviteyi havanın daha serin olduğu sabah veya akşam saatlerine kaydırmalı.” diyerek sözlerini tamamladı.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Panele Malatya Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Mehmet Fatih Güven, Yeşilyurt Belediye Başkanı İlhan Geçit, TABA-AmCham Genel Başkanı Süleyman Ecevit Sanlı, MTSO Başkanı Oğuzhan Ata Sadıkoğlu, MATEK-DER Başkanı Mehmet Tüm, iş insanları ve ihracatçı firmaların temsilcileri katılım sağladı.

"ABD, TÜRK İHRACATÇISI İÇİN BÜYÜK BİR FIRSAT"

Panelin açılış konuşmasını gerçekleştiren MTSO Başkanı Oğuzhan Ata Sadıkoğlu, merhum Cumhurbaşkanı Turgut Özal’ın Türkiye’yi dış pazarlara açma vizyonuyla kurulan TABA-AmCham ile bu organizasyonu Malatya’da yapmaktan memnuniyet duyduklarını belirtti. Doğru pazara, doğru ürün ve stratejiyle ulaşmanın önemine değinen Sadıkoğlu, ABD’nin 340 milyonluk nüfusu ve 30 trilyon doları aşan ekonomisiyle büyük fırsatlar sunduğunu belirterek şöyle konuştu:

"Dünya kayısı başkenti olan Malatya’nın en büyük pazarı elbette ABD’dir. Üretimin olduğu yerde umut, ihracatın olduğu yerde kalkınma vardır. Yeni pazarların olduğu yerde ise güçlü bir gelecek vardır. Malatya’nın geleceği üretimde ve uluslararası ticarette yatmaktadır."

"DEPREM VE ZİRAİ DONA RAĞMEN ÜRETİMDEN VAZGEÇMEDİK"

Malatya’nın son yıllarda büyük afetlerle mücadele ettiğini ve 6 Şubat depremlerinin üretim altyapısına büyük zarar verdiğini hatırlatan Sadıkoğlu, sanayici, tüccar ve esnafın zor şartlar altında üretimini sürdürdüğünü ifade etti. Geçen yıl yaşanan zirai donun da tarımsal üretimi derinden etkilediğini söyleyen Sadıkoğlu, küresel riskler karşısında pazar çeşitliliğinin artık bir zorunluluk olduğunu aktardı. Sadıkoğlu, MTSO olarak üyelerin dış pazarlara açılması için yoğun bir çalışma yürüterek son sekiz yılda pandemi ve depreme rağmen 300’ü aşkın eğitim, konferans ve panel gerçekleştirdiklerini sözlerine ekledi.

TABA-AMCHAM’A MALATYA ŞUBESİ ÇAĞRISI

Konuşmasının sonunda Türk-Amerikan İşadamları Derneği’ne çağrıda bulunan Sadıkoğlu, derneğin kurucusu merhum Cumhurbaşkanı Turgut Özal’ın memleketi olan Malatya’da bir şube açılmasının anlamlı olacağını ifade ederek, "Türk-Amerikan İşadamları Derneği’nin Malatya’da da bir şube açmasını arzu ediyor, bu yöndeki talebimizi Sayın Genel Başkanımız Süleyman Ecevit Sanlı’nın huzurunda ifade etmek istiyorum." dedi.

SANLI: "125 ÜLKEDE KÜRESEL İŞ AĞININ İÇİNDEYİZ"

TABA-AmCham Genel Başkanı Süleyman Ecevit Sanlı ise Türkiye’nin üretim gücü, girişimcilik potansiyeli ve ihracat vizyonunu uluslararası pazarlara taşımayı hedeflediklerini belirterek şu ifadeleri kullandı: "Türkiye ile Amerika arasındaki ticari, ekonomik ve stratejik ilişkilerin geliştirilmesine katkı sunmaya gayret ediyoruz. 125 ülkede faaliyet gösteren 135 Amerikan ticaret odasından oluşan küresel iş ağının içinde yer alıyoruz."

ABD PAZARINA GİRİŞ STRATEJİLERİ ANLATILDI

Açılış konuşmalarının ardından düzenlenen panelde moderatörlüğü Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Vahap Munyar yaptı. Panelistler Prof. Dr. Musa Pınar, Mehmet Durdu Akan, Tayfun Selen, Av. Emine Ş. Karakaşlıoğlu, İlhan Kubilay Geçkil, Zeynep Sönmez İhtiyar ve P. Eyüp Ulu; ABD’de yatırım ve ticaret süreçleri, eyalet bazlı pazar yapıları, hukuki altyapı, sektör bazlı fırsatlar ile yatırımcıların karşılaşabileceği riskler konusunda katılımcıları bilgilendirdi.

KAYNAK: MHA

Sıvı biyopsi ile kanseri geri dönüş riskini erken yakalamak mümkün

Tedavi sonrası en önemli kaygılardan biri, hastalığın tekrar etme riskidir. Geleneksel yöntemlerde nüksü tespit etmek için görüntüleme yöntemlerinin sonuçları beklenirken, günümüzde “sıvı biyopsi” sayesinde çok daha erken müdahale imkânı doğmaktadır. Bu yöntemle kanda dolaşan tümöre ait genetik parçacıklar basit bir kan testiyle tespit edilebilir. Görüntüleme yöntemlerinde herhangi bir bulgu ortaya çıkmadan önce hastalık yeniden aktif hale gelirse erken dönemde müdahale edilmesi mümkün olmaktadır. Bu da tedavi planının daha stratejik şekilde yeniden düzenlenmesine olanak sağlar.

Genetik testler sayesinde gereksiz kemoterapi uygulamaları azalıyor

Geçmişte tümör boyutu veya lenf nodu tutulumu nedeniyle birçok hastaya koruyucu amaçla kemoterapi uygulanırdı. Ancak günümüzde tümörün genetik özelliklerini analiz eden testler sayesinde bu yaklaşım büyük ölçüde değişti. Bazı yüksek riskli görünen hastalarda bile genetik analiz “düşük risk” sonucunu gösterebilir. Bu durumda kemoterapiye gerek kalmadan hastalar sadece hormon tedavileriyle takip edilebilir. Böylece saç dökülmesi, bulantı ve yorgunluk gibi kemoterapi yan etkilerinden kaçınılırken tedavi başarısı da korunabilir.

Cerrahide amaç artık daha az müdahale ile daha yüksek yaşam kalitesi

Modern meme kanseri cerrahisinde temel hedef, hastalığı tamamen ortadan kaldırırken hastanın yaşam kalitesini korumaktır. Geçmişte koltuk altındaki tüm lenf bezlerinin alınması, hastalarda kalıcı kol şişliği (lenfödem) ve hareket kısıtlılığı gibi sorunlara yol açabiliyordu. Güncel yaklaşımlar ise “bekçi lenf nodu” değerlendirmesi ile sınırlı cerrahiyi mümkün kılar. Az sayıda tutulum olsa bile tüm lenf bezlerinin alınması yerine daha koruyucu cerrahi yöntemler tercih edilebilir. Bu sayede hastalar, ömür boyu sürebilecek komplikasyon riskinden büyük ölçüde korunur.

Meme kanseri artık yönetilebilir bir hastalık olarak görülüyor

Meme kanseri, günümüzde biyolojisi daha iyi anlaşılan ve akıllı tedavi yöntemleriyle yönetilebilen bir hastalık haline geldi. Ancak erken tanı ve doğru yaşam alışkanlıkları hâlâ büyük önem taşır. Bu noktada üç temel öneri öne çıkıyor: 

• 40 yaşından itibaren düzenli yıllık mamografi çekilmesi
• Tedavinin tümörün genetik yapısına göre planlanması
• Sağlıklı yaşam alışkanlıklarının benimsenmesi

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

DEVLETİMİZİN YÜRÜTTÜĞÜ ÇALIŞMALARI TAKDİR EDİYORUZ

Deprem sonrası ağır hasarlı iş yerlerinin planlanan program doğrultusunda yıkıldığını belirten Karademir, devletin bölgede önemli bir çalışma yürüttüğünü ifade ederek şunları söyledi: "Bugün Yeni Sanayi Sitesi Çavuşoğlu Mahallemizde esnafımızla bir arayagedik. Devam eden yıkım çalışmalarını yerinde gördük. Devletimizin ortaya koyduğu iradeyi ve kararlılığı sahada görüyoruz. Altay Kışlası'nda yapımı süren sanayi sitesi bunun en önemli göstergelerinden biridir. Devletimiz esnafını yalnız bırakmıyor. Biz buna inanıyor ve güveniyoruz."

YAKLAŞIK ÜÇ BİN ESNAFIMIZIN SESİ OLMAYA DEVAM EDECEĞİZ

Yeni Sanayi Sitesi'nde yaklaşık 3 bin esnafın faaliyet gösterdiğini ifade eden Karademir, geçiş sürecinde önemli sıkıntılar yaşandığını belirtti. Karademir, konuşmasını şu sözlerle sürdürdü: "Bugün burada en büyük problem, dükkânı yıkılan ancak henüz taşınabileceği bir iş yeri bulunmayan esnafımızdır. İnsanlarımız ne yapacağını bilemiyor. Esnafımızın tek talebi bir iki aylık ek süre verilmesi ve bu sürecin daha planlı yürütülmesidir. Biz de bu haklı talebi yetkililerimize iletiyoruz."

ESNAFIMIZ DEVLETİNE BAĞLIDIR KİMSE FARKLI ALGILAR OLUŞTURMAYA ÇALIŞMASIN

Sanayi esnafının devlete olan güveninin tam olduğunu vurgulayan Karademir, kamuoyunda oluşabilecek yanlış değerlendirmelere de açıklık getirdi: "Özellikle bunun altını çizmek istiyorum. Esnafımız devletine bağlıdır, devletini sever ve devletine güvenir. Bazen farklı algılar oluşturulmaya çalışılıyor. Bunlar doğru değildir. Buradaki esnafımızın tek beklentisi mağdur edilmeden yeni iş yerlerine kavuşmaktır. Devletimizin de bunu sağlayacağına inanıyoruz."

FIRSATÇILIK YAPANLARA VİCDAN ÇAĞRISI YAPIYORUZ

Yeni iş yeri arayan esnafın yüksek kira talepleriyle karşı karşıya kaldığını belirten Karademir, bu durumun üretimi olumsuz etkilediğini söyledi: "Bugün en önemli sorunlardan biri de kira fiyatlarıdır. Esnafımızdan aldığımız bilgiler doğrultusunda, daha önce çok daha düşük bedellerle kiralanan iş yerleri bugün üç-dört katı fiyatlarla isteniyor. Deprem gibi büyük bir afetten sonra böyle bir fırsatçılık kabul edilemez. Herkes vicdanıyla hareket etmeli. Esnafımız zaten zor şartlarda üretim yapmaya çalışıyor."

ELEKTRİKLER KESİLMESİN ESNAFIMIZA BİRAZ DAHA ZAMAN VERİLSİN

Karademir, yıkım sürecinde üretimini sürdürmeye çalışan işletmeler için geçiş sürecinin kolaylaştırılması gerektiğini belirterek şöyle konuştu: "Esnafımızın bizden özellikle bir talebi var. Elektriklerin hemen kesilmemesini ve en az bir iki aylık bir geçiş süreci tanınmasını istiyorlar. Bu talebin dikkate alınması hem üretimin devamı hem de mağduriyetlerin önlenmesi açısından büyük önem taşıyor."

SANAYİ TEK MERKEZDE TOPLANMALI

Sanayi esnafının farklı bölgelere dağılmasının uzun vadede doğru bir model olmayacağını ifade eden Karademir, kalıcı çözümün güçlü bir sanayi merkezi oluşturmak olduğunu söyledi: "Bugün sanayi üç dört farklı bölgeye bölünmüş durumda. Özyurt Sanayi Sitesi, Babuktu Sanayi Sitesi ve Altay Kışlası... Bizim düşüncemiz nettir. Sanayi tek merkezde toplanmalıdır. Altay Kışlası'nda yapımı devam eden iş yeri sayısı artırılmalı, en az 2 bin ila 2 bin 500 dükkâna ulaşılmalıdır. O zaman esnafımız çok daha sağlıklı şartlarda üretimine devam edecektir."

ESNAFIMIZEN SESİ OLMAYA DEVAM EDECEĞİZ

Açıklamasının sonunda tüm Malatyalılara geçmiş olsun dileklerini ileten MAGİNDER Başkanı Salih Karademir, esnafın haklı taleplerini ilgili kurumlara iletmeye devam edeceklerini belirterek şu ifadeleri kullandı:
"Biz devletimize güveniyoruz. Bizim görevimiz esnafımızın sesi olmaktır. Bundan sonra da sahada olmaya, esnafımızın sorunlarını dile getirmeye ve çözümün takipçisi olmaya devam edeceğiz."

HABER MERKEZİ-MALATYA 
 

Lazer göz cerrahisi nasıl bir tedavi yöntemidir?

Lazer göz cerrahisi; miyopi, hipermetropi ve astigmatizma gibi kırma kusurlarını düzeltmek amacıyla korneanın, yani gözün en önündeki saydam tabakanın özel lazer teknolojileriyle yeniden şekillendirilmesi işlemi olarak tanımlanıyor. Bir başka deyişle; gözlük ya da kontakt lensin dışarıdan yaptığı odaklama düzeltmesi, lazer cerrahisiyle kornea üzerinde kalıcı bir şekilde planlanıyor. Böylece ışığın retina üzerine daha doğru odaklanması ve bu etkisiyle gözlüksüz görme kalitesi artırılmaya çalışılıyor. Ayrıca bazı özel durumlarda, daha önceki göz ameliyatları sonrasında kalan küçük numaraların düzeltilmesinde ve bazı kornea yüzeyindeki sınırlı düzensizliklerin giderilmesinde de kişiye özel lazer uygulamalarından yararlanılabiliyor. 

Günümüzde hangi lazer yöntemleri kullanılıyor?

Günümüzde lazer göz cerrahisinde tek bir yöntem yerine, hastanın göz yapısına göre seçilen farklı teknolojiler uygulanıyor. En sık kullanılan yöntemler arasında LASIK, Femto-LASIK, PRK, No-Touch PRK, SMILE, topografi rehberli lazer ve wavefront rehberli lazer tedavileri yer alıyor. Doç. Dr. Burak Tanyıldız, “Önemli olan, hastanın hangi yöntemi istediğinden çok, göz yapısına hangi yöntemin daha güvenli ve daha doğru olduğunun belirlenmesidir.  Hangi yöntemin uygun olduğu hastanın göz numarasına, kornea kalınlığına, kornea haritasına, göz kuruluğu durumuna, yaşına, mesleğine ve beklentisine göre belirlenmektedir” diyor. 

Modern lazer cerrahileri hangi faydaları sağlıyor? 

Modern lazer  cerrahilerinin en önemli faydası, tedavinin kişiye özel planlanabilmesi. LASIK, PRK, No-touch PRK, SMILE ve kişiye özel lazer seçenekleri sayesinde her hastaya aynı yöntemi uygulamak yerine, göz yapısına ve hastanın beklentisine en uygun tedavi planlanabiliyor.  Doç. Dr. Burak Tanyıldız, bu sayede miyopi, hipermetropi ve astigmatizma tedavisinde daha güvenli, daha öngörülebilir ve daha konforlu sonuçlar elde edilebildiğini vurgulayarak, şöyle devam ediyor: “Yeni nesil lazer sistemlerinde kullanılan gelişmiş takip teknolojileri, işlem sırasında göz hareketlerini anlık olarak algılayarak lazerin doğru noktaya uygulanmasına yardımcı olmaktadır. Topografi ve wavefront rehberli uygulamalar sayesinde kişiye özel optik kusurlar daha ayrıntılı analiz edilebilmektedir. Bu da özellikle uygun hastalarda gece görüş kalitesi, kontrast duyarlılığı ve genel görme konforu açısından avantaj sağlayabilmektedir.  İşlem süresinin genellikle kısa olması ve günlük yaşama dönüşün hızlı gerçekleşmesi de yeni nesil lazerlerin diğer önemli faydaları arasında yer almaktadır.”

Lazer göz cerrahisi nasıl gerçekleştiriliyor?

Lazer göz cerrahisi, işlem öncesinde yapılan detaylı muayene ve ölçümlerle planlanıyor. Ameliyat sırasında damlalarla gözün uyuşması sağlanıyor; yani genel anesteziye veya enjeksiyona çoğu zaman gerek duyulmuyor. Seçilen yönteme göre lazer korneanın ön yüzeyini yeniden şekillendirerek ışığın retina üzerine daha doğru odaklanmasını sağlıyor. İşlem süresi uygulanan yönteme göre değişebilse de genellikle hazırlık aşamalarıyla birlikte kısa sürede tamamlanıyor. 

Lazer göz cerrahisi her hasta için uygun bir yöntem midir? 

Genellikle 18 yaşını doldurmuş, göz numarası son dönemde belirgin değişmemiş, kornea kalınlığı ve kornea haritası uygun olan kişiler lazer cerrahisi için aday olabiliyor. Göz kuruluğu, göz tansiyonu, retina sağlığı ve genel göz muayenesi birlikte değerlendiriliyor. Doç. Dr. Burak Tanyıldız, lazer teknolojisi ne kadar gelişmiş olursa olsun, her göz yapısının bu işlem için uygun olmadığını belirterek, “Tedavinin başarısında en önemli nokta, lazerin hastanın göz yapısı için güvenli olup olmadığıdır. Lazer cerrahisinde gözün en önündeki saydam tabaka olan korneaya müdahale edilmektedir. Bu nedenle hasta seçiminde korneanın kalınlığı, şekli, düzeni ve biyomekanik dayanıklılığı çok dikkatli değerlendirilmelidir” diyor.  Kornea yapısı uygun olmayan hastalarda işlem yapmanın ilerleyen dönemde görme kalitesini olumsuz etkileyebilecek sorunlara yol açabileceğini vurgulayan Doç. Dr. Burak Tanyıldız, “Değerlendirme sonrasında hastaya lazer cerrahisi yapılıp yapılmayacağına ve yapılacaksa hangi yöntemin daha güvenli olduğuna karar verilmektedir” diye konuşuyor. Doç. Dr. Burak Tanyıldız,  “Özellikle keratokonus şüphesi olanlarda, korneası ince veya düzensiz olanlarda, ileri derecede göz kuruluğu bulunanlarda, bazı romatizmal hastalıklarda, gebelik ve emzirme döneminde ise lazer cerrahisi uygun olmayabilir ya da ertelenebilir” bilgisini veriyor. 

Etkisi kalıcı oluyor mu?

Lazerle yapılan göz cerrahisinde hedeflenen düzeltme genellikle kalıcı oluyor. Özellikle göz numarası son dönemde değişmeyen, kornea yapısı uygun olan ve doğru yöntemle tedavi edilen hastalarda elde edilen sonuçlar uzun yıllar stabil şekilde devam edebiliyor. Ancak bu durum lazer cerrahisi sonrasında gözün yaşam boyunca hiç değişmeyeceği anlamına gelmiyor. Yaşla birlikte ortaya çıkan yakın görme ihtiyacı, katarakt gelişimi veya nadiren göz numarasında küçük değişiklikler zaman içinde görülebiliyor.  Doç. Dr. Burak Tanyıldız, bu durumun lazerin etkisinin kaybolduğu anlamına gelmediğini, gözün doğal yaşlanma sürecinin bir sonucu olduğunu belirtiyor.

Ameliyat sonrasında görme ne zaman düzeliyor?

Lazer göz cerrahisi sonrasında görmenin toparlanma süresi uygulanan yönteme göre değişiyor. LASIK ve SMILE gibi yöntemlerde görme yetisi genellikle ilk 24-48 saat içinde belirgin şekilde düzelirken, PRK ve No-Touch PRK gibi yüzey lazerlerinde net görmeye ulaşma süresi ise birkaç gün ile birkaç hafta arasında değişebiliyor. Bazı yöntemlerde ameliyat sonrasında kuruluk, yanma, batma, sulanma ve ışık hassasiyeti gibi sorunlar gelişebiliyor. Ancak bu şikayetler çoğunlukla geçici oluyor ve doktorun önerdiği damlalarla kontrol altına alınıyor. Enfeksiyon ve kornea zayıflaması gibi ciddi komplikasyonlar ise oldukça nadir görülüyor. 

Yaz aylarında lazer cerrahisi sonrasında nelere dikkat etmeli?

Lazer göz cerrahisi yazın yapılabiliyor; ancak iyileşme döneminde hijyen, güneşten korunma ve aktivite kısıtlamalarına özen göstermek tedavinin güvenliği açısından büyük önem taşıyor. Genel olarak ilk bir hafta göze su kaçırmamaya, gözleri ovuşturmamaya ve makyaj yapmamaya dikkat edilmesi gerektiğini belirten Doç. Dr. Burak Tanyıldız, ameliyat sonrasında alınması gereken diğer önlemleri şöyle sıralıyor: “Havuz ve deniz suyu enfeksiyon ile irritasyon riskini artırabilmektedir. Bu nedenle çoğu hastada yaklaşık iki hafta beklemek uygun olur. Ameliyat sonrası ilk haftalarda güneş ışığına hassasiyet artabildiği için dış ortamda UV korumalı güneş gözlüğü kullanılması önerilmektedir. Ağır sporlar, temas sporları ve göz travması riski olan aktiviteler için ise genellikle birkaç hafta beklemek ve doktor kontrolü sonrası başlamak daha güvenli olmaktadır.” 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

ÜRETİCİLERİN SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ MASAYA YATIRILDI

Hasat döneminde gerçekleştirilen saha ziyaretlerinde üreticilerle bir araya gelen heyet, bahçelerde devam eden hasat çalışmalarını yerinde inceledi. Ziyaretler sırasında üretimde karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri üzerine üreticilerle karşılıklı görüş alışverişinde bulunuldu.

KALİTELİ VE SÜRDÜRÜLEBİLİR ÜRETİMİN ÖNEMİ VURGULANDI

Ziyaretler kapsamında üreticilerin talep ve önerilerini dinleyen İl Müdürü Akar, kaliteli ve sürdürülebilir kayısı üretiminin önemine dikkat çekerek, üreticilere teknik konularda bilgilendirmelerde bulundu. İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ekiplerinin üretimin her aşamasında sahada olmaya devam edeceğini belirten Akar, şu ifadeleri kullandı: "Üreticilere rehberlik ve teknik destek çalışmaları aralıksız sürdürülüyor."

KAYNAK: MHA

Türkiye’nin mobilite alanında hizmet veren küresel teknoloji markası Togg, kullanıcılarını merkeze alan ekosistem avantajlarına yaz dönemine özel yeni bir halka ekledi. Yaz aylarında artan tatil ve şehirler arası yolculuk hareketliliği düşünülerek hazırlanan kampanya, Togg kullanıcılarına Trugo’ya ait autocharge özelliğiyle desteklenen (*) DC şarj cihazlarında gerçekleştirecekleri şarj işlemlerinde yüzde 20 indirim sunuyor. Temmuz ve ağustos ayları boyunca geçerli olacak kampanya, şarj maliyetlerini azaltarak elektrikli mobilite deneyimini daha erişilebilir ve avantajlı hale getiriyor.
(*)  Autocharge özelliğiyle desteklenen istasyonlar listesi Trugo uygulamasından görülebilir. 

Yaz yolculuklarına serinleten avantaj

Kampanya; autocharge, kredi kartı ve filo ödeme yöntemleriyle Trugo DC şarj cihazlarında gerçekleştirilen işlemlerde geçerli oluyor. İndirim tutarı, şarj işleminin tamamlanmasının ardından otomatik olarak hesaplanarak kullanıcıya yansıtılıyor. Böylece kullanıcılar, kupon kodu girmeden ve herhangi bir ek işlem yapmadan indirim avantajından doğrudan faydalanabiliyor. Kampanyadan yararlanmak için Togg kullanıcılarının akıllı cihaz yazılımlarını güncel sürümde kullanmaları yeterli oluyor. Kampanya, kupon koduyla sunulan kampanyalar ve diğer indirimlerle birleştirilemiyor.

Türkiye genelindeki hızlı şarj ağıyla yaz boyunca yanında

Togg kullanıcıları, yaz boyunca bu avantajdan Trugo’nun Türkiye’nin 81 ilinin tamamına yayılan hızlı şarj ağında yararlanabiliyor. 81 ilde 1.500’den fazla ultra hızlı DC şarj istasyonu ve toplam 3.000’den fazla soketle hizmet veren Trugo, cihazlarında sertifikalı ve yüzde 100 yenilenebilir kaynaklardan elde edilen enerji kullanıyor. Trugo’nun ultra hızlı şarj altyapısı sayesinde Togg kullanıcıları, bataryalarını 30 dakikadan kısa sürede yüzde 20’den yüzde 80 doluluk oranına ulaştırabiliyor. Kullanıcılar, Türkiye genelindeki istasyonları Trugo mobil uygulaması ve web sitesi üzerinden takip edebiliyor.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

İş-yaşam dengesinde amaç, zamanı eşit bölüştürmek değil!

Psikolojide iş-yaşam dengesinin, bireyin iş yaşamı ile özel yaşamındaki sorumluluklarını, ihtiyaçlarını ve rollerini birbirini tüketmeden sürdürebilmesi olarak tanımlandığını dile getiren Klinik Psikolog Seren Doğantekin, “Burada amaç, zamanı eşit bölüştürmekten çok, kişinin hem üretken olabildiği hem de dinlenebildiği sürdürülebilir bir yaşam kurabilmesidir.” dedi.

Dengenin bozulduğu durumlarda kronik stres, tükenmişlik sendromu, kaygı, depresif belirtiler, uyku sorunları ve ilişki çatışmalarının daha sık görüldüğünü ifade eden Doğantekin, uzun vadede iş performansının da olumsuz etkileneceğini kaydetti.

’Hayır’ demek, birçok kişi için sevilmeme korkusunu tetikliyor!

‘Hayır’ demenin aslında yalnızca bir sözcük olmadığını vurgulayan Seren Doğantekin, “Birçok kişi için reddedilme, eleştirilme ya da sevilmeme korkusunu tetikleyen duygusal bir deneyimdir.” dedi.

Doğantekin, “Çocuklukta sevgiyi daha çok uyumlu olmak, fedakârlık yapmak ya da başkalarını memnun etmek üzerinden deneyimleyen bireyler, yetişkinlikte de kendi ihtiyaçlarını geri plana atmaya daha yatkın olabilirler. Bunun yanında çatışmadan kaçınma eğilimi, suçluluk duygusu, düşük özsaygı ve onaylanma ihtiyacı da sınır koymayı zorlaştıran önemli etkenlerdir. Kişi ‘hayır dersem beni yanlış anlarlar’ ya da ‘iyi bir çalışan ya da iyi bir insan olamam’ gibi düşünceler geliştirebilir.” şeklinde konuştu.

’İyi insan olma’ çabası, kişinin kendi sınırlarını ihlal etmesine neden olabilir!

Bencilliğin kişinin yalnızca kendi ihtiyaçlarını önemseyip başkalarının haklarını göz ardı etmesi olduğun aktaran Doğantekin, “Sağlıklı sınır koymak ise hem kendi haklarını hem de karşı tarafın haklarını gözetebilmektir. Psikolojik açıdan sağlıklı sınırlar, ilişkileri zayıflatmaz; aksine daha açık, dürüst ve güvenilir hale getirir.” dedi.

‘İyi insan olma’ algısının, bireylerin kendi sınırlarını ihlal etmesine neden olabildiğine değinen Doğantekin, “Özellikle ‘herkesi mutlu etmeliyim’, ‘kimseyi kırmamalıyım’ veya ‘fedakârlık yaparsam değer görürüm’ gibi katı inançlar, kişinin sürekli kendi ihtiyaçlarını ertelemesine neden olabilir. Zamanla bu durum tükenmişlik, öfke birikimi ve duygusal yorgunluk yaratabilir.” uyarısında bulundu.

İlk kez sınır koyarken suçluluk hissetmek, değişim sürecinin doğal bir parçası! 

İlk kez sınır koymaya başlayan kişilerin bazı zorluklarla karşılaşabileceğine işaret eden Seren Doğantekin, şunları söyledi:

“İlk sınırlar genellikle en zor olanlardır. Çünkü çevre, kişinin yıllardır sürdürdüğü uyumlu davranış biçimine alışmıştır. Bu nedenle şaşırma, itiraz etme veya eski düzeni devam ettirmeye çalışma gibi tepkiler görülebilir. Kişi ise yoğun suçluluk hissedebilir ve ‘acaba fazla mı tepki verdim’ diye düşünebilir. Ancak bu süreç değişimin doğal bir parçasıdır. Sınırlar tutarlı, sakin ve saygılı bir şekilde sürdürüldüğünde hem kişi kendine daha fazla saygı duymaya başlar hem de çevresi zamanla bu yeni iletişim biçimine uyum sağlar.” 

’Hayır’ demenin değil, nasıl söylendiğinin önemi büyük!

İş yaşamında önemli olanın sadece ‘hayır’ demek olmadığını kaydeden Doğantekin, “Önemli olan bunu nasıl söylediğimizdir.” dedi.

Kararlı ama saygılı bir iletişim dili kullanılması gerektiğini hatırlatan Doğantekin, “Suçlayıcı ya da savunmacı olmadan mevcut iş yükünü açıklamak ve gerekirse alternatif sunmak etkili bir yaklaşımdır. Örneğin, ‘Bu görevi de üstlenirsem mevcut işlerimin kalitesi düşebilir. Öncelikleri birlikte değerlendirebilir miyiz?’ şeklindeki bir ifade hem çözüm odaklıdır hem de profesyonel sınırları korur. Kararlı iletişim, kişinin hem kendisine hem de karşısındaki kişiye saygı duymasını sağlar.” diye konuştu.

Söylenemeyen ’hayır’, pasif-agresif davranışlara dönüşebilir!

Doğrudan sınır koyamayan kişilerin çoğu zaman istemedikleri sorumlulukları kabul ettiklerine dikkat çeken Seren Doğantekin, “Ancak bastırılan öfke tamamen ortadan kalkmaz; farklı yollarla kendini gösterir. İşleri geciktirmek, isteksiz çalışmak, alaycı konuşmalar yapmak, iletişimi kesmek veya sessiz tepki vermek pasif-agresif davranışlara örnek olabilir. Aslında kişi söyleyemediği ‘hayır’ı davranışlarıyla ifade etmeye çalışmaktadır.” dedi.

Bazı kişilik özelliklerinin sınır koymayı kolaylaştırabildiğini ya da zorlaştırabildiğini ifade eden Doğantekin, sözlerini şöyle tamamladı:

“Ancak ‘hayır’ diyebilmek büyük ölçüde öğrenilebilen bir iletişim becerisidir. Kararlı iletişim becerileri geliştirildikçe kişi duygu ve düşüncelerini daha rahat ifade etmeyi öğrenir. Küçük adımlarla başlamak, suçluluk duygusunu fark etmek ve her ‘hayır’ın ilişkiyi bozmayacağını deneyimlemek bu gelişim sürecini destekler. Gerektiğinde psikolojik destek almak da bu becerinin kazanılmasına katkı sağlayabilir.”

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

İŞ YERİ TESLİMLERİ HIZLANDIRILMALI

Şehir merkezindeki ticari hayatın yeniden canlanabilmesi için iş yerlerinin tamamlanarak hak sahiplerine teslim edilmesinin büyük önem taşıdığını ifade eden Sadıkoğlu, bazı bölgelerde teslimlerin başladığını ancak ana ticaret akslarında çalışmaların sürdüğünü belirtti. Sadıkoğlu, iş yerlerinin tamamı teslim edilmeden Malatya’da ticari hareketliliğin istenilen seviyeye ulaşmasının mümkün olmadığını belirterek, inşaat ve teslim süreçlerinin hızlandırılması gerektiğini söyledi.

KONTEYNER ESNAFI TAHLİYE EDİLMEMELİ

Konteyner iş yerlerinde faaliyet gösteren işletmelerin yeni iş yerlerine kavuşmadan tahliye edilmesinin doğru olmayacağını vurgulayan Sadıkoğlu, depremden bu yana yaklaşık 4 bin işletmenin 21 metrekarelik konteynerlerde ayakta kalmaya çalıştığını kaydetti. Birçok esnafın günü siftahsız kapattığını belirten Sadıkoğlu, kalıcı iş yerleri teslim edilene kadar konteynerlerde faaliyet gösteren işletmelere müsaade edilmesi gerektiğini dile getirdi.

YÜKSEK KİRA BEDELLERİ ESNAFI ZORLUYOR

Yeni çarşıdaki yüksek kira bedellerinin özellikle deprem öncesinde kiracı olan işletmeleri zor durumda bıraktığını ifade eden Sadıkoğlu, konteynerde faaliyet gösteren esnafın mevcut ekonomik şartlarda bu kira yükünü taşımasının mümkün olmadığını söyledi. Deprem öncesinde kiracı olan işletmelerin de iş yeri sahibi olabilmesine yönelik yeni düzenlemelerin hayata geçirilmesi gerektiğini belirten Sadıkoğlu, bunun Malatya’nın ticari geleceği açısından önemli olduğunu ifade etti.

KAYNAK: MHA

İŞ DÜNYASINA ÖZEL FİNANSMAN DESTEĞİ ŞART

Finansmana erişimin iş dünyasının en önemli sorunlarından biri olduğunu dile getiren Sadıkoğlu, artan maliyetler, daralan piyasa ve nakit akışındaki sıkıntılar nedeniyle işletmelerin ciddi zorluk yaşadığını söyledi. 6 Şubat depremleri ile zirai don felaketinin Malatya ekonomisi üzerinde ağır bir yük oluşturduğunu belirten Sadıkoğlu, işletmelere yönelik özel finansman modeli hazırlanmasını, krediye erişimin kolaylaştırılmasını ve mevcut kredi kısıtlamalarının yeniden değerlendirilmesini istedi.

Sadıkoğlu, Malatya’nın ekonomik toparlanmasının hızlanabilmesi için kamu kurumları, finans sektörü ve ilgili tüm paydaşların ortak hareket etmesi gerektiğini belirterek, iş dünyasının taleplerine yönelik adımların vakit kaybedilmeden atılmasının büyük önem taşıdığını ifade etti.

GÜNEŞİN FOTOYAŞLANMA ETKİSİNİN FARKINDA DEĞİLİZ!

Cildimiz yaş aldıkça kırışıklıklar, lekeler ve elastikiyet kaybı oluşuyor. Çoğu zaman bunu yaşlanmanın doğal bir sonucu olarak görüyor, güneşin etkisini önemsemiyoruz. Oysa cildimizi yaşlandıran tek etken takvim yaprakları değil. Yıllar boyunca güneşin ultraviyole (UV) ışınlarına korunmasız maruz kalmanın cildin kolajen ve elastin liflerine zarar vererek kırışıklıkların erken ortaya çıkmasına neden olduğunu söyleyen Dr. Ayşenur Şam Sarı, “Kırışıkların yanı sıra ciltte renk düzensizliklerine, lekelenmelere ve cildin sıkılığını kaybetmesine neden olabiliyor. Dermatolojide buna ”fotoyaşlanma” diyoruz. Bu süreç cildin biyolojik yaşından daha yaşlı görünmesine yol açar. Güneşten korunma yalnızca yaz aylarında değil, yıl boyunca günlük cilt bakımının bir parçası olmalı. Düzenli ve doğru güneş koruyucu kullanımı, cilt sağlığını korumak ve sağlıklı yaşlanmayı desteklemek için en etkili yöntemlerden biridir” diyor. 

ŞİDDETLİ GEÇİRİLEN GÜNEŞ YANIKLARI CİLT KANSERİNE DAVETİYE

Güneş ışınlarının kısa vadede güneş yanığı, kızarıklık ve hassasiyet yapabildiğini, uzun vadede ise güneş lekeleri ve cilt kanseri gelişme riskini arttığını belirten Dr. Ayşenur Şam Sarı, “Özellikle çocukluk ve gençlik döneminde geçirilen şiddetli güneş yanıkları, ilerleyen yaşlarda cilt kanseri açısından önemli bir risk faktörüdür” uyarısında bulunuyor. 

CİLDİMİZİ SESSİZCE YAŞLANDIRIYOR

Cildimizi yıllar içinde sessizce yaşlandıran bu sürecin önüne geçmenin mümkün olduğunu belirten Dr. Ayşenur Şam Sarı, “Bunun en etkili yolu, güneşten korunmayı yalnızca yaz tatillerinde hatırlanan bir alışkanlık olmaktan çıkarıp yıl boyunca günlük yaşamın vazgeçilmez bir parçası haline getirmek. Düzenli ve doğru kullanılan güneş koruyucular yalnızca güneş yanıklarını önlemekle kalmaz; ciltte kırışıklıkların, lekelerin ve elastikiyet kaybının gelişimini de yavaşlatır” ifadelerini kullanıyor. 

Ancak güneş koruyucu kullanırken yapılan en büyük hata, onu yalnızca yaz aylarında ya da denize giderken kullanılan bir ürün olarak görmek oluyor.

GÜNEŞ KREMİ SEÇERKEN SADECE SPF DEĞERİNE Mİ BAKIYORSUNUZ? 

Güneş kremi seçerken toplumda sıklıkla SPF değeri konuşuluyor. SPF değeri ne kadar yüksekse koruyuculuk oranının da o kadar yükseldiğine inanılıyor. Dermatoloji Uzmanı Dr. Ayşenur Şam Sarı, “Güneş kremi seçerken öncelikle ürünün geniş spektrumlu (broad spectrum) olmasına dikkat edilmelidir. Bu özellik, hem UVB hem de UVA ışınlarına karşı koruma sağlar. Günlük kullanım için en az SPF 30, yoğun güneş maruziyetinde ise SPF 50 ve üzeri ürünler tercih edilmelidir. Ayrıca cilt tipine uygun ürün seçimi de önemlidir. Yağlı ve akneye eğilimli ciltlerde komedojenik olmayan hafif yapılı, kuru ciltlerde ise nemlendirici özellikte ürünler daha uygun olacaktır” diyor. 

YÜZ İÇİN AYRI GÜNEŞ KREMİNE GEREK YOK AMA… 

Yüz için ayrı bir güneş kremi kullanmanın zorunlu olmadığını belirten Acıbadem Life Danışmanı Dermatoloji Uzmanı Dr. Ayşenur Şam Sarı, “Ancak yüz derisinin vücudun diğer bölgelerine göre daha ince ve hassas olması nedeniyle bu bölgeye özel geliştirilen ürünler avantaj sağlayabiliyor. Yüze özel güneş koruyucular daha hafif dokulu oldukları için özellikle göz çevresinde daha iyi tolere edilir. Akneye eğilimli, rozasea ya da leke problemi bulunan kişilerde ise cilt tipine uygun yüze özel ürünlerin tercih edilmesi daha konforlu ve etkili bir koruma sağlayabilir” ifadelerini kullanıyor.

GÜNEŞ KREMİ TEK BAŞINA YETERLİ DEĞİL

Güneşten korunmanın yalnızca güneş kremi kullanmakla sınırlı olmadığını vurgulayan Dr. Ayşenur Şam Sarı, ”En etkili korunma, güneş koruyucuyu diğer fiziksel korunma yöntemleriyle birlikte uygulamaktır. Özellikle güneş ışınlarının en dik geldiği 10.00-16.00 saatleri arasında mümkün olduğunca doğrudan güneşe maruz kalmamak, geniş kenarlı şapka, UV koruyucu gözlük ve uygun giysiler kullanmak cilt hasarını azaltmada önemli rol oynar” diyor. 

Güneş koruyucuların dışarı çıkmadan yaklaşık 15-20 dakika önce yeterli miktarda uygulanması gerektiğini belirten Dr. Şam Sarı, terleme, yüzme veya havluyla kurulanmanın ardından ve en geç iki saatte bir güneş koruyucunun yenilenmesinin koruyuculuğun devamı açısından büyük önem taşıdığını ifade ediyor. 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Eleştiride hedef kişilik değil, davranış olmalı!

Eleştirinin, doğru kullanıldığında bireysel gelişimi destekleyen en önemli iletişim araçlarından biri olduğunu ifade eden Klinik Psikolog Sena Kalaz, “Ancak bunun için odağın kişinin karakterine değil, gözlemlenebilir davranışlarına yönelmesi gerekir.” dedi.

Davranışa odaklanan eleştirinin, kişinin yaptığı belirli bir eylemi, o eylemin sonuçlarını ve değiştirilebilir yönlerini ele alırken, kişiliğe yönelik eleştirinin bireyin kimliğini hedef aldığına işaret eden Kalaz, “Örneğin, ‘sen dikkatsiz bir insansın’ demek yerine ‘bu raporda bazı ayrıntılar gözden kaçmış, bunları birlikte gözden geçirebiliriz’ demek hem aynı sorunu ifade eder hem de kişinin kendisini değersiz hissetmesine neden olmaz.” şeklinde konuştu.

İnsan beyni, kimliğine yönelik tehditleri fiziksel tehditler kadar güçlü algılayabilir! 

Psikolojik açıdan kişiliğe yönelik eleştirilerin daha yıkıcı olduğuna dikkat çeken Sena Kalaz, “Çünkü kişilik, bireyin benlik algısının ve öz değerinin temel bileşenlerinden biridir.” dedi.

İnsan beyninin kimliğine yönelik tehditleri, fiziksel tehditler kadar güçlü algılayabileceğini aktaran Kalaz, şöyle devam etti:

“Bu nedenle kişiliğe yönelik olumsuz ifadeler savunmacılığı artırır, utanma, öfke ve değersizlik duygularını tetikler, kişinin eleştiriyi değerlendirmek yerine kendisini korumaya çalışmasına neden olur. Buna karşılık davranış odaklı geri bildirim, değiştirilebilir ve kontrol edilebilir bir durumu işaret ettiği için bireyde ‘ben kötü bir insanım’ yerine ‘bu davranışımı farklı yapabilirim’ düşüncesini destekler. Bu nedenle davranış odaklı geri bildirimler psikoloji literatüründe daha yapıcı kabul edilir; çünkü suçlayıcı değil geliştirici bir yaklaşım sunar, öğrenmeyi teşvik eder ve öz yeterlilik duygusunu korur.”

İnsanlar çoğu zaman tek bir davranıştan yola çıkarak kişiyi etiketleme eğilimi gösterir! 

İnsanlar eleştiri yaparken sıklıkla kişiliğe yönelme eğilimi gösterdiklerini kaydeden Kalaz, “Bunun en önemli nedenlerinden biri, öfke ve hayal kırıklığı gibi yoğun duygular yaşandığında beynin olayları genelleyerek değerlendirme eğilimidir. Tek bir davranıştan yola çıkarak kişiyi ‘sorumsuz’, ‘bencil’, ‘tembel’ ya da ‘saygısız’ olarak etiketlemek daha kolay gelir.” dedi. 

Ayrıca çocukluk döneminde aile içinde ya da okul ortamında maruz kalınan iletişim biçimlerinin de bu alışkanlığı pekiştirdiğini dile getiren Kalaz, “Sürekli kişiliği eleştirilerek büyüyen bireyler, yetişkinlikte farkında olmadan aynı dili kullanabilirler. Bunun yanında iletişim becerilerinin yetersiz olması, davranış ile kişilik arasındaki ayrımın bilinmemesi ve temel yükleme hatası olarak adlandırılan bilişsel eğilim de kişilik odaklı eleştirileri artırır; insanlar başkalarının hatalarını çoğu zaman karakter özellikleriyle açıklarken, kendi hatalarını koşullara bağlama eğilimindedir.” açıklamasını yaptı.

Kişiliği değil, davranışı eleştirmek değişim motivasyonunu artırır! 

Davranışa odaklanan bir yaklaşımın, bireyin değişim motivasyonunu önemli ölçüde artırabildiğini ifade eden Klinik Psikolog Sena Kalaz, “Çünkü insanlar değiştirebilecekleri alanlara ilişkin geri bildirim aldıklarında daha fazla sorumluluk üstlenir, çözüm üretmeye yönelir ve gelişim için çaba göstermeye istekli olurlar.” dedi.

Kişiliği hedef alınan bireyin ise çoğunlukla umutsuzluk hissettiğini belirten Kalaz, “‘Ben zaten böyle biriyim’ düşüncesi değişim isteğini azaltabilir. Davranış odaklı geri bildirim ise gelişim zihniyetini destekler ve bireyin yaptığı davranışın kimliğiyle eş anlamlı olmadığını hissettirir. Bu durum özellikle çocukların eğitiminde, çift ilişkilerinde, ebeveyn tutumlarında ve iş yaşamında daha sağlıklı iletişim kurulmasını sağlar.” diye konuştu.

Sağlıklı eleştiri; empati, saygı ve çözüm odaklı iletişimle mümkündür! 

Sağlıklı bir eleştiri kültürünün toplumda gelişebilmesi için öncelikle aile içinde çocuklara yargılayıcı değil açıklayıcı bir iletişim modeli sunulması gerektiğine vurgu yapan Kalaz, sözlerini şöyle tamamladı:

“Okullarda duygusal farkındalık ve etkili iletişim becerileri öğretilmeli, iş yaşamında ise geri bildirim kültürü yalnızca hata odaklı değil, güçlü yönleri de görünür kılan dengeli bir anlayışla uygulanmalı. Eleştirinin doğru zamanlama ile yapılması, somut örneklere dayanması, çözüm önerisi içermesi, empatiyle sunulması ve kişinin onurunu zedelemeyecek bir dil kullanılması da bu kültürün temel unsurlarıdır. Doğruları ifade etmek yalnızca dürüst olmak değil, aynı zamanda bunu karşımızdaki kişinin gelişimine katkı sağlayacak, saygılı ve yapıcı bir iletişim diliyle yapabilmek anlamına da gelir. Çünkü insanlar en çok yargılandıklarında değil, anlaşıldıklarını hissettiklerinde değişime açık hale gelirler ve gerçek anlamda etkili eleştiri de tam olarak bu zeminde mümkün olur.”

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

1987 yılında merhum Cumhurbaşkanı Turgut Özal’ın öncülüğünde kurulan Türk-Amerikan İş Adamları Derneği (TABA-AmCham) ile Malatya Ticaret ve Sanayi Odası (MTSO), Malatya Tekstilciler ve Konfeksiyoncular Derneği (MATEK-DER) ve Malatyalı İş İnsanları Derneği (MİAD) iş birliğinde, "ABD Pazarına Eyaletler Bazında Giriş Stratejileri: Fırsatlar ve Tehditler" konulu panel düzenlenecek.

9 TEMMUZ'DA...

9 Temmuz 2026 Perşembe günü MTSO Konferans Salonu’nda gerçekleştirilecek organizasyonda, Malatya başta olmak üzere bölge ekonomisinin önde gelen sanayici, ihracatçı, yatırımcı ve iş insanları bir araya gelecek.

Programın açılış konuşmalarını TABA-AmCham Genel Başkanı Süleyman Ecevit Sanlı, MTSO Başkanı Oğuzhan Ata Sadıkoğlu ile MATEK-DER Başkanı Mehmet Tüm yapacak. Panelin moderatörlüğünü ise Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Başkanı ve ekonomi yazarı Vahap Munyar üstlenecek.

Panelde, TABA-AmCham Yüksek İstişare Kurulu Üyeleri Prof. Dr. Musa Pınar ve Tayfun Selen, TABA-AmCham New Jersey Temsilcisi Peter Eyüp Ulu, TABA-AmCham Tekstil-Hammadde Komite Başkanı Mehmet Durdu Akan, Başkan Başdanışmanı Av. Emine Şahin Karakaşlıoğlu ile TABA-AmCham üyeleri Zeynep Sönmez İhtiyar ve Av. İlhan Kubilay Geçkil konuşmacı olarak yer alacak.

EYALET BAZLI TİCARET VE YATIRIM FIRSATLARI DEĞERLENDİRİLECEK

Panel kapsamında ABD’nin farklı eyaletlerindeki yatırım ve ticaret potansiyeli, sektörel avantajlar, yatırım teşvikleri, şirket kuruluş süreçleri ve hukuki altyapı ayrıntılı şekilde ele alınacak. Bunun yanı sıra küresel ticarette öne çıkan riskler, lojistik imkanları ve ABD pazarına giriş stratejileri uzman isimlerin sunumlarıyla değerlendirilecek.

Programda üretim, tekstil, gıda, tarım, makine, otomotiv yan sanayi, teknoloji, enerji, lojistik, hizmet ve dış ticaret sektörlerine yönelik güncel veriler, pazar analizleri ve yatırım fırsatları da katılımcılarla paylaşılacak.

ABD ile ticaret hacmini artırmayı, yeni pazarlara açılmayı ve uluslararası rekabet gücünü geliştirmeyi hedefleyen sanayici, yatırımcı ve ihracatçılar için önemli bir buluşma olması beklenen panelin, Malatya ve bölge ekonomisine yeni iş birlikleri ile ihracat bağlantıları kazandırması hedefleniyor.

KAYNAK: MHA
 

Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği (MÜSİAD) tarafından her altı ayda bir farklı bir ilde düzenlenen Genel İdare Kurulu Toplantısı’nın 112’ncisi, 10-11 Temmuz tarihlerinde Malatya’da yapılacak. Türkiye’nin 81 ilinden yaklaşık 400 şube başkanı, yönetim kurulu üyesi ve genel merkez yöneticisini bir araya getirecek organizasyonun, Malatya’nın ekonomik ve ticari potansiyelinin tanıtılmasına katkı sağlaması hedefleniyor.

MÜSİAD Malatya Şube Başkanı Yunus Akçin, toplantının sadece teşkilat açısından değil, Malatya’nın yeniden yapılanma ve kalkınma süreci açısından da önemli bir fırsat olduğunu belirtti.

BAKAN IŞIKHAN VE PROF. DR. HALUK GÖRGÜN KATILACAK

Program kapsamında, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan’ın katılımıyla çalışma hayatı, istihdam politikaları, işverenlerin karşılaştığı sorunlar ve üretim odaklı kalkınma modeli ele alınacak. Kamu ile iş dünyası arasındaki iş birliğinin geliştirilmesine yönelik istişarelerin de toplantının önemli başlıkları arasında yer alacağı bildirildi.

Toplantının bir diğer önemli konuğu ise Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün olacak. Programda Türkiye’nin savunma sanayiindeki gelişimi, yüksek teknoloji yatırımları ile yerli ve milli üretim vizyonuna ilişkin değerlendirmeler paylaşılacak.

MALATYA’YA KREŞ PROJESİ KAZANDIRILACAK

Toplantının Malatya açısından önemli çıktılarından birinin de Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile MÜSİAD arasında imzalanan iş birliği protokolü kapsamında hayata geçirilecek kreş projesi olacağı açıklandı. Deprem sonrası yeniden yapılanma sürecindeki kentte uygulanacak projenin, çalışan ailelere destek sağlaması ve sosyal kalkınmaya katkı sunması amaçlanıyor.

“MALATYA, ÜRETİM VE KALKINMA VİZYONUNA EV SAHİPLİĞİ YAPACAK”

MÜSİAD Malatya Şube Başkanı Yunus Akçin, organizasyonla Malatya’nın yatırım potansiyeli, sanayi altyapısı ve ticaret kültürünün Türkiye’nin dört bir yanından gelecek iş insanlarına tanıtılacağını belirterek şu ifadeleri kullandı: “Depremin ardından üretimden, yatırımdan ve istihdamdan vazgeçmeyen Malatya, yeniden Türkiye’nin yükselen şehirlerinden biri olma yolunda ilerliyor. 112. Genel İdare Kurulu’nun şehrimizin tanıtımına, ekonomik hareketliliğine ve yeni yatırım fırsatlarının oluşmasına önemli katkılar sağlayacağına inanıyoruz.”

Akçin, 10-11 Temmuz tarihlerinde gerçekleştirilecek organizasyonun Malatya neighborhoods ve Türkiye için hayırlı olmasını temenni ederek, programa katkı sunan kurum ve kuruluşlara teşekkür etti.

KAYNAK: MHA

Toplam 177 dönümlük Tarımsal Üretim ve AR-GE Sahasının yaklaşık 150 dönümlük bölümünde sonbahar döneminde ekimi yapılan arpanın hasadı, ziraat mühendislerinin gözetiminde gerçekleştirildi. Hasat programına katılan Yeşilyurt Belediye Başkanı Prof. Dr. İlhan Geçit, yürütülen çalışmalar hakkında bilgi alırken, biçerdöverle gerçekleştirilen hasadı da yerinde takip etti.

KIRSAL MAHALLELERDE ÜRETİM GÜÇLENİYOR

Tarımsal üretimin sürdürülebilirliğini sağlamak ve üreticilere destek olmak amacıyla yürütülen çalışmaların önemine dikkat çeken Başkan Geçit, belediye olarak sadece şehir merkezinde değil, kırsal mahallelerde de üretimin güçlenmesi adına önemli projeleri hayata geçirdiklerini ifade etti.

Yeşilyurt Belediyesi'nin tarımsal kalkınmayı stratejik bir yatırım alanı olarak gördüğünü belirten Başkan Geçit, Tarımsal Üretim ve AR-GE Sahasında elde edilen ürünlerin doğrudan üreticilere kazandırıldığını söyledi.

MAHSUL KÜÇÜKBAŞ HAYVANCILIK YAPANLARA ÜCRETSİZ DAĞITILACAK

Tarıma ve çiftçilerin desteklenmesine yönelik hizmetlere ayrı bir önem verdiklerinin altını çizen Başkan Geçit, şunları söyledi:

"177 dönüme sahip Tarımsal Üretim ve AR-GE Sahamızın yaklaşık 150 dönümlük bölümünde sonbaharda ekimini gerçekleştirdiğimiz arpanın bugün hasadını yapıyoruz. Burada temel amacımız üretimi artırmak, çiftçilerimize katkı sunmak ve tarımsal kalkınmayı desteklemektir. Elde ettiğimiz mahsulü küçükbaş hayvancılıkla uğraşan üreticilerimize ücretsiz olarak ulaştıracağız. Hayvancılık yapan çiftçilerimizin yem maliyetlerini bir nebze olsun hafifletmek ve üretimlerini sürdürülebilir hale getirmek adına bu destekleri çok önemsiyoruz."

Üreten her çiftçinin yanında olmaya devam edeceklerini belirten Başkan Geçit, tarımsal desteklerin sadece ürün dağıtımıyla sınırlı kalmadığını; eğitim, teknik danışmanlık ve AR-GE çalışmalarıyla da üreticilerin yanında olduklarını vurguladı.

FARKLI ÜRÜN DESENLERİ ÜZERİNDE ÇALIŞMALAR SÜRÜYOR

"Toprağı işleyen, emek veren, alın teri döken her üreticimizin yanındayız." diyen Başkan Geçit, konuşmasını şu sözlerle tamamladı:

"Tarımsal Üretim ve AR-GE Sahamızda farklı ürün desenleri üzerinde de çalışmalar yürütüyor, üreticilerimize örnek olacak uygulamaları hayata geçiriyoruz. Tarım ve hayvancılık ilçemizin ekonomik yapısında önemli bir yere sahip. Bu nedenle imkânlarımız ölçüsünde üreticilerimize destek vermeyi sürdüreceğiz. Üreten, emek veren ve toprağını alın teriyle bereketlendiren tüm çiftçilerimizin yanında olmaya devam edeceğiz."

KAYNAK: MHA

Uluslararası öğrencilerin bilgi birikimi, dil becerileri ve kültürel zenginliklerini Malatya iş dünyasıyla buluşturacak program sayesinde, şehirde faaliyet gösteren firmaların yeni pazarlara açılması, ihracat ağlarını genişletmesi ve uluslararası ticaret kabiliyetlerinin artırılması hedefleniyor.

ULUSLARARASI ÖĞRENCİLER MALATYA'NIN TİCARET ELÇİLERİ OLACAK

MUTEP kapsamında farklı ülkelerden Malatya'da eğitim gören uluslararası öğrenciler, kapsamlı eğitim programlarının ardından firmalarla eşleştirilerek ihracat süreçlerinde aktif görev alacak. Öğrenciler; pazar araştırmaları, yabancı dil desteği, ticari iletişim, uluslararası müşteri ilişkileri ve kültürlerarası iletişim alanlarında firmalara katkı sunacak.

Programın en önemli hedeflerinden biri, Malatya'da öğrenim gören uluslararası öğrencilerin mezun olduktan sonra da kendi ülkelerinde şehrin gönüllü ticaret ve kültür elçileri olarak görev yapmalarını sağlamak. Böylece Malatya ile farklı ülkeler arasında uzun vadeli ticari ve kültürel bağların kurulması amaçlanıyor.

EN AZ 100 ULUSLARARASI ÖĞRENCİ SİSTEME DAHİL EDİLECEK

Program kapsamında ilk etapta en az 100 uluslararası öğrencinin sisteme entegre edilmesi planlanırken, en az 50 Malatyalı firmanın da projeye dahil edilmesi hedefleniyor. Firmalar ile öğrenciler arasında kurulacak sürdürülebilir iş birlikleri sayesinde ihracat süreçlerinin daha etkin yürütülmesi ve yeni pazarlara ulaşılması amaçlanıyor.

Katılımcılar; ihracat yönetimi, dış ticaret uygulamaları, kültürlerarası iletişim, uluslararası pazarlama ve ticaret hukuku gibi birçok alanda eğitim alarak iş dünyasına donanımlı şekilde hazırlanacak.

PART-TİME İSTİHDAM MODELİYLE EKONOMİYE KATKI

Programın dikkat çeken yönlerinden biri de part-time istihdam modeli olacak. Uluslararası öğrenciler, eğitim süreçleriyle eş zamanlı olarak firmalarda görev alabilecek. Böylece hem iş tecrübesi kazanacak hem de Malatyalı firmalara yeni pazarlara ulaşma, yabancı dil desteği sağlama ve uluslararası ticari iletişim geliştirme konularında katkıda bulunacak.

Bu model sayesinde öğrencilerin ekonomik hayata katılımı desteklenirken, işletmeler de farklı ülkelerin ticaret kültürünü yakından tanıma fırsatı elde edecek.

MALATYA'NIN MARKA DEĞERİ GÜÇLENECEK

"Kültürel Diplomasi, Güçlü Ticaret" anlayışıyla hayata geçirilen MUTEP'in, Malatya'nın uluslararası alandaki görünürlüğünü artırması, ihracat hacmine katkı sağlaması ve şehrin marka değerini güçlendirmesi bekleniyor.

Malatya Uluslararası Ticaret Elçileri Programının genel hedefleri arasında; Malatya'nın ihracat kapasitesi artırılması, yeni ülkeler ve yeni pazarlarla güçlü ticari bağlantılar kurulması, kültürel diplomasinin güçlenmesi, uluslararası öğrencilerin ekonomik hayata aktif katılımı desteklenmesi, yerel firmaların küresel rekabet gücünün artırılması ve Malatya'nın uluslararası tanıtımına kalıcı katkılar sağlanması planlanıyor.

İş dünyası ile uluslararası öğrencileri aynı hedef doğrultusunda buluşturacak olan Malatya Uluslararası Ticaret Elçileri Programı'nın, üretimden ihracata uzanan süreçte Malatya'ya önemli kazanımlar sağlaması ve şehrin küresel ticarette daha güçlü bir konuma ulaşmasına katkı sunması hedefleniyor.

Program hakkında detaylı bilgi almak isteyen vatandaşlar, Yeşilyurt Kent Konseyi ile iletişime geçerek 0530 260 56 77 numaralı telefondan başvuru süreci ve programa ilişkin tüm detaylar hakkında bilgi alabilecek.

KAYNAK: MHA
 

ADAY SÜRÜCÜLERE DAHA SIKI KURALLAR

Karayolları Trafik Kanunu'nda yapılacak değişiklikle, ilk kez ehliyet alanlar ile ehliyeti iptal edilerek yeniden alanlar 2 yıl süreyle aday sürücü sayılacak. Bu süre içinde; 75 ceza puanını aşan, 0,20 promilin üzerinde alkollü araç kullanan, sürücü belgesinin geri alınmasını gerektiren ihlaller yapan veya belirli trafik kurallarını üç kez ihlal edenlerin aday sürücü belgeleri iptal edilecek. Bu kişilerin ehliyetlerini yeniden alabilmeleri için sürücü kursuna tekrar katılmaları, psikoteknik değerlendirme ve psikiyatri muayenesinden geçmeleri gerekecek.

TURİZM VE İSTİHDAMA DESTEK

Teklifte turizm sektörüne yönelik SGK prim desteği de yer aldı. Turizm işletme belgeli konaklama tesislerinde çalışan sigortalılar için Mayıs-Aralık 2026 dönemine ilişkin prim desteği İşsizlik Sigortası Fonu'ndan karşılanacak. Ayrıca imalat sanayinde istihdamı korumaya yönelik teşviklerin süresi de 31 Aralık 2028'e kadar uzatılacak.

SİNEMA SEKTÖRÜNE YENİ KAYNAK

Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın sinema desteklerinin güçlendirilmesi amacıyla yeni bir finansman modeli oluşturuluyor. İnternet platformları ile koşullu erişim sağlayan medya kuruluşları, yıllık net satışlarının yüzde 2'sini sinema desteklerinde kullanılmak üzere Bakanlık döner sermayesine aktaracak.

PTT PERSONELİNE YENİ İSTİHDAM MODELİ

Teklifle PTT'de çalışan personelin istihdam yapısında değişikliğe gidiliyor. İş Kanunu kapsamındakiler hariç personel, idari hizmet sözleşmesi ile istihdam edilecek. Mevcut personelin yeni sisteme geçişine ilişkin hükümler de teklif kapsamında düzenleniyor.

SİBER GÜVENLİK VE DİĞER DÜZENLEMELER

Teklif, Siber Güvenlik Başkanlığı'nın görev alanını da genişletiyor. İnternet alan adlarına ilişkin politika belirleme yetkisi Başkanlığa verilirken, acil durumlarda erişim sağlayıcılara ve ilgili platformlara doğrudan tedbir uygulanmasına yönelik düzenlemeler getiriliyor.

TBMM'nin resmi internet sitesinde yer alan teklifin detaylarına göre ayrıca; üst kademe kamu yöneticisi olmayan bazı kadrolara atanmak için gereken hizmet süresi 5 yıldan 10 yıla çıkarılması, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın verdiği ruhsat, lisans ve çeşitli belgeler için alınacak ücretlerin döner sermaye hesabına yatırılması hüküm altına alınması ve elektrik piyasasında genel aydınlatma giderlerinin paylaşımına ilişkin uygulamanın süresi 2030 yılı sonuna kadar uzatılması da planlandı.

TBMM komisyonlarında görüşülecek kanun teklifinin kabul edilmesi halinde çok sayıda düzenleme farklı tarihlerde yürürlüğe girmesi beklenirken, en düşük emekli aylığına ilişkin artışın Temmuz 2026 ödeme döneminden itibaren uygulanması bekleniyor.

Akçadağ ilçesinde yaş kayısı ihracatı yapan bir işletmede basın mensuplarıyla bir araya gelen Malatya Ticaret Borsası Başkanı Ramazan Özcan, üretimden ihracata kadar yoğun bir çalışma yürütüldüğünü belirtti.

Özcan, “Burada çok hummalı bir çalışmayla gelen ürünlerimiz, alıcı firmaların talepleri doğrultusunda paketleniyor ve soğuk zincirle dünyanın dört bir yanına ihraç ediliyor.” dedi.

SEZON YAKLAŞIK 50 GÜN SÜRECEK

Yaş kayısı ihracat sezonunun yaklaşık 50 gün devam etmesini beklediklerini belirten Özcan, Malatya’nın yaklaşık 1 milyon dekarlık alanda 10 milyona yakın kayısı ağacıyla yılda 800 bin ton yaş kayısı üretim kapasitesine sahip olduğunu söyledi.

Malatya’nın dünya yaş kayısı üretiminin yaklaşık yüzde 20’sini, kuru kayısı üretiminin ise yüzde 70’ini karşıladığına dikkat çeken Özcan, ihracatın kent ekonomisine önemli katkı sunduğunu ifade etti.

İşletme sahibi Mahmut Bak ise bahçelerden gelen kayısıların önce bir gün soğuk hava depolarında dinlendirildiğini, ardından kalite sınıflandırmasının yapılarak paketlendiğini söyledi.

MALATYA TARİHİNDE BİR İLK

Bu sezonun en dikkat çekici gelişmesi ise Kanada’ya yapılacak ilk yaş kayısı ihracatı oldu. Geçtiğimiz yıl kuraklık, ilkbahar donu ve olumsuz iklim koşulları nedeniyle düşük seviyede kalan ihracat, bu yıl hızlı başladı.

Malatya’da faaliyet gösteren Baktar Tarım, kent tarihinde ilk kez Kanada’ya yaş kayısı ihraç edecek. Kanada’dan alınan ilk sipariş kapsamında hazırlanan 5 ton yaş kayısı, sevkiyat deposuna alınırken, gerekli işlemlerin tamamlanmasının ardından ürünlerin kısa süre içerisinde yola çıkarılması planlanıyor.

Sektör temsilcileri, bugüne kadar Malatya’dan yaş kayısı ithal etmeyen Kanada pazarının açılmasını önemli bir dönüm noktası olarak değerlendirirken, yeni pazarın ilerleyen süreçte daha yüksek ihracat rakamlarına ulaşması ve farklı ticari iş birliklerine kapı aralaması bekleniyor.

Kanada’ya gerçekleştirilecek ilk sevkiyatın, Malatya kayısının uluslararası pazardaki marka değerini daha da güçlendireceği ifade ediliyor.

KAYNAK: MHA

DEPREMİN KENT EKONOMİSİNDEKİ DERİN YARALARI

Malatya’nın tarih boyunca üretim, ticaret ve girişimciliğin önemli merkezlerinden biri olduğuna dikkat çeken Boyraz, 6 Şubat depremlerinin kent ekonomisinde derin yaralar açtığını ifade etti. Kentte faaliyet gösteren işletmelerin üretim ve istihdamı sürdürmek adına büyük mücadele verdiğini kaydeden Boyraz, bu sürecin iş dünyasıyla birlikte yönetilmesi gerektiğini vurguladı.

ESNAFIN DERDİ BİZİM DERDİMİZDİR

Boyraz, açıklamasında esnafın, sanayicinin ve tüccarın sorunlarını yakından bildiklerini belirterek şu ifadelere yer verdi: “Esnafın derdi bizim derdimizdir. Sanayicinin yükü bizim yükümüzdür. Tüccarın umudu bizim umudumuzdur.”

Adaylığın yalnızca bir seçim süreci olmadığını dile getiren Boyraz, bunun Malatya’nın ekonomik geleceği için yeni bir başlangıç olduğunu belirterek, birlik, üretim ve kalkınma hedefleri doğrultusunda çalışacaklarını söyledi. Mahmut Boyraz, açıklamasının sonunda tüm iş dünyasından destek beklediğini ifade ederek, Malatya’nın yeniden ayağa kalkması için ortak akıl ve dayanışma içerisinde hareket edeceklerini kaydetti.

KAYNAK: MHA

Türkiye’nin yaş meyve, sebze ve meyve sebze mamulleri ihracatında katma değeri yüksek pazarlara yönelme stratejisi kapsamında, Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği, 20-29 Kasım 2026 tarihlerinde, Japonya ve Güney Kore’yi kapsayan “Sektörel Ticaret Heyeti” düzenleyecek.

Ticaret Bakanlığı koordinasyonu ve Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği organizasyonunda gerçekleştirilecek programda Türk ihracatçıları, Seul ve Tokyo’da ithalatçılar, ulusal perakende zincirleri, distribütörler ve gıda sektörünün önde gelen satın alma kuruluşlarıyla ikili iş görüşmeleri yapacak.

”Uzak Doğu, kilogram başına ihracat değerimizi artırabilecek en önemli pazarlardan biri”

Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Başkanı Cengiz Balık, küresel gıda ticaretinde rekabetin artık fiyat kadar kalite, güvenilirlik ve sürdürülebilirlik ekseninde şekillendiğini belirterek, Japonya ve Güney Kore’nin bu dönüşümün en güçlü örnekleri arasında yer aldığını söyledi.

İhracatta hedefimiz orta vadede 200 milyon dolar

İhracatta sadece hacim artışı değil, kilogram başına ihracat değerini yükseltecek pazarlara odaklanıyoruz” diyen Balık, “Japonya ve Güney Kore, yüksek gelir seviyeleri, kaliteli ürün talebi ve güvenilir tedarikçi arayışlarıyla sektörümüz için stratejik öneme sahip. Türk üreticisi ve ihracatçısı son yıllarda kalite, gıda güvenliği, izlenebilirlik ve sürdürülebilir üretim alanlarında önemli mesafe kat etti. Bu birikimi artık Uzak Doğu pazarlarında daha güçlü şekilde değerlendirmek istiyoruz. 2025 yılında Japonya ve Güney Kore’ye 63 milyon dolar olan yaş meyve sebze ve mamul ihracatımızı kısa vadede 100 milyon dolara orta vadede 200 milyon dolara çıkarmayı hedefliyoruz” şeklinde konuştu.

İki ülke 110 milyar dolarlık gıda ithal ediyor

Güney Kore’nin yıllık 40 milyar dolar, Japonya’nın ise yıllık 70 milyar dolar gıda ürünleri ithal ettiğine vurgu yapan Başkan Balık sözlerini şöyle tamamladı; “İki ülkenin gıda ithalatlarının yüksek olması Türk gıda sektörüne büyük fırsatlar sunuyor. Alım gücü yüksek ve yaklaşık 175 milyonluk nüfusa sahipler. Türk yaş meyve sebze ve meyve sebze mamulleri sektörleri Meyve suları, kuru domates, salça, meyve püreleri, turşular, dondurulmuş meyveler, konserve, narenciye, domates, kiraz, üzüm, elma, şeftali-nektarin, nar başta olmak üzere yaş meyve sebze ve mamul üretiminde dünyanın en güçlü ülkelerinden biri. Dünya’nın gıda ambarı konumundayız. Sektörel ticaret heyetleriyle taze ürünlerde ve mamul ihracatında pazar payımızı artırmak için çalışıyoruz. Türk yaş meyve sebze ve meyve sebze mamulleri ihracatçılarımızı sektörel ticaret heyetimize katılmaya davet ediyoruz.”

Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği’nin “Güney Kore-Japonya Sektörel Ticaret Heyeti”ne katılmak isteyen firma temsilcilerimiz 7 Temmuz 2026 Salı günü mesai bitimine kadar tarim3@eib.org.tr adresiyle iletişime geçebilirler.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

MESLEKLERE GÖRE YENİ MAAŞLAR HESAPLANDI

Açıklanan yeni zam oranlarıyla birlikte Temmuz-Aralık döneminde geçerli olacak kuruşu kuruşuna güncel memur maaşları da listelendi. Yeni düzenlemeye göre, 9/1 derecesinde görev yapan bir memurun ortalama maaşı 73 bin 103 TL'ye ulaştı. Eğitim camiasında ise 1/4 derecesindeki bir öğretmenin maaşı 83 bin 288 TL, uzman öğretmenin maaşı ise 92 bin 202 TL seviyesine yükseldi.

Güvenlik güçlerinde polis memurunun ortalama maaşı 92 bin 654 TL, başkomiserin maaşı ise 101 bin 278 TL olarak kayıtlara geçti. Sağlık sektöründe uzman doktorun ortalama maaşı 170 bin 767 TL'ye çıkarken, hemşire maaşı ise 84 bin 879 TL oldu. Mühendis maaşı 109 bin 223 TL, teknisyen maaşı ise 75 bin 912 TL olarak hesaplandı.

AKADEMİ VE KAMUDA YENİ DÖNEM RAKAMLARI

Yapılan hesaplamalar neticesinde profesörün ortalama maaşı 153 bin 353 TL'ye, araştırma görevlisinin maaşı 102 bin 814 TL'ye yükseldi. Kamuda görev yapan vaizin maaşı 87 bin 17 TL, avukatın maaşı ise 102 bin 168 TL seviyesine ulaştı.

Belirlenen bu yeni zam oranları, sadece memur ve emekli maaşlarını etkilemekle kalmayacak, aynı zamanda birçok sosyal yardımı ve kamu ödemesini de Temmuz ayından itibaren doğrudan değiştirecek.

Kendi değerlerini görmek, psikolojik dengeyi korumayı kolaylaştırır!

Son yıllarda sosyal medyada en çok karşılaşılan önerilerden birinin ‘her gün aynaya bak ve kendine güzel şeyler söyle’ şeklinde olduğunu hatırlatan Klinik Psikolog İpek Erol, “Kimileri bunun özgüveni artırdığını savunuyor, kimileri ise ‘İnsan kendini övünce gerçekten daha iyi hisseder mi?’ diye soruyor. Aslında bu tartışma yeni değil.” dedi.

Psikoloji biliminin uzun yıllardır insanın kendisiyle kurduğu iç diyaloğun ruh sağlığı üzerindeki etkisini araştırdığını aktaran Erol, “Bugün elimizdeki bulgular, kendine iltifat etmenin sanıldığından daha karmaşık bir süreç olduğunu gösteriyor. Psikoloji literatüründe bu yaklaşım çoğunlukla öz-onaylama (self-affirmation) kavramıyla açıklanır. Öz-onaylama, kişinin kendisini abartılı biçimde övmesi anlamına gelmez. Daha çok, kendi değerlerini, güçlü yönlerini ve yaşamındaki anlamlı rolleri hatırlayabilme becerisini ifade eder. İnsan, eleştirildiğinde, başarısız olduğunda ya da zorlayıcı bir yaşam olayıyla karşılaştığında benlik algısı sarsılabilir. İşte bu noktada kişi, yalnızca eksiklerine değil, sahip olduğu değerlere de bakabildiğinde psikolojik dengesini koruması kolaylaşır.” şeklinde konuştu.

Kişinin kendisiyle kurduğu dil değiştikçe, olayları değerlendirme biçimi de değişebiliyor! 

Kişinin kendisine söylediği sözlerin yalnızca moral verici cümlelerden ibaret olmadığı, beynin bu sürece biyolojik olarak da yanıt verdiğinin bilindiğine değinen İpek Erol, “Özellikle kendimizle ilgili gerçekçi ve olumlu değerlendirmeler yaptığımızda, ödül sistemiyle ilişkili beyin bölgelerinde aktivitenin arttığını gösteren çalışmalar bulunuyor. Aynı zamanda duygu düzenleme süreçlerinde görev alan prefrontal bölgelerin daha etkin çalıştığı, stres karşısında ise savunucu tepkilerin azalabildiği gösteriliyor. Başka bir ifadeyle, kişinin kendisiyle kurduğu dil değiştikçe, olayları değerlendirme biçimi de değişebiliyor.” dedi.

Olumlu iç konuşma ile kendine iltifat etmeyi birbirinden ayırmak gerektiğini dile getiren Erol, “Olumlu iç konuşma, kişinin kendisiyle kurduğu yapıcı diyaloğun genel adıdır. ‘Şu an zorlanıyorum ama bunun üstesinden gelebilirim’ ya da ‘hata yaptım, bunu telafi edebilirim’ gibi ifadeler bu gruba girer. Kendine iltifat etmek ise daha çok kişinin kendi çabasını, davranışını veya karakter özelliklerini takdir etmesini içerir. ‘Bugün sabırlı davrandım’, ‘bu iş için gerçekten emek verdim’ gibi cümleler buna örnektir. Aradaki fark küçük gibi görünse de psikolojik açıdan önemlidir. İlki kişiyi geleceğe hazırlarken, ikincisi kişinin kendisiyle kurduğu ilişkinin niteliğini güçlendirir.” diye konuştu.

Kişinin kendisini yalnızca sonuç üzerinden değerlendirmemesi gerekir! 

Bu yaklaşımın etkili olabilmesi için dikkat edilmesi gereken noktalar olduğuna işaret eden Erol, şunları söyledi:

“Öncelikle kullanılan ifadelerin gerçek yaşantıya dayanması gerekir. Kişinin hiç sahip olmadığını düşündüğü özellikleri kendisine yüklemesi, sağlıklı bir öz değerlendirme oluşturmaz. Buna karşılık, küçük de olsa gösterdiği çabayı fark edebilmesi çok daha güçlü bir etki yaratır. Çünkü özsaygıyı besleyen şey yalnızca başarı değildir; emek, kararlılık, sabır ve yeniden deneme cesareti de benlik algısının önemli parçalarıdır.

İkinci olarak, kişinin kendisini yalnızca sonuç üzerinden değerlendirmemesi gerekir. Günümüzde birçok insan başarılı olduğunda bunu ‘zaten olması gereken’ diye küçümserken, en küçük hatasını kimliğinin tamamına mal edebiliyor. Oysa psikolojik açıdan daha dengeli olan yaklaşım, davranışı kişilikten ayırabilmektir. Başarısız bir sunum yapmak, başarısız bir insan olmak anlamına gelmez. Aynı şekilde başarılı olmak da insanı kusursuz yapmaz.”

Sağlıklı bir iç konuşma, ne eksikleri görmezden gelir ne de yalnızca kusurlara odaklanır! 

‘Kendine iltifat etmek, kendini kandırmak anlamına gelir mi?’ sorusunun sıkça sorulduğunu kaydeden Klinik Psikolog İpek Erol, “Yanıt büyük ölçüde kişinin gerçeklikle kurduğu ilişkiye bağlıdır. Sağlıklı bir iç konuşma, ne eksikleri görmezden gelir ne de yalnızca kusurlara odaklanır.” dedi.

İnsanın, güçlü yönlerini kabul ederken gelişmesi gereken alanları da inkâr etmemesi gerektiğine vurgu yapan Erol, “Kendini kandırmak ise gerçekliği çarpıtmakla başlar. Sürekli kusursuz olduğunu söylemek de, sürekli yetersiz olduğunu düşünmek de aynı ölçüde gerçeklikten uzaklaşabilir. Ruh sağlığı açısından önemli olan, kişinin kendisini uçlarda değil, olduğu hâliyle değerlendirebilmesidir.” açıklamasını yaptı.

Kendine adil davranan kişinin özsaygısı dış onaya daha az bağımlı olur! 

Klinik uygulamalarda bu beceriyi geliştirmek isteyen kişilere uzun listeler yerine küçük alışkanlıklar önerildiğini aktaran Erol, “Gün sonunda birkaç dakika ayırıp ‘Bugün hangi davranışımdan memnunum?’, ‘Bugün hangi konuda emek verdim?’ ya da ‘Yakın bir arkadaşım aynı şeyi yapsaydı ona ne söylerdim?’ sorularını düşünmek bile zamanla kişinin kendisine yönelik bakışını değiştirebilir. Çünkü birçok insan başkalarına gösterdiği anlayışı kendisinden esirger.” dedi.

Kendine iltifat etmenin, kusurları görmezden gelmek olmadığının altını çizen Erol, sözlerini şöyle tamamladı:

“Asıl mesele, kişinin kendi emeğini fark etmeyi öğrenebilmesidir. Ruh sağlığını güçlendiren şey, sürekli olumlu düşünmeye çalışmak değil; başarıyı da hatayı da aynı gerçekçilikle değerlendirebilmektir. İnsan kendisine karşı daha adil davranabildiğinde, özsaygı dışarıdan gelen onaylara daha az bağımlı hâle gelir. Belki de kendimize söyleyebileceğimiz en kıymetli iltifat, ‘mükemmel değildim ama elimden geleni yaptım’ cümlesidir. Çoğu zaman iyileşme tam da bu noktada başlar.” 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

KAYIT DIŞI ÜRÜNLERİN SATIŞI SÖZ KONUSU DEĞİL

Yaylacı, Malatya Kuyumcular Odası’nın ilgili kamu kurumları ve kolluk kuvvetleriyle tam koordinasyon içerisinde çalıştığını belirterek, il genelinde darphane dışı ürünler, ayarı düşük altın, yasa dışı ikinci el altın ve benzeri kayıt dışı ürünlerin üretimi ile satışının söz konusu olmadığını ifade etti. Vatandaşların güvenli bir şekilde alışveriş yapabilmesi adına gerekli tüm tedbirlerin kararlılıkla uygulandığını hatırlatan Yaylacı, piyasada bu tür yasa dışı dolaşımlara kesinlikle müsaade edilmediğini kaydetti.

KAHRAMANMARAŞ'TAKİ SORUŞTURMA YAKINDAN TAKİP EDİLİYOR

Yapılan kurumsal açıklamada, Kahramanmaraş’ta yürütülen bir soruşturma kapsamında yaşanan gelişmelerin Malatya Kuyumcular Odası tarafından çok yakından takip edildiği bilgisine de yer verildi. Kuyumculuk sektörünün asayiş ve mali açıdan korunması için emniyet birimleriyle ortak hareket edildiğinin altı çizildi.

Denetimlerin aralıksız süreceğini belirten Hanifi Yaylacı, hukuka aykırı hiçbir faaliyete müsamaha gösterilmeyeceğini ifade ederek vatandaşlara da önemli bir çağrıda bulundu. Yaylacı, piyasadaki spekülasyonların önüne geçilmesi adına, yalnızca resmi kurumlar ile Malatya Kuyumcular Odası’nın açıklamalarının esas alınmasını istedi.

Malatya Kuyumcular Odası olarak sektörün güvenilirliğini korumaya, kayıt dışılıkla mücadele etmeye ve vatandaşların güven içerisinde alışveriş yapabilmesini sağlamaya yönelik çalışmalarını ödün vermeden sürdüreceklerini belirten Yaylacı, esnafın da bu konuda tam bir uyum içerisinde olduğunu sözlerine ekledi.

KAYNAK: MHA

UYGUN FİYATLI MOBİLİTE SATIŞLARI A101’DE

Yeni haftanın en dikkat çeken kategorilerinden biri olan mobilite alanında, farklı ulaşım ihtiyaçlarına yönelik alternatifler sunuluyor. APEC APX7 200 CC benzinli motosiklet 99.990 TL fiyatıyla öne çıkarken; VOLTA VS1 iki tekerlekli elektrikli moped 34.990 TL, VOLTA VB5 elektrikli bisiklet 29.990 TL ve 29 jant çift amortisörlü bisiklet ise 8.499 TL etiket fiyatıyla satış listesinde yer alıyor.

YENİ NESİL AKILLI TELEVİZYONLAR

Ev sinema sistemini yenilemek isteyenler için akıllı televizyon modelleri de raflardaki yerini alıyor. Kampanya dahilinde SAMSUNG 58U8000F 58” UHD smart TV 31.999 TL, SAMSUNG 58U8000F 50” 4K ultra smart LED TV 24.999 TL, TOSHIBA 55UV2363DT/55UV1563DT 55” 4K UHD VIDAA TV 21.999 TL ve ONVO 65VQ90F3UA 65” frameless 4K UHD GOOGLE QLED TV 27.999 TL fiyatlarıyla listeleniyor.

BÜTÇE DOSTU BEYAZ EŞYALAR

Evlerin temel ihtiyaçları arasında yer alan beyaz eşya ve ankastre grubunda da kaçırılmayacak fırsatlar bulunuyor. SEG NFK42720S0D No-Frost buzdolabı 25.999 TL, SEG BM 501S0 D bulaşık makinesi 13.999 TL, SEG LF 2831 buzdolabı 14.999 TL, SEG CM 711 7 kg çamaşır makinesi 14.999 TL, SEG CM 10121 INV 10 kg çamaşır makinesi 18.499 TL ve GOODWEST siyah cam ankastre 3’lü set 8.499 TL'den alıcı buluyor.

MUTFAK VE EV YAŞAMINA YÖNELİK ÜRÜNLER

Küçük ev aletleri ve kişisel bakım ürünlerinde de geniş bir çeşitlilik göze çarpıyor. PHILIPS EP3349/70 espresso makinesi 18.499 TL, PHILIPS XC6450/10 şarjlı dik süpürge 12.499 TL, PIERRE CARDIN 10 başlıklı masaj aleti 1.599 TL, APRILLA AMC-7707 otomatik makyaj fırçası temizleyici 299 TL, ENGLISH HOME TKM6100 Türk kahve makinesi 1.399 TL, KIWI KCW-1224 şarjlı çırpıcı 269 TL, SCHAFER Swift Pro el mikseri 1.099 TL, SCHAFER Chef Mix çubuk blender 1.099 TL ve SINBO SSK-8042 dijital su ısıtıcısı 999 TL fiyatıyla dikkat çekiyor. Yaz aylarında serinlemek isteyenler için ise KIWI KFAN-7473 endüstriyel fan 1.599 TL, KIWI KFAN-7494 evaporatif hava soğutucu 2.399 TL, KIWI KFAN-7618 şarjlı masaüstü vantilatör 439 TL ve GRUNDIG GIC453 kule tipi vantilatör 5.999 TL'den satışa sunuluyor.

ELEKTRİKLİ EL ALETLERİ VE JENERATÖRLER

Ev içi tadilat ve teknik ihtiyaçlar için hazırlanan son kategoride ise WEBESTEN taşınabilir portatif klima 18.999 TL, PIRANHA benzinli ve LPG’li jeneratör 11.490 TL, PIRANHA şarjlı vidalama 899 TL, PIRANHA şarjlı zımba ve çivi makinesi 1.169 TL, PIRANHA şarjlı avuç taşlama 1.249 TL, KIWI KGGT-625 şarjlı çit/çim kesme makinesi 999 TL ve APRILLA para sayma makinesi 3.750 TL fiyat etiketiyle raflarda tüketicileri bekliyor.

İŞ YERİ TESLİM EDİLMEYEN ESNAF NEREYE GİDECEK

Depremin üzerinden üç yılı aşkın süre geçmesine rağmen çok sayıda işletmenin hâlâ konteyner ve geçici iş yerlerinde faaliyet gösterdiğini ifade eden Başkan Sadıkoğlu, işletmelerin zor şartlar altında ayakta kalma mücadelesi verdiğini söyledi. Malatya’yı terk etmeyerek üretmeye ve ticaret yapmaya devam eden iş insanlarına teşekkür eden Sadıkoğlu, son günlerde üyelerinden en fazla konteynerlerin tahliyesiyle ilgili şikâyet aldıklarını belirtti.

Kalıcı iş yerlerinin yapılmasının sevindirici olduğunu ancak henüz teslimat yapılmadan tahliye tebligatlarının gönderilmesinin doğru olmadığını vurgulayan Sadıkoğlu, “İş yeri teslim edilmeyen esnafımız nereye gidecek? Kiraya çıkmak istese kira bedelleri çok yüksek. Depremde her şeyini kaybeden bir işletmenin bugün bu kira yükü altında ticaret yapmasını beklemek gerçekçi değildir.” dedi.

KONTEYNERLER İÇİN EK SÜRE İSTİYORUZ

Kira sorununun çözümü için kamu kurumlarının yeni düzenlemeler yapması gerektiğini ifade eden Sadıkoğlu, Valilik başta olmak üzere ilgili kurumlara çağrıda bulundu. Konteyner iş yerlerinin tahliyesi konusunda esnafın zor durumda bırakılmaması gerektiğini belirten Sadıkoğlu, “İş yerleri teslim edilmeden konteynerlerin boşaltılması yeni mağduriyetler doğuracaktır. Bu nedenle konteynerlerin tahliyesi için ek süre verilmesini talep ediyoruz.” ifadelerini kullandı.

SANAYİ SİTELERİ VE ELEKTRİK KESİNTİLERİ DE GÜNDEME GELDİ

Toplantıda yalnızca konteyner iş yerleriyle ilgili sorunların değil, yıkım sürecindeki sanayi sitelerinde faaliyet gösteren işletmelerin yaşadığı sıkıntılar ile son dönemde artan elektrik kesintilerinin üretime olumsuz etkilerinin de gündeme getirildiğini belirten Sadıkoğlu, esnaf ve sanayicilerin beklentilerini yetkililerle paylaştıklarını söyledi.

Malatya Ticaret ve Sanayi Odası’nın, üyelerinin yaşadığı sorunların çözümü noktasında ilgili kurumlarla görüşmelerini kararlılıkla sürdüreceği belirtildi.

KAYNAK: MHA
 

Temmuz ayında yapılacak maaş artışının yalnızca enflasyon farkı ve toplu sözleşme zammıyla sınırlı tutulmasının kabul edilemez olduğunu vurgulayan Kahraman, kamu çalışanlarının yıllardır gelir kaybı yaşadığını dile getirdi.

EŞEL MOBİL SİSTEMİ UYGULANMALI

Enflasyon farkının altı ay sonra ödenmesinin alım gücündeki kaybı telafi etmediğini belirten Kahraman, Eşel Mobil Sistemi’nin uygulanması gerektiğini savundu. Kamu çalışanlarının maaşlarının enflasyon karşısında her geçen gün eridiğini kaydeden Kahraman, enflasyon farkının her ay maaşlara yansıtılması gerektiğini ifade ederek, çalışanların alım gücünün korunmasının zorunlu hale geldiğini söyledi.

Temmuz ayında yapılacak düzenlemede seyyanen zam, refah payı ve Eşel Mobil Sistemi uygulamalarının mutlaka yer alması gerektiğini belirten Kahraman, aksi halde yapılacak artışın kamu çalışanlarının beklentilerini karşılamayacağını dile getirdi.

BİZ LÜTUF DEĞİL ADALET İSTİYORUZ

Ücret adaletinin sağlanmasının sosyal devlet anlayışının bir gereği olduğunu ifade eden Kahraman, “Kamu çalışanları sadaka değil, alın terinin karşılığını; lütuf değil, adalet istemektedir” dedi.

Açıklamasının sonunda mücadele kararlılıklarını yineleyen Kahraman, Büro Memur-Sen olarak kamu görevlilerinin haklarını sadece masada değil, her platformda savunmaya devam edeceklerini belirterek, seyyanen iyileştirme, refah payı, Eşel Mobil Sistemi ve insanca yaşamaya yetecek ücret sağlanıncaya kadar mücadelelerini sürdüreceklerini söyledi.

KAYNAK: MHA

TOPLAM GELİR 23 MİLYON LİRAYI AŞTI

Güncellenen verilere göre satışlarda toplam gelir 23 milyon 760 bin liraya ulaştı. Satış listenin zirvesinde ise 1 milyon 970 bin liraya alıcı bulan “Gökhan Oğlu” isimli tay yer aldı. Satışlarda “Ruşenbey” 1 milyon 620 bin lira, “Günenç” 1 milyon 550 bin lira, “Alikerem” 1 milyon 500 bin lira ve “Levent Vadisi” 1 milyon 350 bin lira bedelle satılan taylar arasında öne çıktı.

SATIŞLAR YIL BOYUNCA DEVAM EDECEK

Sultansuyu Tarım İşletmesi yetkilileri, elektronik satış sisteminin aktif olarak sürdüğünü belirterek, tay sahibi olmak isteyenlerin TİGEM’e başvuru yaptıktan sonra online platform üzerinden satışlara katılabildiğini ifade etti. Türkiye’nin önemli safkan Arap atı yetiştirme merkezlerinden biri olan Sultansuyu’nda, yıl boyunca belirlenen takvim doğrultusunda satışların devam edeceği öğrenildi.

KAYNAK: MHA

6 ŞUBAT’TAN BU YANA ŞEHRİNİ TERK ETMEYEN ESNAFIMIZIN YANINDAYIZ

Geçici ticaret merkezinde esnaflarla bir araya geldiklerini belirten Karademir, depremden bu yana Malatya’da kalıp ticaretini sürdürmeye çalışan esnafın önemli bir mücadele verdiğini ifade etti. Karademir, “Şu an geçici ticaret merkezinde esnaflarımızla birlikte çay içiyoruz. Onların sofrasına misafir olduk. 6 Şubat’tan beri bu şehri terk etmeyen esnaflarımız aynı şekilde Malatya’ya hizmet ediyorlar. Bizler de her zaman yanlarındayız. Şehrimizdeki sıkıntıları ve sorunları onlarla istişare ediyoruz” dedi.

BİRÇOK ESNAF SİFTAH YAPMADAN GÜNÜNÜ TAMAMLIYOR

Kent ekonomisinin halen toparlanma sürecinde olduğunu kaydeden Karademir, birçok esnafın ciddi gelir kaybı yaşadığını söyledi. Karademir, “Esnaflarımızın beklentileri var. Çözüm bekleyen konular var. Ekonomik olarak sıkıntılar yaşanıyor. Çarşıdaki esnafımızın çoğu siftah etmeden gününü geçiriyor. Ama yine de devletimize güveniyoruz. İnşallah güzel günler gelecek” ifadelerini kullandı.

YENİ ÇARŞIDAKI KİRA BEDELLERİ ESNAFI ZORLUYOR

Yeni çarşı projesinde sona yaklaşıldığını belirten Karademir, esnafın en önemli gündem maddelerinden birinin iş yerleri için talep edilen kira bedelleri olduğunu söyledi. Karademir, “Yeni çarşı inşaatımız bitmekte ancak esnafımız oradaki kira fiyatlarının yüksekliğini tekrar dile getiriyor. Mülk sahiplerinin biraz daha vicdanlı olmasını istiyorlar. Çünkü bu kiralarla birçok esnafın kira ödeyip oraya geçme şansı olmadığını ifade ediyorlar” diye konuştu.

VERGİ, SGK VE KOSGEB BORÇLARI İÇİN DÜZENLEME BEKLENİYOR

Esnafın yalnızca kira değil, kamuya olan yükümlülükler konusunda da zorlandığını dile getiren Karademir, yeni destek mekanizmalarına ihtiyaç duyulduğunu vurguladı. Karademir, “Esnafımızın ödeyemediği vergileri var, SGK borçları var. Aynı şekilde KOSGEB kredilerini ödemekte zorlanan çok sayıda esnafımız bulunuyor. Bunlarla ilgili devletimizin yeni bir düzenleme yapmasını tekrardan istiyoruz” dedi.

KAYISI NE KADAR DEĞERLİ SATILIRSA ŞEHRİN EKONOMİSİ O KDPAR GÜÇLENİR

Ziyarette kayısı üreticileri ve tüccarlarının taleplerinin de gündeme geldiğini belirten Karademir, kayısının Malatya ekonomisindeki önemine dikkat çekti. Karademir, “Hem çiftçimiz hem de esnafımız kayısının en iyi fiyata satılmasını istiyor. Çünkü kayısı Malatya’nın belkemiğidir. Ekonomimizin olmazsa olmazıdır. Şehrimize yüz milyonlarca dolarlık katkı sağlayan bir üründür. Kayısı ne kadar güçlü olursa, ne kadar yüksek fiyatla satılırsa hem üreticimizin hem de esnafımızın yüzü güler” ifadelerini kullandı.

MALATYA KAYISININ MARKA DEĞERİ KORUNMALI

Karademir, bazı esnafların farklı illerden getirilen yaş kayısıların Malatya kayısısı adıyla satıldığı yönünde iddiaları gündeme getirdiğini belirterek konunun araştırılması gerektiğini söyledi. Karademir, “Esnafımız, Hatay, Mersin ve Iğdır gibi illerden getirilen yaş kayısıların Malatya kayısısı adıyla pazarlanabildiğini iddia ediyor. Bu, esnafımızın dile getirdiği bir iddiadır. Yetkili kurumların gerekli incelemeleri yaparak kamuoyunu bilgilendirmesi gerekiyor. Malatya kayısının marka değeri korunmalıdır. Malatya kayısı bizimdir ve bu değerin korunması büyük önem taşımaktadır” dedi. Geçici Ticaret Merkezi’ndeki ziyaret, esnafların talep ve önerilerinin dinlenmesinin ardından sona erdi.

YÜZDE 70’E VARAN HİBE DESTEĞİ

IPARD III Programı kapsamında süt üretimi, kırmızı et üretimi, kanatlı eti üretimi ve yumurta üretimi sektörlerinde faaliyet gösteren işletmelere destek sağlanacak. Yapım işleri, makine-ekipman alımları ve yatırım harcamalarını kapsayan projelerde hibe oranı yüzde 60 ile yüzde 70 arasında değişecek. Çağrı dönemi için ayrılan toplam bütçenin ise 30 milyon avro olduğu açıklandı.

BAŞVURULAR TEMMUZ SONUNDA BAŞLIYOR

Destekten yararlanmak isteyen yatırımcılar için başvurular 28 Temmuz 2026 tarihinde saat 09.00’da başlayacak. Online başvuru sistemi 31 Ağustos 2026 tarihinde saat 18.00’de kapanacak. Hazırlanan başvuru paketlerinin ise en geç 7 Eylül 2026 saat 18.00’e kadar TKDK il koordinatörlükleri veya il irtibat ofislerine teslim edilmesi gerekecek.

MALATYA’DA YENİ YATIRIMLARA KATKI SAĞLAYACAK

Programın, Malatya’da tarımsal üretimin güçlendirilmesi, işletmelerin teknolojik altyapılarının geliştirilmesi ve kırsal kalkınmanın desteklenmesi açısından önemli fırsatlar sunması bekleniyor. Destekler sayesinde yeni üretim tesislerinin kurulması, mevcut işletmelerin kapasite artırımı yapması ve kırsal bölgelerde istihdamın artırılması hedefleniyor.

PROJELER PUANLAMA SİSTEMİNE GÖRE DEĞERLENDİRİLECEK

Başvuru sayısının ayrılan bütçeyi aşması durumunda projeler, IPARD Programı kapsamında belirlenen puanlama kriterlerine göre sıralanacak. Sadece makine ve ekipman alımını içeren projelerde yatırım süresi 9 ay olarak planlanırken, yapım işi içeren yatırımlarda bu süre 18 aya kadar çıkabilecek. Yetkililer, destekten yararlanmak isteyen yatırımcıların başvuru rehberini dikkatle incelemeleri ve süreci resmi duyurular üzerinden takip etmeleri gerektiğini belirtti.

KAYNAK: MHA

MTSO HER ZAMAN GENÇLERİN YANINDA OLACAK

Deprem sonrası süreçte gençlerin ortaya koyduğu kararlılığın ve çalışma azminin umut verici olduğunu dile getiren Sadıkoğlu, “Gençlerimizin yenilikçi bakış açısı, üretim gücü ve girişimcilik ruhu şehrimizin yeniden ayağa kalkmasında önemli bir rol üstleniyor. Yeni yatırımların hayata geçirilmesi, istihdamın artırılması ve ekonomik hareketliliğin sağlanmasında genç girişimcilerimizin katkısı büyük. MTSO olarak her zaman gençlerimizin yanında olmaya devam edeceğiz” dedi.

GİRİŞİMCİLİK KÜLTÜRÜNÜN YAYGINLAŞTIRILMASI HEDEFLENİYOR

TOBB Malatya Genç Girişimciler Kurulu Başkanı Abdurrahman Baydemir ise genç girişimcilere verilen destekten dolayı Başkan Sadıkoğlu’na teşekkür ederek, Malatya’da girişimcilik kültürünün yaygınlaştırılması için çalışmalarını sürdüreceklerini söyledi. Gençlerin ekonomik kalkınmanın temel aktörleri arasında yer aldığını belirten Baydemir, yeni iş fikirlerinin desteklenmesi, gençlerin iş hayatına daha güçlü katılım sağlaması ve girişimcilik bilincinin artırılması adına çeşitli projeler üzerinde çalıştıklarını ifade etti. Toplantı, karşılıklı görüş alışverişi ve yeni dönem projelerinin değerlendirilmesiyle sona erdi.

KAYNAK: MHA

Toplantıya Vali Seddar Yavuz’un yanı sıra İl Tarım ve Orman Müdürü Osman Akar, Fırat Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürü Özer Çildaş, İl Göç Müdürü Mahmut Kurtuluş, Malatya Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Ramazan Özcan, kamu kurum ve kuruluşlarının temsilcileri, sivil toplum kuruluşları ile iş dünyasının önde gelen isimleri ve ihracatçı firma temsilcileri katıldı.

MALATYA’NIN GELECEĞİNDE ÜRETİM VE İHRACAT BELİRLEYİCİ OLACAK

Programda konuşan Vali Yavuz, Malatya’nın yeniden ayağa kalkma sürecinde üretim, ticaret ve ihracatın belirleyici rol üstleneceğini belirterek, tarımsal üretimin sürdürülebilirliği kadar pazarlama ve ihracat süreçlerinin de önem taşıdığına dikkat çekti. Tarım sektörünün Malatya ekonomisinin temel dinamiklerinden biri olduğunu ifade eden Yavuz, üreticiden ihracatçıya kadar tüm paydaşların koordinasyon içerisinde hareket etmesinin şehir ekonomisine önemli katkılar sunacağını söyledi.

KENT ARTIK TURİZM VE İSTİHDAM BAŞLIKLARIYLA ANILMALI

Malatya’nın artık sadece yeniden inşa süreciyle değil; üretim, ticaret, ihracat, turizm ve istihdam başlıklarıyla da anılması gerektiğini vurgulayan Vali Yavuz, turizm alanında da önemli bir gelişim kaydedildiğini belirtti. Yavuz, 2024 yılında yaklaşık 454 bin olan konaklama sayısının 2025 yılında 654 bine yükseldiğini ifade ederek, 2027 yılına kadar Malatya’nın turizmde çok daha güçlü bir konuma taşınmasının hedeflendiğini kaydetti.

Şehrin geleceğinin ortak akıl, iş birliği ve dayanışma anlayışıyla şekilleneceğini dile getiren Yavuz, üreticilere, tüccarlara ve ihracatçılara bereketli ve bol kazançlı bir sezon temennisinde bulundu. Toplantı, ihracatçıların talep ve önerilerinin dinlenmesi ile karşılıklı görüş alışverişinin ardından sona erdi.

KAYNAK: MHA

Nörolojik ve psikiyatrik unutkanlıkta altta yatan mekanizmalar ve klinik özellikler farklı!

Unutkanlığın, Alzheimer gibi hem nörodejeneratif hastalıkların hem de psikiyatrik sorunların ortak bir belirtisi olabileceğini ifade eden Doç. Dr. Burcu Polat, “Ancak altta yatan mekanizmalar ve klinik özellikler farklıdır.” dedi.

Nörolojik unutkanlığın yavaş, sinsi ve genellikle ilerleyici bir başlangıcı olduğunu aktaran Doç. Dr. Polat, “Önce yakın bellek bozulur; hasta unuttuğunu fark etmeyebilir veya önemsemeyebilir. Zamanla dil, yön bulma, yürütücü işlevler gibi başka bilişsel alanlar da etkilenir. Nörolojik muayenede yürüme bozukluğu, güç kaybı gibi ek bulgular eşlik edebilir. Nöropsikolojik testlerde gerçek bir öğrenme/hatırlama sorunu vardır; ipucu verilse de performans düzelmez.” şeklinde konuştu.

Altta yatan duygudurum bozukluğu tedavi edildiğinde bilişsel şikayetler genellikle düzelir! 

Psikiyatrik unutkanlığı da değinen Doç. Dr. Burcu Polat, şunları söyledi: 

“Genellikle daha yeni başlangıçlıdır ve ilgisizlik, uyku-iştah değişiklikleri, keyifsizlik gibi depresif belirtilerle eş zamanlıdır. Hasta unutkanlığından yoğun şikayetçidir, bunu fazlaca önemser. Depresif bireyler performanslarını gerçekte olduğundan daha kötü tanımlama eğilimindedir. Dikkat ve konsantrasyon bozukluğu ön plandadır; gerçek bellek depolama sorunu nadirdir. Testlerde ipucu/hatırlatma ile performans belirgin düzelir. Altta yatan duygudurum bozukluğu tedavi edildiğinde bilişsel şikayetler genellikle düzelir.”

Bu soruların cevapları unutkanlığın nedenini belirlemede yardımcı olabilir

Psikiyatrik unutkanlık ile nörolojik unutkanlık arasında bazı ayırıcı tanı ipuçları olduğunu dile getiren Doç. Dr. Burcu Polat, “Şikayetin kendisi mi yoksa yakınların gözlemi mi öncelikli? Psikiyatrik durumlarda kişinin kendisi şikayetçi iken nörolojik tabloda çevresi fark eder. İpucuyla performans düzeliyor mu? Psikiyatrikte evet, nörolojikte hayır. Eşlik eden duygudurum bulguları var mı? Zaman içindeki gidişat dalgalı/duygudurumla ilişkili mi, yoksa istikrarlı ilerleyici mi? Bu soruların cevapları unutkanlığın nedenini belirlemede yardımcı olabilir.” açıklamasını yaptı.

Her unutkanlık aynı anlama gelmez!

Aile bireylerinden birinde unutkanlık fark edildiğinde kaygılanılabileceğini kaydeden Doç. Dr. Polat, “Ama her unutkanlık aynı anlama gelmez. Bazı unutkanlıklar beyin hücrelerinin yıpranmasından, bazıları ise ruhsal yorgunluk ve üzüntüden kaynaklanır. İkisini ayırt etmek, doğru desteği sağlamak için çok önemlidir.” dedi.

Beyin hastalıklarına bağlı unutkanlığın nörodejeneratif süreçlerle ilişkili ilerleyici bilişsel bozulma ile seyrettiğini, psikiyatrik nedenli unutkanlığın ise duygudurum ve dikkat/konsantrasyon süreçlerindeki bozulmaya bağlı olarak ortaya çıkan, çoğu zaman geçici bilişsel şikayetler olduğunu yineleyen Doç. Dr. Polat, sözlerini şöyle tamamladı:

“Ailelerin bazı soruların cevaplarına dikkat etmesi doğru destek için rehber olabilir: Şikayet kimden geliyor? Kişinin kendisi mi çok şikayetçi, yoksa siz mi fark ediyorsunuz? Hatırlatınca akıllarına geliyor mu, yoksa hiç hatırlamıyorlar mı? Yanında keyifsizlik, isteksizlik, uyku/iştah sorunu var mı? Durum zamanla kötüye mi gidiyor, yoksa dalgalı mı?”

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Demans hastalarıyla yaptığı çalışmalarla dikkat çeken Atlas Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Psikoloji Bölümü ve Atlas Üniversitesi Psikoloji Laboratuvarı araştırmacılarından Arş. Gör. Sevim Eyüpoğlu, Alzheimer hastalığında bakım verenlerin sürecin en önemli parçalarından biri olduğunu vurguladı.

Alzheimer sürecinde bakım verenlerin rolü büyük

Bakım veren kavramının, hastanın günlük ihtiyaçlarını karşılayan kişi ya da kişiler için kullanıldığını belirten Eyüpoğlu, bu kişilerin eş, çocuk, kardeş ya da başka bir yakın olabileceğini ifade etti.

Alzheimer ile baş etmenin ilk adımının hastalığı tanımak olduğunu söyleyen Eyüpoğlu, “Bakım verenler Alzheimer hakkında ne kadar bilgi sahibi olursa hem hastaya yönelik beklentilerini daha doğru yönetebilir hem de hastalığın farklı evrelerinde karşılaşabilecekleri zorluklara karşı hazırlıklı olabilirler” dedi.

“Herkesin demansı kendine”

Alzheimer’ın nörodejeneratif bir hastalık olduğunu belirten Eyüpoğlu, Alzheimer’ın en yaygın demans türü olduğuna dikkat çekti. Alzheimer tanısının nörologlar tarafından konulduğunu ve tedavi sürecinde farklı uzmanlık alanlarının birlikte çalışmasının gerekebileceğini ifade eden Eyüpoğlu, alan uzmanlarının sıkça kullandığı “Herkesin demansı kendine” ifadesini hatırlatarak, her hastanın süreci farklı yaşayabileceğini söyledi.

Hastalığın seyri kişiden kişiye değişebiliyor

Alzheimer hastalığının belirli evreleri olsa da bireyin eğitim düzeyi, sosyal çevresi, yaşam deneyimleri, ilgi alanları ve eşlik eden sağlık sorunlarının hastalığın seyrini etkileyebildiğini belirten Eyüpoğlu, bakım verenlerin doktorlarıyla iş birliği içinde hareket etmelerinin önem taşıdığını kaydetti. Arş. Gör. Sevim Eyüpoğlu, “Her ne kadar Alzheimer evreleri ve her evrede tahmini olarak görebileceğimiz değişimler sabit olsa da özellikle Alzheimer hastalığında bireyin sahip olduğu bilgi birikim, sosyal çevre, aktif ilgi alanları gibi faktörlerin ve bunlarla beraber

komorbid hastalıklarının yani Alzheimer’a eşlik eden hastalıklarının etkili olabileceğini göz

önüne almak gerekmektedir. Bu anlamda doktorunuz ile birlikte adımlar atmak ve hastalığı

tanımak son derece kıymetlidir ”diye konuştu.

Davranışlardaki değişimlerin nedeni; hastalığın kendisi

Alzheimer’ın yalnızca hafıza kaybına neden olmadığını, aynı zamanda muhakeme, problem çözme ve karar verme becerilerinde bozulmalara yol açtığını belirten Eyüpoğlu, ilerleyen evrelerde kişilik ve davranış değişikliklerinin de görülebileceğini söyledi.

Eyüpoğlu, “Alzheimer hastalığının bireyde neden olduğu bellek, yargı, muhakeme,

problem çözme işlevlerindeki bozulmaların yanı sıra ilerleyen evrelerinde bireyin karakter

özelliklerinde de değişikliğe sebep olabileceği bilinmektedir. Sevdiklerimiz Alzheimer ile

giderek bize yabancılaşırken bakım verenler olarak bu durumu kabul etmek, sevdiklerimizin

değişimini onlarla beraber yaşamak bu durumun bir parçasıdır” dedi.

Bakım verenlerin, sevdiklerinde gözlemledikleri değişimlerin hastalığın bir sonucu olduğunu unutmamaları gerektiğini vurgulayan Eyüpoğlu, “Sevdiklerimizdeki değişimin nedeni onların tercihleri değil, Alzheimer hastalığının yarattığı bilişsel yıkımdır. Bu gerçeği kabul etmek bakım verenlerin beklentilerini daha sağlıklı yönetmesine yardımcı olur” dedi.

Bakım veren yükü, sosyal ve psikolojik sorunlara yol açabiliyor

Alzheimer bakımının uzun soluklu ve kesintisiz bir sorumluluk olduğuna dikkat çeken Eyüpoğlu, bakım verenlerde zamanla sosyal izolasyon, psikolojik yorgunluk ve ekonomik zorlukların ortaya çıkabileceğini belirtti. Arş. Gör. Sevim Eyüpoğlu, bu yükü hafifletmek için şu önerilerde bulundu:

Ortam değişikliklerinden kaçının: Alzheimer’ın özellikle ileri evrelerinde hastaların alışık oldukları ortamda kalmalarının önem taşıdığını belirten Eyüpoğlu, sık ortam değişikliklerinin kafa karışıklığını artırabileceğini söyledi.

Sorumluluğu paylaşın: Bakım sürecinin tek bir kişinin omuzlarında olmaması gerektiğini vurgulayan Eyüpoğlu, aile bireyleri ve yakın çevrenin sürece dahil edilmesinin önemine dikkat çekti.

Hastanın sınırlarını tanıyın: Kalabalık ve yüksek ses gibi çevresel faktörlerin Alzheimer hastalarında huzursuzluk ve ajitasyona yol açabileceğini belirten Eyüpoğlu, bakım planının bu durumlar göz önünde bulundurularak yapılmasını önerdi.

Destek kaynaklarından yararlanın: Bakım verenlerin kamu kurumları, sosyal destek programları ve ücretsiz hizmetler hakkında bilgi edinmelerinin hem ekonomik hem de psikolojik yükü azaltabileceğini ifade etti.

Erken tanı ve tedavi büyük önem taşıyor

Günümüzde uygulanan Alzheimer tedavilerinin hastalığın ilerlemesini yavaşlatmaya yönelik olduğunu belirten Arş. Gör. Sevim Eyüpoğlu,  özellikle erken evrede tanı alan bireylerde tedaviye erken başlanmasının yaşam kalitesini artırdığını ve bakım veren yükünü azaltabildiğini söyledi.

Alzheimer hastalarına bakım verenlere 5 önemli tavsiye

Arş. Gör. Sevim Eyüpoğlu, Alzheimer hastalarına bakım verenler için şu önerilerde bulundu:

1. Hastalığın evrelerini ve değişimleri öğrenin: Hastalığın her evresinde ortaya çıkabilecek davranışsal ve bilişsel değişiklikleri bilmek, olası sorunlara karşı önlem almayı kolaylaştırır.

2. Davranışları kişiselleştirmeyin. Hastanın sergilediği zorlayıcı davranışların bilinçli tercihlerden değil, Alzheimer’ın neden olduğu bilişsel kayıplardan kaynaklandığını unutmayın.

3. Tekrarlayan sorular karşısında sabırlı olun: Yeni bilgileri öğrenme ve hatırlama güçlüğü nedeniyle aynı soruların tekrar tekrar sorulabileceğini belirten Eyüpoğlu, bakım verenlerin sakin kalmasının önemli olduğunu söyledi.

4. Davranışların altındaki nedeni araştırın: Yemek yemeyi reddetme, duş almak istememe veya ilaç kullanmaktan kaçınma gibi davranışların altında fiziksel bir rahatsızlık ya da ifade edilemeyen bir ihtiyaç bulunabileceğini göz önünde bulundurun.

5. Agresyonun nedenini anlamaya çalışın: Öfke ve saldırganlık davranışlarının çoğu zaman kişinin kendisini ifade etmekte zorlanmasından veya çevresini anlamlandıramamasından kaynaklanabileceğini unutmayın.

Bakım verenlerin yükünü hafifletmek büyük önem taşıyor

Arş. Gör. Sevim Eyüpoğlu, Alzheimer hastalığının her bireyde farklı seyrettiğini belirterek sözlerini şöyle tamamladı:

“Bakım verenlerin yolculuğu uzun ve zaman zaman yıpratıcı olabiliyor. Bu süreçte karşılaştıkları güçlükleri tanımak ve yüklerini hafifletecek destek mekanizmalarını güçlendirmek, gösterdikleri kıymetli emeğin sürdürülebilirliği açısından büyük önem taşıyor.”

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

El ve koltuk altı terlemesi sosyal hayattan uzaklaşmanıza neden olmasın

Terleme, vücudun ısı dengesini korumak için gerekli olan doğal bir mekanizma olarak görev yapmaktadır. Ancak bazı kişilerde sempatik sinir sisteminin normalden fazla çalışmasına bağlı olarak, ortam sıcaklığı veya fiziksel aktivite ile açıklanamayacak düzeyde terleme meydana gelebilmektedir. Tıpta “primer hiperhidroz” olarak adlandırılan bu durum, çoğunlukla çocukluk veya ergenlik döneminde başlayarak erişkin yaşlara kadar devam edebilmektedir. Özellikle el içlerinde ve koltuk altlarında görülen yoğun terleme, kişinin yaşam kalitesini ciddi ölçüde etkileyebilmektedir. 

Sürekli ıslak kalan eller nedeniyle tokalaşmaktan çekinmek, evrakların veya elektronik cihazların zarar görmesi, sosyal ortamlarda rahatsızlık hissi yaşamak ve özgüven kaybı bu hastalığın en sık karşılaşılan sonuçları arasında yer almaktadır. Araştırmalar, aşırı terleme sorunu yaşayan bireylerde sosyal kaygı ve stres düzeylerinin daha yüksek olabildiğini göstermektedir. Bu nedenle aşırı terleme yalnızca fiziksel değil, aynı zamanda psikolojik ve sosyal yönleriyle de değerlendirilmesi gereken bir sağlık sorunudur.

El terlemenize koltuk altı terlemesi de eşlik ediyorsa

Aşırı terleme nedeniyle yaşam kalitesi belirgin şekilde etkilenen hastalar, cerrahi tedavi açısından değerlendirilebilmektedir. Her hastanın durumunun farklı olduğu unutulmamalı, uygun tedavi seçeneği ayrıntılı uzman değerlendirmesi sonrasında belirlenmelidir. Cerrahi tedavi özellikle şu kişiler için uygun olabilmektedir;

• Günlük yaşamını etkileyen ileri derecede el terlemesi yaşayanlar
• El terlemesine koltuk altı terlemesinin eşlik ettiği kişiler
• Tokalaşma, yazı yazma veya bilgisayar kullanırken zorlananlar
• Sosyal ortamlarda özgüven kaybı hissedenler
• Botoks, ilaç tedavisi veya iyontoforez gibi yöntemlerden yeterli sonuç alamayan hastalar

Bir santimetrelik kesilerle terleme sorunundan kurtulabilirsiniz

Göğüs cerrahisi tarafından uygulanan Endoskopik Torakal Sempatektomi (ETS) işleminde, terlemeye neden olan sempatik sinir zincirinin ilgili bölümü video yardımlı minimal invaziv yöntemlerle kontrol altına alınmaktadır. Günümüzde yaygın olarak uygulanan bu yöntem, aşırı el terlemesinde en etkili ve kalıcı tedavi seçeneklerinden biri olarak kabul edilmektedir. İşlem her iki tarafta yaklaşık 1 santimetrelik küçük kesilerden gerçekleştirilmektedir. Kamera yardımıyla yapılan girişimde kaburgalar açılmadan ve büyük cerrahi kesiler yapılmadan operasyon kısa sürede tamamlanabilmektedir. Minimal invaziv teknikler sayesinde ameliyat sonrası ağrı daha az olmakta, iyileşme süreci hızlanmakta ve hastalar günlük yaşamlarına daha kısa sürede dönebilmektedir. Hastaların büyük çoğunluğu aynı gün veya ertesi gün taburcu olabilmekte, kısa süre içerisinde normal aktivitelerine devam edebilmektedir. Bu özellikleri sayesinde ETS, hem hasta konforu hem de tedavi başarısı açısından önemli avantajlar sunmaktadır.

Botoks mu, cerrahi mi? 

Aşırı terleme tedavisinde ilaç uygulamaları, iyontoforez ve botoks gibi farklı yöntemler kullanılabilmektedir. Ancak bu yöntemlerin bazı sınırlılıkları bulunmaktadır. Botoks uygulamaları birçok hastada etkili sonuçlar sağlasa da etkisinin belirli bir süre sonra azalması nedeniyle düzenli aralıklarla tekrarlanması gerekmektedir. İlaç tedavileri ise ağız kuruluğu, çarpıntı ve benzeri yan etkiler nedeniyle bazı hastalar tarafından uzun süre kullanılamamaktadır. Cerrahi tedavi ise uygun hastalarda tek seferlik bir girişimle uzun dönemli ve kalıcı sonuçlar sağlayabilmektedir. Özellikle ileri derecede el terlemesi bulunan kişilerde başarı oranlarının yüksek olması nedeniyle günümüzde en etkili tedavi seçeneklerinden biri olarak öne çıkmaktadır.

Terleme sorunundan kurtulabilir, özgüveninizi geri kazanabilirsiniz

El ve koltuk altı terlemesi, kişinin yaşamını sessizce etkileyen ancak çoğu zaman dile getirilmeyen sağlık sorunlarından biridir. Birçok kişi bu durumla yaşamaya alışmak zorunda olduğunu düşünse de günümüzde modern tıp, aşırı terleme sorununa yönelik etkili ve kalıcı çözümler sunabilmektedir. Minimal invaziv göğüs cerrahisi tekniklerindeki gelişmeler sayesinde aşırı terleme rahatsızlığının büyük bölümünde tedavi edilebilmektedir. 

Terleyen eller nedeniyle tokalaşmaktan çekinen, sosyal ortamlarda kendini rahatsız hisseden, iş veya eğitim hayatında zorluk yaşayan kişilerin bu sorunu kader olarak görmemesi gerekmektedir. Yaşam kalitesini düşüren aşırı terleme şikâyeti bulunan bireylerin, uygun tedavi seçeneklerinin değerlendirilmesi için bir göğüs cerrahisi uzmanına başvurmaları büyük önem taşımaktadır. Erken değerlendirme ve doğru tedavi yaklaşımı sayesinde hastalar hem sosyal yaşamlarında hem de günlük aktivitelerinde önemli ölçüde rahatlama sağlayabilmektedir.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Yeditepe Üniversitesi Koşuyolu Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Meral Sönmezoğlu, Türkiye’nin yıllık kan ihtiyacının yaklaşık 3 milyon ünite olduğunu belirterek, düzenli kan bağışının hayati önem taşıdığını söyledi. Kanın yerini alabilecek herhangi bir tıbbi ürün bulunmadığını ifade eden Prof. Dr. Sönmezoğlu, “Günümüzde kanın yerini alabilecek herhangi bir tıbbi ürün ya da yöntem yoktur. Sağlıklı insanların kan bağışlaması bu yüzden büyük önem taşıyor” ifadelerini kullandı.

‘KANIN TEK KAYNAĞI GÖNÜLLÜ BAĞIŞÇILAR’

Hastaların hayatını kurtaran, ameliyatlarda ve onkolojik tedavilerde vazgeçilmez olan kanın kaynağının hala gönüllü bağışçılar olduğunu söyleyen Yeditepe Üniversitesi Koşuyolu Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Meral Sönmezoğlu, “Dünyada hasta tedavileri ve tıp teknolojilerinde çok hızlı bir ilerleme yaşanıyor. Baş döndürücü bir gelişim sürecinin içindeyiz. Ancak bazı şeyler hala değişmiyor. Örneğin hastalara yapılan kan transfüzyonu, yani kan nakli. Hastaların hayatını kurtaran, ameliyatlarda ve onkolojik tedavilerde vazgeçilmez olan kanın kaynağı hala gönüllü bağışçılar. Eğer insanlar kan bağışlamazsa, biz de hastalara kan nakli yapamayız. Bu nedenle tıbbın ihtiyaç duyduğu şey, kendisini sağlıklı hisseden bireylerin düzenli aralıklarla kan bağışında bulunmasıdır. Çünkü günümüzde kanın yerini alabilecek herhangi bir tıbbi ürün ya da yöntem yoktur. Sağlıklı insanların kan bağışlaması bu yüzden büyük önem taşıyor” dedi.

‘KAN BAĞIŞI TOPLUMSAL SORUMLULUK’

Kan bağışı için belirli kriterlerin bulunduğunu ifade eden Prof. Dr. Sönmezoğlu, “Peki herkes kan bağışlayabilir mi? Hayır. Kan bağışı için belirli kriterler bulunuyor. 18 ile 65 yaş arasında olan, kendisini sağlıklı hisseden, kronik bir hastalığı bulunmayan ve herhangi bir tedavi görmeyen kişiler kan bağışlayabilir. Hatta biz, bu kişilerin kan bağışlaması gerektiğini söylüyoruz. Çünkü tüm dünyanın karşı karşıya olduğu ortak bir sorun var. İnsanlar kendilerini iyi hissetseler de zaman ayırarak kan bağışında bulunmaktan giderek uzaklaşıyor. Ülkemizde de durum benzer. Kan bağışına uygun yaş aralığında ve sağlık durumunda olmasına rağmen birçok kişi kan vermeye yeterince zaman ayırmıyor. Bu nedenle kan bağışını bir toplumsal sorumluluk olarak görüyoruz” ifadelerini kullandı.

’KAN BAĞIŞININ BİLİNEN BİR ZARARI YOK’

Dünya Gönüllü Kan Donörleri Günü’nde verilen en önemli mesajın ‘Bir damla insanlık hayat kurtarır’ olduğunu söyleyen Prof. Dr. Sönmezoğlu, “Geçtiğimiz günlerde Dünya Gönüllü Kan Donörleri Günü’nü kutladık. Buradaki en önemli mesajımız, ‘Bir damla insanlık hayat kurtarır’ oldu. Bu nedenle kendisini sağlıklı hisseden ve kronik hastalığı bulunmayan herkesin kan bağışı için zaman ayırması gerektiğini düşünüyoruz. Kan bağışında bulunan kişilerin, bağış yaptıkları gün aşırı yorucu ve yüksek konsantrasyon gerektiren işlerden kaçınmaları, ayrıca kan verdikleri kolla ağır yük taşımamaları önemlidir. Kan bağışının zarar verip vermediği sorusuyla sık karşılaşıyoruz. Aslında kan bağışının bilinen bir zararı yoktur. Kan verildiğinde vücutta bir hacim kaybı oluşur ve kemik iliği uyarılarak yeni ve taze kan hücrelerinin üretimi desteklenir” diye konuştu.

‘KAN YOLUYLA BULAŞICI HASTALIKLARI OLANLAR KAN BAĞIŞI YAPMAMALI’

Kan bağışı sürecinde çeşitli sağlık kontrollerinin yapıldığını belirten Prof. Dr. Sönmezoğlu, “Öte yandan, kan bağışı sırasında kişiler kısa bir sağlık değerlendirmesinden de geçmiş olur. Muayeneleri yapılır, bazı testleri uygulanır, kan grupları belirlenir ve genel sağlık durumları hakkında fikir sahibi olurlar. Ancak insanların bu testleri yaptırmak amacıyla kan bağışında bulunmamaları gerekir. Çünkü bizim amacımız kişilerin sağlık taramasını yapmak değil; bağışlanan kanın alıcılara güvenli bir şekilde ulaştırılmasını sağlamaktır. Dünyada yalnızca kan yoluyla bulaşabilen bazı hastalıklar bulunmaktadır. AIDS, Hepatit B ve Hepatit C bunlardan bazılarıdır. Bu nedenle bu hastalıkları taşıma riski bulunan ya da taşıyıcı olduğunu bilen kişilerin kesinlikle kan bağışında bulunmaması gerekir. Ülkemizde yıllık kan ihtiyacı yaklaşık 3 milyon ünitedir. Bu konuda tek tedarikçimiz Türk Kızılayıdır. Türk Kızılayı, 2025 yılında 3 milyon ünite kan bağışına ulaşarak Türkiye’nin yıllık kan ihtiyacını karşılamıştır” dedi.

‘SAĞLIĞIMIZI PAYLAŞALIM’

Prof. Dr. Sönmezoğlu, özellikle 18 yaşını yeni dolduran gençlere seslenerek, “Ancak burada özellikle vurgulamamız gereken bir nokta var. Bağışların önemli bir kısmı ilk kez kan veren ya da ihtiyaç üzerine bağış yapan kişilerden oluşuyor. Bizim temel hedefimiz; kan bağışına uygun özelliklere sahip bireylerin, çağrılmayı beklemeden düzenli olarak, en az yılda bir kez kan bağışında bulunmalarıdır. Çünkü en güvenilir ve serolojik hastalıklar açısından en düşük risk taşıyan bağışçı grubu, düzenli kan veren kişilerden oluşmaktadır. Kan bağışlayabilecek herkese, özellikle de 18 yaşını yeni dolduran gençlere mesajım şudur: Sağlığımızı paylaşalım. Çünkü bir ünite kan, bir insanın hayatını kurtarabilir” ifadelerini kullandı.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Bu sistemdeki robotik destekli uygulamaların tedavi sürecini desteklediğini belirten Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi’nden Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Uzmanı Prof. Dr. Semih Akı, “Günlük yaşamına kısa sürede dönmek isteyenler için öne çıkan bir tedavi seçeneği. Omurgaya özel olarak uygulanan hareketlerle omurlar arasındaki baskının azaltılmasına yardımcı olan sistem, sinirler üzerindeki yükün hafiflemesini ve ağrının azalmasını hedefliyor. Diskler üzerindeki basıncın azalması, sıvı ve besin alışverişini destekleyerek doğal iyileşme sürecine katkı sağlayabiliyor. İşlem herhangi bir kesi veya girişim gerektirmediğinden anesteziye ihtiyaç duyulmuyor. Bu sayede kanama ve enfeksiyon gibi riskler de en aza iniyor” dedi.

Kişiselleştirilmiş tedavi imkânı 

Tedavi sırasında hastanın rahat bir sırtüstü pozisyonda bulunmasının konforu artırdığını belirten Akı, “Bu teknoloji; robotik destekli programlar ve objektif analiz sistemleri sayesinde hastanın tanısına, şikâyetlerinin bulunduğu bölgeye ve ağrı şiddetine göre kişiye özel bir tedavi planı oluşturulmasını mümkün kılıyor. Cerrahi dışı bir seçenek olarak öne çıkan sistem, bel ve boyun fıtıkları başta olmak üzere sırt ağrısına neden olan çeşitli omurga rahatsızlıklarında da kullanılabiliyor. İlk seanstan itibaren olumlu sonuçlar vadeden bu yöntem, gelişmiş güvenlik özellikleri sayesinde güvenli bir tedavi süreci sunuyor” şeklinde konuştu.

Beyaz yakalılardan bedenen çalışanlara geniş bir gruba hitap ediyor 

Uzun süre aynı pozisyonda çalışan ofis çalışanları, fiziksel güç gerektiren işlerde çalışanlar, yoğun trafik nedeniyle uzun süre hareketsiz kalanlar veya yanlış duruş alışkanlıklarıyla omurgasını zorlayan kişilerde sıklıkla tercih edilen bir tedavi seçeneği olduğunu açıklayan Akı, “Bel ve boyun fıtıkları, fıtığa bağlı bacak ve kol ağrıları, omurilik daralması, skolyoz ve kifoz gibi postür bozuklukları, dejeneratif disk hastalıkları, faset eklem ağrıları ve kas spazmlarında önemli faydalar sağlıyor. Ayrıca kas güçsüzlüğü ve omurga dengesizliği yaşayan, fizik tedaviden yeterli fayda göremeyen hastalar için de önemli bir alternatif” dedi.

Her hastanın bu tedavi için uygun bir aday olmadığını da sözlerine ekleyen Akı, “İleri düzey kemik erimesi, omurga romatizması ve enfeksiyonları, kötü huylu kemik tümörleri, metastatik kemik kanseri, omurga veremi, hamilelik ile omurgaya yönelik metal implant ya da cerrahi uygulama öyküsü bulunan kişilerde tercih edilmez” uyarısında bulundu.

Seanslar 20-30 dakika civarında

İşlem öncesinde fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanı tarafından kapsamlı bir değerlendirme yapılması gerektiğinin altını çizen Akı, “Robotik sistemler yardımıyla omurganın hareket açıklığı, kas dengesi ve ağrı düzeyi tespit edilerek hastaya bir yol haritası oluşturulur. Uygulama, ihtiyaç doğrultusunda boyun, sırt ve bel bölgelerinin tamamına ya da yalnızca sorunlu bölgeye yönelik olarak gerçekleştirilebilir. Seanslar genellikle 20-30 dakika sürerken, tedavi programı hastanın durumuna göre 5 ila 10 seans arasında planlanır. Ofis çalışanları ise çoğu zaman birkaç gün içinde günlük yaşamlarına ve işlerine dönebilir. Ancak tedavi sonrasında elde edilen kazanımların korunabilmesi için hastaların önerilen egzersiz programına uyması çok önemli” dedi.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Yaz tatili, bağımsızlığı ve sosyal katılımı güçlendirmek için önemli bir fırsat!

Yaz tatilinin, yalnızca okuldan uzaklaşma dönemi değil; çocuğun günlük yaşam becerilerini, bağımsızlığını ve sosyal katılımını güçlendirmek için önemli bir fırsat olduğunu dile getiren Ergoterapist Cahit Burak Çebi, “Çocuklar tamamen plansız bırakılmamalı. Özellikle otizmli ve DEHB’li çocuklar için ani rutin değişiklikleri zorlayıcı olabilir.” dedi.

Yaz döneminde esnek ama öngörülebilir bir günlük plan oluşturmanın faydalı olacağını kaydeden Çebi, “Duyusal deneyimlere yer verilmeli. Deniz, kum, su, bahçe işleri, hamur çalışmaları, doğa yürüyüşleri gibi aktiviteler duyusal keşif için zengin fırsatlar sunar. Yatağını toplamak, kahvaltı hazırlamaya yardım etmek, alışveriş listesi yapmak, çamaşırları ayırmak gibi etkinlikler özel gereksinimli çocukların günlük rutin, alışkanlık ve bağımsızlığını destekler.” şeklinde konuştu.

Çocukların ilgi alanları desteklenmeli!

Tatil süresince diğer yapılabileceklere de değinen Ergoterapist Cahit Burak Çebi, şunları söyledi:

“Bisiklet, yüzme, park oyunları, tırmanma alanları ve açık hava etkinlikleri özel gereksinimli çocukların regülasyon, dikkat, beden farkındalığı ve motor becerileri destekleyebilir. Oyun grupları, arkadaş grubu etkinlikleri, akraba ziyaretleri, yaz kursları veya ortak hobiler; sosyal iletişim becerilerinin gerçek yaşam içinde kullanılmasına fırsat sağlar ve çocuğun öz yeterlilik duygusunu geliştirir.

Özel gereksinimli çocukların yoğun ilgi alanları öğrenme ve sosyal katılımı için güçlü bir motivasyon kaynağı olabileceğinden ilgi alanlarının desteklenmesi önemlidir.”

Yaz ayları ergoterapi açısından oldukça değerli bir dönem!

Ergoterapinin, çocuğun günlük yaşamda anlamlı ve amaçlı aktivitelere bağımsız katılımını desteklemeyi hedeflediğini hatırlatan Ergoterapist Cahit Burak Çebi, “Bu nedenle yaz ayları ergoterapi açısından oldukça değerli bir dönemdir.” dedi.

Akademik baskı azalırken gerçek yaşam becerilerinin öne çıktığına işaret eden Çebi, “Okul döneminde zamanın büyük kısmı derslere ayrılırken, yaz tatilinde öz bakım, ev içi sorumluluklar, rutinler, alışkanlıklar, sosyal katılım ve serbest zaman aktiviteleri üzerinde çalışmak mümkün hale gelir.” açıklamasını yaptı.

Amaç boş kalmamak değil, yaşama katılmak!

Ergoterapistlerin kendi eşyalarını düzenleme, dikkati sürdürme, zaman yönetimi, rutin ve alışkanlıklarını sürdürme, sosyal katılım ve öz bakım aktiviteleri gibi çocukların günlük yaşam alanlarında gelişimini destekleyebileceğine vurgu yapan Ergoterapist Cahit Burak Çebi, “Birçok aile yaz tatilinde çocukların aktivitesiz kaldığından ve bu nedenden dolayı ekran kullanımının arttığından yakınır. Ergoterapi, çocuğun ilgi alanlarına uygun anlamlı ve amaçlı aktiviteler planlayarak daha dengeli bir günlük yaşam rutini oluşturulmasına yardımcı olabilir.” dedi.

Yaz aylarında açık hava ve doğa etkinliklerinin artmasının, duyusal bütünleme temelli çalışmalar için doğal fırsatlar sunduğunu ifade eden Çebi, sözlerini şöyle tamamladı:

“Yaz tatilinin en önemli hedefi çocuğu sürekli aktivitelerle meşgul etmek değil; kendi yaşamında daha bağımsız, daha motive, daha katılımcı ve daha özgüvenli hale gelmesine fırsat vermektir.”

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

"GEÇEN YIL KAYISIDA ZOR BİR SÜREÇ YAŞADIK"

Hasat alanında açıklamalarda bulunan Malatya Ticaret Borsası Başkanı Ramazan Özcan, 2025 yılında yaşanan zirai don felaketinin ardından üreticilerin büyük fedakârlık gösterdiğini söyledi. Malatya’nın kayısıyla özdeşleşmiş bir şehir olduğunu ifade eden Özcan, şu ifadeleri kullandı: "Dünya kayısı başkenti Malatya’dan, Türkiye’de yaşayan tüm vatandaşlarımıza ve dünyanın dört bir yanında Malatya kayısısını büyük bir sabırsızlıkla bekleyen tüketicilerimize selamlarımı iletiyorum. Geçtiğimiz yıl nisan ayında çok ciddi bir zirai don yaşadık. O dönem Malatya için oldukça zor geçti. Çünkü kayısı bu şehrin sadece ekonomik değil, aynı zamanda sosyal hayatının da en önemli değerlerinden biri. Üreticilerimiz bir yıl boyunca bahçelerinde yoğun emek harcadı. Donun ağaçlar üzerindeki etkilerini ortadan kaldırmak ve yeniden verim alabilmek için ciddi çalışmalar yürüttü. Bugün ise yeniden hasat heyecanı yaşıyoruz. Bunun mutluluğunu tarif etmek kolay değil."

HASAT 13 İLÇEDE DEVAM EDECEK

Hasadın Kale’den başlayarak Malatya’nın tamamına yayılacağını belirten Özcan, sezonun yaklaşık 45 gün süreceğini söyledi. Özcan, konuşmasını şöyle sürdürdü: "Şu anda Kale ilçemizin Meydancık Mahallesi’ndeyiz. Üreticilerimiz, işçilerimiz ve ihracatçılarımız yoğun bir çalışma içerisinde. Rakımı düşük bölgelerden başlayan hasat süreci, yüksek rakımlı bölgelerde ağustos ayına kadar devam edecek. Malatya’nın 13 ilçesinde de kayısı üretimi yapılıyor. Yaklaşık 700 metre rakımdan başlayıp 1800 metre rakıma kadar uzanan geniş bir alanda hasat gerçekleştiriyoruz. Bu süreç yaklaşık 45 gün devam edecek. Toplanan ürünler fabrikalara taşınıyor, burada işleniyor ve ihracata hazırlanıyor."

"MALATYA KAYISISI DÜNYADA EŞSİZ BİR ÜRÜN"

Malatya kayısısının Avrupa Birliği coğrafi işaret tesciline sahip olduğuna dikkat çeken Özcan, ürünün dünya çapında özel bir konuma sahip olduğunu belirterek şu bilgileri verdi: "Malatya kayısısı sıradan bir meyve değil. Avrupa Birliği tarafından coğrafi işaretle tescillenmiş, kalitesi ve özellikleri belgelenmiş bir ürün. Dünyada eşsiz bir değere sahip. Yaklaşık 1 milyon dekar alanda üretim potansiyelimiz var. Ancak son yıllarda iklim değişikliğinin etkilerini çok yoğun şekilde hissediyoruz. Don olayları, dolu yağışları ve aşırı hava koşulları rekolteyi olumsuz etkiliyor. Bu yıl ilkbahar donu yaşamadık ancak bazı bölgelerde dolu ve sağanak yağışlar nedeniyle zarar oluştu. Buna rağmen üreticimiz yeniden üretmeye devam ediyor."

"ARTIK GERÇEK MALATYA KAYISISI SOFRALARDA"

Hasat edilen ürünlerin kısa sürede tüketicilerle buluşacağını söyleyen Özcan, vatandaşlara Malatya kayısısını tercih etmeleri çağrısında bulunarak şunları dile getirdi: "Artık bugünden itibaren sofralarda gerçek Malatya kayısısını göreceksiniz. Bazen farklı bölgelerde üretilen ürünler de Malatya kayısısı adıyla pazarlanabiliyor. Ancak şu an hasadı yapılan ve piyasaya sunulan ürünler Malatya’nın kendi kayısısıdır. Lezzeti, aroması, besin değeri ve kalitesiyle dünyanın en özel meyvelerinden biridir. Damak tadına önem veren herkesin bu ürünü tercih edeceğine inanıyoruz."

"BU YIL EKONOMİYE ÖNEMLİ KATKI SAĞLAYACAK"

Kayısının yalnızca Malatya için değil Türkiye ekonomisi için de önemli olduğunu vurgulayan Özcan, bu yıl yüksek gelir beklentisi içerisinde olduklarını aktararak şöyle konuştu: "Kayısı sadece Malatya’nın değil, bölge ekonomisinin de lokomotif ürünlerinden biri. Türkiye’nin kuru meyve ihracatında önemli bir paya sahip. Deprem sonrası yeniden ayağa kalkmaya çalışan şehrimiz için kayısıdan elde edilecek gelir büyük önem taşıyor. Devletimizin yaptığı yatırımlarla birlikte üreticimizin elde edeceği ekonomik katkı da Malatya’nın yeniden güçlenmesine katkı sağlayacak. Çiftçilerimiz son iki yıldır çok zorlandı. Bazı bölgelerde birkaç yıldır hasat yapılamıyordu. Bu yıl ise her bölgede az ya da çok ürün alınacağını görüyoruz. Bunun mutluluğunu yaşıyoruz."

AVRUPA PAZARINA GÖNDERİLİYOR

Yaş kayısı ihracatçısı Ali Deniz Vural ise hasat edilen ürünlerin büyük bölümünün Avrupa ülkelerine gönderildiğini belirterek şu bilgileri paylaştı: "Malatya’da hasat edilen yaş kayısıların önemli bir kısmı Avrupa pazarına gönderiliyor. Özellikle Almanya ve Hollanda bizim en güçlü pazarlarımız arasında yer alıyor. Fransa’ya da ihracat yapılıyor ancak orada kendi üretimleri olduğu için talep nispeten daha düşük kalıyor. Kuru kayısı dünyanın many ülkesine ulaşabiliyor ancak yaş kayısının raf ömrü sınırlı olduğu için daha çok Avrupa ülkelerine gönderiyoruz."

SOĞUK ZİNCİRLE TÜKETİCİYE ULAŞIYOR

Hasat edilen ürünlerin titiz bir süreçten geçtiğini anlatan Vural, kalite standartlarının büyük önem taşıdığını söyledi ve süreci şöyle özetledi: "Kayısılar bahçelerden toplandıktan sonra tesislerimize getiriliyor. Burada boylama ve kalite kontrol işlemlerinden geçiriliyor. Standartlara uygun olmayan ürünler ayrılıyor. Daha sonra özel ambalajlara yerleştiriliyor. 350 gramlık ve 500 gramlık paketler halinde hazırlanarak kutulanıyor. En önemli konu soğuk zincirin korunmasıdır. Ürünlerimiz soğutmalı araçlarla Avrupa’ya ulaştırılıyor. Böylece tüketiciye ilk günkü tazeliğiyle ulaşması sağlanıyor."

SEZON YAKLAŞIK İKİ AY SÜRECEK

Yaş kayısı ihracat sezonunun yaklaşık iki ay devam edeceğini belirten Vural, yüksek rakımlı bölgelerde hasadın daha geç başladığını aktararak şu sözlerle açıklamasını tamamladı: "Malatya’da hasat ilk olarak Kale bölgesinde başlıyor. Daha sonra farklı ilçelerde ve yüksek rakımlı bölgelerde devam ediyor. En son Darende ve çevresindeki bölgelerde hasat tamamlanıyor. Bu nedenle süreç yaklaşık iki ay sürüyor. Bu yıl hem iç piyasada hem de ihracat pazarlarında hareketli bir sezon bekliyoruz."

Kale ilçesinde başlayan yaş kayısı hasadının önümüzdeki günlerde diğer ilçelere yayılması beklenirken, üreticiler rekoltenin bereket getirmesini temenni ediyor.

KAYNAK: MHA

​İŞ DÜNYASININ KİRA VE TAHLİYE SORUNLARI MASAYA YATIRILDI

​Ziyaret kapsamında öncelikli olarak deprem sonrasında teslim edilen iş yerlerindeki yüksek kira bedelleri ile konteynerlerde faaliyetlerini güçlükle sürdüren işletmelere gönderilen tahliye tebligatları ele alındı. Başkan Sadıkoğlu, esnaf ve tüccarın bu konularda yaşadığı mağduriyetleri ve acil çözüm beklentilerini Vali Yavuz ile paylaştı.

​ELEKTRİK KESİNTİLERİ VE UÇAK SEFERLERİ GÜNDEME GELDİ

​Son dönemde Malatya genelinde sıkça yaşanan elektrik kesintilerinin üretim ve ticaret hayatı üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu belirten Sadıkoğlu, işletmelerin bu nedenle yaşadığı zararları dile getirdi. Görüşmede ayrıca Malatya kayısısının yurt içi ve yurt dışındaki tanıtım faaliyetlerinin artırılması, ihracatın geliştirilmesi ve Malatya’dan gerçekleştirilen uçak seferlerinin artırılmasına yönelik çözüm önerileri de detaylı bir şekilde değerlendirildi.

​“YAPICI YAKLAŞIMI BİZLERİ MEMNUN EDİYOR”

​Ziyaretin ardından açıklamalarda bulunan MTSO Başkanı Oğuzhan Ata Sadıkoğlu, Vali Yavuz’un sorunların çözümüne yönelik gösterdiği hassasiyetten memnuniyet duyduklarını ifade ederek şunları söyledi: “Sayın Valimizle birçok konu üzerine istişarelerde bulunduk. Şehrimizin deprem sonrası ayağa kalkma mücadelesine hız katan Sayın Valimizin sorunların çözümüne yönelik yakın ilgisi ve yapıcı yaklaşımı bizleri memnun ediyor. Kendilerine destekleri ve iş dünyamıza gösterdikleri hassasiyet dolayısıyla teşekkür ediyorum. Şehrimizin ekonomik kalkınması, üretim kapasitesinin güçlendirilmesi ve yatırım ortamının iyileştirilmesi için kamu kurumlarıyla iş birliği içerisinde çalışmalarımızı sürdüreceğiz”

Sıcak havalarda vücut, serin kalabilmek için damarları genişletir ve terlemeyi artırır. Bu durumun kalbin daha fazla çalışmasına neden olarak sıvı ve elektrolit kaybını artırdığını açıklayan Anadolu Sağlık Ataşehir Tıp Merkezi’nden Kardiyoloji ve İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Nevrez Koylan, “Yüksek nem, uzun süre güneş altında kalmak, yetersiz su tüketimi ve yoğun fiziksel aktivite kalp üzerindeki yükü artırabilir. Bu nedenle göğüs ağrısı, nefes darlığı, şiddetli çarpıntı veya baygınlık hissi gibi belirtiler ihmal edilmemeli. Özellikle kalp hastalığı bulunan kişilerin yeterli sıvı tüketmesi, güneşin yoğun olduğu saatlerde dikkatli olması ve fiziksel aktivitelerini bilinçli planlaması yaz aylarında kalp sağlığını korumak için şart” dedi.

Anadolu Sağlık Ataşehir Tıp Merkezi’nden Kardiyoloji ve İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Nevrez Koylan plajda kalp sağlığını korumaya yardımcı olacak 5 öneriyi sıraladı:

Sıvı kaybı kalbi zorlayabiliyor 

Kalp sağlığını korumak için yaz aylarında dikkat edilmesi gerekenlerin başında yeterli sıvı tüketimi geliyor. Plajda en sık yapılan hatalardan biri susamayı bekleyerek su içmek. Oysa susuzluk hissi ortaya çıktığında vücut genellikle sıvı kaybetmeye başlamış oluyor. Sıcak havalarda terlemeyle birlikte yalnızca su değil, sodyum, potasyum ve magnezyum gibi önemli elektrolitler de azalabiliyor. Bu durum çarpıntı, halsizlik, baş dönmesi, tansiyon düşüklüğü ve kalp ritim bozuklukları gibi sorunlara zemin hazırlıyor. Bu nedenle gün boyunca düzenli aralıklarla su tüketmek, çok şekerli içecekleri sınırlandırmak, aşırı alkol tüketiminden kaçınmak ve uzun süre güneş altında kalınan günlerde sıvı alımını artırmak kıymetli.

Güneşin en yoğun olduğu saatlerde dikkatli olun 

Güneş ışınlarının en yoğun olduğu 11.00-16.00 saatleri arasında uzun süre direkt güneşe maruz kalmak kalp-damar sistemi üzerindeki stresi artırabiliyor. Özellikle kalp hastaları bu saatlerde daha dikkatli olmalı. Şemsiye veya gölgelik kullanmak, açık renkli ve hafif kıyafetler tercih etmek, geniş kenarlı şapka takmak ve güneş altında uzun süre hareketsiz kalmamak vücudun ısı yükünü azaltmaya yardımcı olur. Ayrıca ileri yaş grubunda sıcak çarpması riskinin daha yüksek olduğu da unutulmamalı.

Soğuk suya birden girmek risk 

Çok sıcak bir ortamdan sonra birdenbire soğuk suya girmek, kalp ve damar sistemi üzerinde ani stres oluşturabilir. Ani ısı değişimleri damar spazmına, tansiyon dalgalanmalarına, çarpıntıya ve baygınlık hissine neden olabilir. Özellikle hipertansiyon ile koroner arter hastalığı bulunanların ve ileri yaş grubundakilerin suya yavaş yavaş adapte olması gerekiyor. Önce ayakların ve kolların ıslatılması, ardından vücudun kademeli olarak suya alıştırılması çok daha güvenli bir yaklaşım. 

Plajda kalp dostu beslenmeye özen gösterin 

Beslenme tercihleri de plajda geçirilen zaman boyunca kalp sağlığını etkiliyor. Tuzlu atıştırmalıklar, işlenmiş gıdalar, aşırı yağlı yiyecekler ve şekerli içecekler sıcak havanın dolaşım sistemi üzerindeki yükünü artırabiliyor. Bunun yerine meyve, yoğurt, ayran, hafif salatalar, ızgara balık ve zeytinyağlı yiyeceklerin tercih edilmesi çok daha uygun. Akdeniz tipi beslenme, yaz aylarında kalp sağlığının korunmasına katkı sağlar.

Egzersiz için doğru saatleri seçin 

Yaz aylarında yürüyüş, yüzme ve diğer açık hava aktiviteleri kalp sağlığı açısından faydalı olsa da egzersizin yapıldığı saatlere dikkat etmek kritik. Günün en sıcak saatlerinde yapılan yoğun fiziksel aktiviteler kalp hızını artırabiliyor, sıvı kaybını hızlandırabiliyor ve tansiyon dengesini bozabiliyor. Bu nedenle egzersizlerin sabah erken saatlerde veya gün batımına yakın zamanlarda yapılması gerekiyor. Özellikle kalp hastalığı öyküsü bulunan kişiler aşırı zorlayıcı aktivitelerden kaçınmalı.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Can sıkıntısı ile yalnızlık duygusu birbirinden ayrılmalı! 

Can sıkıntısının çocuk için tamamen olumsuz bir durum olmadığına işaret eden Klinik Psikolog Seren Doğantekin, “Hatta üretkenliği artırabilir.” dedi.

Ebeveynlerin çoğu zaman ‘çocuğumuzun canı evde çok sıkılıyor’ diye endişelendiğini hatırlatan Doğantekin, “Ancak burada önemli olan, çocuğun can sıkıntısını nasıl değerlendirdiğidir. Eğer çocuk bu süreçte legolarla oynuyor, hikâyeler üretiyor, oyun kuruyor ya da aileyle vakit geçiriyorsa bu durum gelişim açısından oldukça faydalıdır. Yani can sıkıntısı üretkenliğe dönüşüyorsa, bu olumsuz değil, destekleyici bir durumdur. Dikkat edilmesi gereken önemli nokta, can sıkıntısı ile yalnızlık duygusunun birbirinden ayrılmasıdır. Canı sıkılan çocuk bir şey üretmeye, oyun kurmaya veya bir etkinlik bulmaya yönelir. Ancak yalnızlık hissi yaşayan çocuk daha çok içine kapanır, odasına çekilir ve hiçbir aktiviteye yönelmez. Asıl izlenmesi gereken ayrım budur.” şeklinde konuştu.

Hem eğlenceyi hem öğrenmeyi içeren esnek bir tatil planlanmalı! 

Yaz tatili sürecinde tamamen esnek ya da tamamen katı bir yaklaşımın doğru olmadığına dikkat çeken Seren Doğantekin, “Gün içerisinde belirli bir düzen olması gerekir. Hiç ders çalışılmayan bir tatil, okul başladığında motivasyon kaybına yol açabilir.” dedi.

Bu nedenle dengeli bir plan yapılmasını öneren Doğantekin, şunları söyledi:

“İlkokul ve ortaokul öğrencilerinde haftanın belirli günleri ders çalışmak, kitap okumak veya çalışma kâğıtları çözmek uygun olabilir. Ancak bu süreç yalnızca akademik çalışma olarak düşünülmemeli. Müze gezmek, belgesel izlemek gibi etkinlikler de öğrenmeyi destekler. Önümüzdeki yıl sınava hazırlanan öğrenciler için ise daha planlı bir program yapılabilir. Haftanın beş ya da altı günü ders çalışıp bir günü dinlenmeye ayrılabilir. Ancak bu plan, katı bir okul düzeni gibi değil; hem eğlenceyi hem öğrenmeyi içeren esnek bir yapı olmalıdır.”

Çocuğun sosyal medyayı yalnızlık nedeniyle kullanması bir risk göstergesi!

Ergenlik döneminde sosyal medya kullanımının kıyaslama davranışını artırabileceği uyarısında bulunan Seren Doğantekin, “Tatil paylaşımları üzerinden ‘o tatile gitti, ben gitmedim’ gibi düşünceler oluşabilir. Bu durum özgüven düşüklüğüne ve kaygıya yol açabilir. Bu noktada çocuklara sosyal medyada görülen her şeyin gerçek hayatı yansıtmadığı anlatılmalıdır.” dedi.

Uyku düzeninin de oldukça önemli olduğuna değinen Doğantekin, “Gece geç saatlere kadar ekran kullanımı, uyku ritmini bozabilir ve bu da duygu durum dalgalanmalarına yol açabilir. Çocuğun sosyal medyayı neden kullandığı da değerlendirilmeli. Eğer yalnızlık hissi nedeniyle sadece oradan sosyal iletişim kuruyorsa bu bir risk göstergesi olabilir. Ergenler için bir gruba ait olma ihtiyacı çok güçlüdür. Bu nedenle yaz tatilinde akran ilişkilerinin tamamen kesilmemesi önemlidir. Aksi halde yalnızlık ve ‘kimse beni anlamıyor’ düşüncesi gelişebilir.” açıklamasını yaptı.

Sorunlu bir durumun önemli işaretleri, sürecin iki haftadan uzun sürmesi ve sosyal çekilme! 

Ancak her yalnızlaşma durumunun bir problem olmadığını dile getiren Doğantekin, “Eğer çocuk aileyle iletişim kuruyor, sorumluluklarını yerine getiriyor ve sosyal yaşamını sürdürebiliyorsa bu durum gelişimsel olarak normal kabul edilebilir. Ergenlikte zaman zaman yalnız kalma isteği ve aileden uzaklaşma eğilimi görülebilir.” dedi.

Sorun olarak değerlendirilmesi gereken durumlara açıklık getiren Doğantekin, “Sürecin iki haftadan uzun sürmesi, çocuğun odasından hiç çıkmaması, uyku ve beslenme düzeninin bozulması, sosyal ilişkilerden tamamen çekilmesi ve ‘kimse beni anlamıyor’ gibi ifadelerin artması önemli işaretlerdir. Bu durumda profesyonel destek gerekebilir.” diye konuştu.

Aşırı serbestlik ya da aşırı planlılık yerine denge kurulmalı! 

Teknoloji ve yapay zekâ kullanımının da benzer şekilde değerlendirilmesi gerektiğini aktaran Seren Doğantekin, “Önemli olan kullanım biçimidir. Çocuk üretmek için mi kullanıyor, yoksa yalnızca tüketiyor mu? Yapay zekâ doğru kullanıldığında hikâye yazma, karakter oluşturma, dil öğrenme veya kodlama gibi alanlarda üretkenliği destekleyebilir. Ancak tamamen hazır bilgiye bağımlı bir kullanım doğru değildir.” dedi.

Yaz tatilinde ideal yaklaşımın dengeli, esnek ama belirli bir rutini olan bir program olduğunun altını çizen Doğantekin, sözlerini şöyle tamamladı:

“Aileyle kaliteli zaman geçirilmesi, akran ilişkilerinin sürdürülmesi, fiziksel aktivitelerin yapılması ve küçük sorumlulukların verilmesi önemlidir. Aşırı serbestlik ya da aşırı planlılık yerine denge kurulmalıdır.

Sonuç olarak, çocukların hem dinlenebileceği hem de gelişimini sürdürebileceği bir yaz tatili planı oluşturulmalı. Teknoloji kullanımında ise süre kadar içeriğe ve çocuğun yaşamındaki genel dengeye bakmak gerekir.”

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Melankoli bir hastalıktan çok mizaç özelliği!

Melankolinin günümüzde tek başına bir hastalık olarak kabul edilmediğini dile getiren Klinik Psikolog Buse Aslan, “Daha çok kişinin duygusal eğilimi, mizacı ve dünyayı algılama biçimiyle ilişkilidir.” dedi.

Bazı insanların olaylara daha derin anlamlar yüklediğini, hayatın geçiciliğini daha yoğun hissettiğini ve duyguları daha güçlü yaşadığını ifade eden Aslan, “Bu nedenle dışarıdan ‘melankolik’ olarak tanımlanabilirler. Önemli nokta, melankolinin kişinin yaşam işlevselliğini ne ölçüde etkilediğidir. Günlük hayatı bozmadığı sürece, çoğu zaman kişiliğin bir parçası olarak görülür.” şeklinde konuştu.

Mutluluk ve hüzün aynı anda yaşanabilir!

Bazı kişilerin mutluluk ve hüznü aynı anda yaşayabileceklerine işaret eden Buse Aslan, “Bunun nedeni çoğu zaman hayatın geçiciliğini daha yoğun hissetmeleridir.” dedi.

Güzel bir anın bile biteceğini düşünmenin, mutluluğun içine ince bir hüzün katabileceğini aktaran Aslan, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Bu durum her zaman olumsuz değildir; bu kişiler anı daha derin ve anlamlı yaşama eğilimindedir.

Melankolik kişiler geçmişi sadece hatırlamaz, aynı zamanda anlamlandırır. Geçmiş, onlar için kimliklerini oluşturan bir hikâye gibidir. Bu yüzden eski anılara daha sık dönebilirler. Ancak sürekli ‘geçmiş daha iyiydi’ düşüncesi bugünü yaşamayı zorlaştırıyorsa, bu durum dengesiz hale gelebilir.”

Melankoli ile depresyon aynı şey değil! 

Melankoli ile depresyon arasındaki farka değinen Aslan,  “Melankoli bir duygu tonu veya mizaç özelliği, depresyonun ise klinik bir ruh sağlığı sorunudur.” dedi.

Melankolik kişilerin hüzünlü olsalar bile hayattan zevk alabildiklerini, sosyal ilişkilerini sürdürebildiklerini ve geleceğe dair düşünmeye devam edebildiklerini kaydeden Aslan, “Depresyonda ise belirgin isteksizlik, zevk alamama, enerji kaybı ve umutsuzluk ön plandadır.” diye konuştu.

Aslan ayrıca, melankolik kişilerin genellikle derin düşünen, empatik ve hassas bireyler olduğunu ve bu özelliklerinin ilişkileri güçlendirebileceğini söyledi. Ancak fazla düşünme eğiliminin, geçmiş olaylara takılma veya kaybetme korkusunun ilişkilerde yorucu bir sürece de yol açabileceğini de ekledi.

Melankoli yalnızca travmalarla açıklanamaz!

Çocuklukta yaşanan duygusal deneyimlerin, kişinin yetişkinlikteki duygu düzenini etkileyebileceğine dikkat çeken Klinik Psikolog Buse Aslan, “Ama melankoli yalnızca travmalarla açıklanamaz. Biyolojik yatkınlık ve kişilik özellikleri de önemli rol oynar.” dedi.

Melankoli bir kusur değil, duygusal hassasiyet! 

Kişinin melankolik olup olmadığını nasıl anlayabileceği hakkında bilgi veren Buse Aslan, “Melankolik kişiler genellikle duygusal olarak derin deneyimler yaşar, küçük detaylardan etkilenir, geçmişi sık düşünür, yalnız kaldığında iç dünyası yoğunlaşır, sanat, müzik ve edebiyattan güçlü şekilde etkilenirler.” dedi.

Bu özelliklerin bir kusur değil, farklı bir duygusal hassasiyet biçimi olduğunu ifade eden Aslan, sözlerini şöyle tamamladı:

“Melankoli her zaman tedavi gerektirmez. İnsan doğasının doğal bir parçası olabilir. Ancak kişinin günlük yaşamını bozacak düzeye ulaştığında, sürekli umutsuzluk veya işlev kaybı oluştuğunda profesyonel destek gerekebilir.” 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Sokakların yerini büyük ölçüde dijital platformlar aldı

Geçmişte çocukların yaz tatillerini sokaklarda, mahalle arkadaşlarıyla oyun oynayarak geçirdiğini hatırlatan Psikolog Seher Sav, “Yıllardır olduğu gibi bir yaz tatili daha geldi. Yakın zamana kadar yaz tatilleri hem çocuklar hem de aileler tarafından coşkuyla karşılanırdı. Çocuklar günlerini mahallede, sokak aralarında, arkadaşlarıyla birlikte oyun oynayarak geçirirdi. Son yıllarda ise tatiller eskisi kadar coşkuyla karşılanmıyor gibi görünüyor. Çünkü çocukların akranlarıyla bir araya geldiği, neşeyle dolan sokakların yerini büyük ölçüde dijital platformlar aldı. Bu durum karşısında aileler ve uzmanlar genellikle ekranı bir bağımlılık sorunu olarak ele alıyor.” dedi.

Eskiden saatlerce oyun oynayan çocuklara bağımlı denmiyordu

Çocukların gelişimleri boyunca oyun oynadıklarını ve oyun oynama isteklerinin güçlü olduğunu dile getiren Sav, “Oyunları engellendiğinde öfke, kızgınlık ve bazen saldırganlık gibi tepkiler gösterebilirler. Aslında çocukluk dönemindeki oyunlar, sohbetler ve akranlarla geçirilen anlar genellikle zaman kavramından bağımsızdır. Çocuk kendini yaptığı etkinliğe kaptırır ve saatlerin nasıl geçtiğini fark etmez. Bu durum tarih boyunca böyleydi. Eskiden bir çocuk sabahtan akşama kadar saklambaç oynadığında buna saklambaç bağımlılığı denmezdi. Ancak günümüzde ekran karşısında belli bir süre geçiren çocuklar için kolayca ekran bağımlısı ifadesi kullanılabiliyor. Bu nedenle çözüm olarak da çoğu zaman ekranı sınırlamak gündeme geliyor.” diye konuştu.

Teknoloji kullanımına daha gerçekçi yaklaşılmalı

Uzmanların önerilerinin genellikle günde 1 ila 3 saat arasında ekran süresiyle sınırlı kalınması yönünde olduğunu kaydeden Seher Sav, “Ancak birçok anne-baba, bu önerilerin gerçek yaşamda uygulanmasının her zaman kolay olmadığını deneyimlemektedir. Bu konuya biraz daha soğukkanlı ve gerçekçi bakmak gerekir. Bir çocuğun herhangi bir etkinlikle uzun süre ilgilenmesi, tek başına o etkinliğe bağımlı olduğu anlamına gelmez. Belki de asıl değişen şey, eskiden saatlerce sokakta oyun oynayan çocukların anne-babalarının sözünü daha kolay dinlemesi; bugün ise ekran başındaki çocukların anne-babalarının isteklerini daha fazla ertelemesi ya da duymamazlıktan gelmesidir. Örneğin eskiden annesi ekmek istediğinde oyununu bırakıp bakkala giden çocuk, bugün ekran başındayken annesinin isteğini duymayabiliyor ya da erteleyebiliyor. Bu durumu hemen bağımlılık olarak adlandırmak, sorunu çözmekten çok bizi asıl meseleden uzaklaştırabilir.”

Ekran süresine değil sorumluluk alışkanlığına odaklanın

Ebeveynlerin ekran süresinden çok sorumluluk alışkanlıklarına odaklanması gerektiğini ifade eden Seher Sav, şöyle devam etti:

“Konuyu teknoloji bağımlılığı olarak değil, ebeveyn-çocuk ilişkilerinde ve sorumluluk alışkanlıklarında yaşanan değişimler üzerinden de düşünmek gerekir. Sorumluluklarını yerine getiren bir çocuğun ekran karşısında uzun süre vakit geçirmesi, onun teknoloji bağımlısı olduğu anlamına gelmez. Bugünün çocuklarının oyun ve eğlence anlayışında ekranın önemli bir yer tuttuğunu kabul etmek gerekir. Ekranı tamamen yok saymak ya da hayatlarından tamamen çıkarmaya çalışmak çoğu zaman gerçekçi değildir. Burada önemli olan, sınırların yalnızca süre üzerinden değil, sorumluluklar üzerinden kurulmasıdır.”

Önce sorumluluk, sonra keyifli etkinlik

Çocuklara ekran konusunda sınır koyarken yalnızca süre odaklı yaklaşılmaması gerektiğini belirten Seher Sav, “İster yaz tatili olsun ister okul dönemi, çocuklara koyduğumuz sınırlar öncelikle sorumluluklarla ilgili olmalıdır. Ödev yapmak, kitap okumak, sınava çalışmak ya da tatil kitabından bir bölüm tamamlamak çocukların her zaman istekli olduğu etkinlikler olmayabilir. Okuldan gelen ya da yaz tatilinde uykudan uyanan bir çocuk, sorumluluklarını yerine getirmeden doğrudan ekran başına geçtiğinde zaman kavramını kolayca kaybedebilir. Bu durumda yapılması gereken işler ertelenir ya da tamamen unutulur. Bu nedenle çocuklara şu alışkanlık kazandırılmalıdır: Önce sorumluluk, sonra keyifli etkinlik. Okul döneminde önce ödev yapılmalı, ardından ekran kullanılmalıdır. Yaz tatilinde de önce planlanan akademik etkinlikler tamamlanmalı; örneğin kitap okunmalı, tatil kitabından bir bölüm yapılmalı ya da belirlenen kadar test çözülmelidir. Bunlar tamamlandıktan sonra çocuk özgür bırakılmalıdır.” dedi.

Aileler dijital dünyada da çocuklarının kimlerle görüştüğünü bilmeli

Ekran kullanımının tamamen zararsız olmadığını da hatırlatan Seher Sav, şöyle devam etti: 

“Elbette ekranın çocuğun gelişimini olumsuz etkileyebileceği durumlar da vardır. Bu nedenle aileler, çocuklarının hangi dijital platformlarda vakit geçirdiğini bilmelidir. Özellikle çevrim içi mesajlaşmanın olduğu oyunlarda, çocuktan yaşça büyük kişilerle iletişim kurulması risk oluşturabilir. Eskiden aileler çocuklarının sokakta kiminle oynadığını takip ederdi. Bugün de çocukların çevrim içi ortamlarda kimlerle etkileşim kurduğunu bilmek gerekir.”

Yaz tatili için aile sözleşmesi önerisi

Yaz tatilinin ekran konusunda sorun yaşayan aileler için önemli bir fırsat sunduğunu ifade eden Seher Sav, “Aileler çocuklarıyla birlikte kısa ve ciddi bir aile toplantısı yapabilir. Bu toplantıda yaz tatiline dair ortak kararlar alınabilir ve hatta küçük bir yaz tatili sözleşmesi hazırlanabilir. Çocuklara yalnızca ekrana bakma demek çoğu zaman yeterli olmaz.  Çocuklarımıza sosyal ve akademik etkinlikler konusunda yönlendirmeler yapmıyorsak dijital mecralar kaçınılmaz hale gelir. Bunun yerine onlara bir yaz tatili planı sunmak gerekir. Çocuğun yaşına ve sınıf düzeyine uygun şekilde günlük akademik etkinlikler belirlenebilir. Örneğin kahvaltıdan sonra kitap okuma, tatil kitabından belirli sayfaları tamamlama ya da kısa bir tekrar çalışması yapılabilir. Bu görevler tamamlanmadan dijital platformlara geçilemeyeceği çocuğa açıkça söylenmelidir. Aileler bu konuda kararlı olmalı ve taviz vermemelidir. Aileler tutarlı ve kararlı olduğunda çocuklar zamanla sorumluluklarını yerine getirmeyi öğrenir. Böylece hem görevlerini tamamlar hem de oyunlarını ve dijital etkinliklerini daha keyifli bir şekilde sürdürebilirler.” diye konuştu.

Her yeni teknolojik gelişmeye bağımlılık etiketi yapıştırmayın!

Dijital teknolojilerin her geçen gün hayatımızda daha fazla yer kapladığını ve kaplamaya da devam edeceğini ifade eden Seher Sav, “Bu nedenle her yeni teknolojik gelişmeye bağımlılık etiketi yapıştırmak yerine, çocuklarımızın sorumluluklarını üstlenmelerine yardımcı olmalı ve onları bu yeni dünyaya bilinçli bir şekilde hazırlamalıyız.” şeklinde sözlerini tamamladı. 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Toplantıda konuşan MTSO Yönetim Kurulu Başkanı Oğuzhan Ata Sadıkoğlu, Oda üyesi şirketlerin sorunlarından bahsedip gündeme dair değerlendirmelerde bulundu.

“MEVCUT UÇUŞLAR İŞ DÜNYAMIZIN İHTİYAÇLARINA CEVAP VERMİYOR”

Başkan Sadıkoğlu’nun gündemine aldığı konulardan biri de Malatya Havalimanı’ndan giden-gelen uçak sayısının azlığıydı. Seferlerinin yetersizliği ve saatlerinin şehrin ihtiyaçlarını karşılamaktan uzak olduğunu belirten Başkan Sadıkoğlu, “Malatya’mız bölgemizin ve ülkemizin önemli üretim, ticaret ve ihracat merkezlerinden biridir. Deprem sonrası yeniden ayağa kalkma mücadelesi veren şehrimizin ekonomik hayatını canlandırmak için her alanda yoğun çaba gösteriyoruz. Ancak hava ulaşımında yaşanan sıkıntılar, bu çabaların önünde ciddi bir engel oluşturmaktadır. Özellikle İstanbul ve Ankara başta olmak üzere yapılan sefer sayılarının yetersiz olması ve mevcut uçuş saatlerinin iş dünyasının ihtiyaçlarına cevap vermemesi, üyelerimizden en fazla şikâyet aldığımız konuların başında geliyor. İş insanlarımız birçok görüşmesini aynı gün içerisinde tamamlayıp Malatya’ya dönmek isterken uygun uçuş planlaması bulunmaması nedeniyle zaman ve maliyet kaybı yaşamaktadır” dedi.

“DAHA FAZLA YATIRIM İÇİN HAVA ULAŞIMININ GÜÇLENDİRİLMESİ ŞARTTIR”

Malatya ekonomisinin gelişmesinde en önemli etkenlerden birinin hava ulaşımı olduğunun altını çizen Başkan Sadıkoğlu, “Bir şehrin ekonomik gelişmişliği, ulaşım altyapısının gücüyle doğrudan ilişkilidir. Yatırımcıların bir şehre ulaşımının zor olması, o şehirde yatırım kararlarını da olumsuz etkiler. Malatya’mızın daha fazla yatırım çekebilmesi, üretim kapasitesini artırabilmesi ve ticari ilişkilerini geliştirebilmesi için hava ulaşımının güçlendirilmesi şarttır” ifadelerine yer verdi.

“İLİMİZ TURİZMİNİ DE OLUMSUZ ETKİLİYOR”

Uçak seferlerinde yaşanan sıkıntının turizm açısından da ciddi bir dezavantaj olduğunu vurgulayan Başkan Sadıkoğlu, “Malatya’mız tarihi, kültürel ve doğal değerleriyle önemli bir turizm potansiyeline sahip olmasına rağmen, kente ulaşım konusunda yaşanan sıkıntılar ziyaretçi sayısını olumsuz etkilemektedir. Şehrimize gelen yerli ve yabancı turist sayısının azalması doğrudan ilimiz ticaretine de olumsuz yansımaktadır” dedi.

“SEFER SAYILARININ ARTMASI İÇİN GİRİŞİMDE BULUNDUK”

Günlük sefer sayısında Malatya’nın Elazığ ve Adıyaman’ın gerisinde kaldığını kaydeden Başkan Sadıkoğlu, “Uçak sefer sayılarının artırılmasını talep ediyoruz. Şehrimizin bu talebini resmi yazıyla Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığına gönderdik. Türk Hava Yolları Genel Müdürü Sayın Ahmet Olmuştur ile de görüşerek bu talebimiz ilettik. Geçici ek seferler değil, Malatya’mızın hakkı olan adil sefer sayısı talep ettiğimizi dile getirdik. Şehrimizin üretimine, ticaretine, yatırım ortamına ve turizmine katkı sağlayacak yeni bir düzenlemenin bir an önce hayata geçirilmesini bekliyoruz. İlimiz siyasilerinden de bu konuyu gündemlerine almalarını ve takibini yapmalarını umut ediyoruz” şeklinde konuştu.
 

BU YIL VERİM YÜKSEK

Hasat alanında açıklamalarda bulunan Karademir, bu yıl yağışların tarımsal üretime olumlu yansıdığını belirtek şu ifadeleri kullandı: “Şu an Yazıhan’ımızın Boyacık Mahallesi’ndeyiz. Kıymetli muhtarlarımızla birlikte burada arpa ve buğday tarlalarında biçerdöverlerle ürün hasadı gerçekleştiriyoruz. Gerçekten çok güzel bir atmosfer var. Bu sene çok şükür yağışlarımız çok iyiydi. Çiftçimiz inşallah emeğinin karşılığını alacak diye inanıyoruz. Buradaki biçerdöver şoförleriyle görüştük. Tarlalardaki verimin yüksek olduğunu söylediler. Tabii çiftçimizin beklentisi ürününü en iyi fiyata satabilmek. İnşallah devletimiz de bununla ilgili yüksek bir fiyat açıklayarak üreticimize güçlü bir destek verecektir.”

TARLADA İZİ OLMAYANIN HARMANDA YÜZÜ OLMAZ

Üretimin önemine dikkat çeken Karademir, çiftçilerin büyük emek harcadığını belirterek şöyle konuştu: “Biz şunu özellikle söylemek istiyoruz; tarlada izi olmayanın harmanda yüzü olmaz. Gerçekten çiftçimiz büyük emek vermekte. Malatya’mız sadece kayısıdan oluşmuyor. Kayısının dışında arpamız, buğdayımız, mercimeğimiz, mısırımız ve ayçiçeğimiz var. Malatya’nın bereketli topraklarında birçok ürün yetişiyor. Malatya bir tarım şehridir. Yazıhan da Malatya’nın en büyük tarım ilçelerinden biridir. Gerçekten çok bereketli topraklara sahibiz.”

ÇİFTÇİYE VERİLECEK DESTEK MALATYA’YI GÜÇLENDİRİR

Tarıma yapılacak yatırımların şehir ekonomisine doğrudan katkı sağlayacağını ifade eden Karademir, deprem sonrası kalkınmada tarımın kritik rol oynadığını söyleyerek şu cümleleri kaydetti: “Bu topraklara daha çok destek verilmesi gerekiyor. Çiftçiye ne kadar güçlü destek verilirse üreticimiz o kadar kalkınır, Malatya da o kadar güçlü olur. 6 Şubat depremlerinden sonra Malatya’nın güçlü bir ekonomiye ihtiyacı var. Bunun da en önemli ayağı tarımdır. Tarım için devletimizin, Cumhurbaşkanımızın ve Tarım Bakanlığımızın gerekli desteği vereceğine inanıyoruz. Biz her zaman çiftçimizin, köylümüzün yanındayız. Köylü milletin efendisidir. Bunu özellikle söylemek istiyorum.”

MUHTARLAR ÇİFTÇİNİN VEYA KÖYLÜNÜN SESİDİR

Kırsal mahallelerde muhtarların önemli görev üstlendiğini vurgulayan Karademir, şöyle devam etti: “Bugün Malatya’da birçok konuda muhtarlarımız üzerinden ilerliyoruz. Gerçekten muhtarlarımız köylünün ve çiftçinin sesi konumundadır. Her ilçemizde üreticinin sorunlarını ve taleplerini ilgili kurumlara ulaştırıyorlar. Muhtarlarımız sayesinde gerekli koordinasyon sağlanıyor. Kendilerine emeklerinden dolayı teşekkür ediyorum.”

KAYISININ DEĞERİ KORUNMALI

Malatya ekonomisinin temel taşlarından biri olan kayısı hakkında da değerlendirmelerde bulunan Karademir, ürünün hak ettiği değeri görmesi gerektiğini belirterek şu açıklamalarda bulundu: “Bu sene kayısıda da inşallah ciddi bir verim alınacak. Ancak kayısının en iyi fiyatlarla satılması gerekiyor. Kayısı üzerinde çeşitli algılar oluşturuluyor. Bizim beklentimiz ürünün değer kaybetmemesidir. Çünkü kayısı Malatya ekonomisinin temel taşlarından biridir. Üreticimizin emeğinin karşılığını alması gerekiyor.”

MALATYA TARIM FUARINA YENİDEN KAVUŞMALI

Karademir, açıklamasının sonunda Malatya’da üç yıldır düzenlenmeyen tarım ve hayvancılık fuarının yeniden yapılması çağrısında bulundu. Malatya’da 6 Şubat depreminden sonra sadece bir defa tarım ve hayvancılık fuarı yapıldığını ifade eden Karademir, şunları söyledi: “Şehrimizin yeniden tarım fuarına ihtiyacı var. Yaklaşık üç yıldır fuar düzenlenmiyor. Oysa çevre illerin tamamında, hatta deprem bölgesindeki diğer şehirlerde her yıl düzenli olarak tarım fuarları gerçekleştirildi. Tarım fuarı üreticilerimiz için çok önemli. Çiftçilerimiz burada yeni teknolojileri, iş makinelerini ve üretime katkı sağlayacak yenilikleri görme imkânı buluyor. Yetkililerimizin ve siyasilerimizin bu konuda gerekli adımları atmasını bekliyoruz. Hasat bayramımız hayırlı ve bereketli olsun. Tüm çiftçilerimize bol kazançlı bir sezon diliyorum.”

MUHTAR ÇOLAK: “BU YIL BEREKETLİ BİR SEZON YAŞIYORUZ”

Boyacık Mahallesi Muhtarı Ali Çolak da hasat döneminin verimli geçtiğini belirterek şu ifadeleri kullandı: “Öncelikle Salih Başkanımıza ve değerli muhtarlarımıza hoş geldiniz diyoruz. Bu yıl bereketli bir sezon geçiriyoruz. İnşallah çiftçimizin emeği boşa gitmez. Devletimize güveniyoruz. Hasat döneminin tüm üreticilerimize hayırlı olmasını diliyoruz.”

Atlas Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hülya Ensari, 26 Haziran Uluslararası Uyuşturucu Kullanımı ve Kaçakçılığı ile Mücadele Günü dolayısıyla yaptığı değerlendirmede, bağımlılığın yalnızca bir alışkanlık değil, kişinin dürtü denetimini, benlik işlevlerini, ilişkilerini ve toplumsal uyumunu bozan psikiyatrik bir hastalık süreci olduğunu belirtti.

Bağımlılık biyopsikososyal bir hastalıktır

Modern psikiyatri yaklaşımına göre bağımlılığın biyolojik, psikolojik ve sosyal etkenlerin birlikte rol aldığı “biyopsikososyal” bir hastalık olduğunu ifade eden Prof. Dr. Hülya Ensari, bağımlılığın yalnızca davranışsal değil, nörobiyolojik değişimlerle seyreden bir beyin hastalığı olduğuna dikkat çekti.

Bağımlılıkta özellikle mezolimbik dopamin sisteminin etkilendiğini belirten Ensari, tekrar eden kullanımın nöroadaptasyona ve kompulsif davranış örüntüsüne yol açtığını söyledi. Bağımlılık davranışında yalnızca kimyasal etkinin değil; kişinin ruhsal çatışmalarının, dürtü denetim sorunlarının, eksiklik duygularının ve çevresel etkenlerin de önemli rol oynayabildiğini vurguladı.

Madde bağımlılığında tanı kriterleri nelerdir?

Madde bağımlılığının, kişinin kullandığı maddenin zararlarını bilmesine rağmen kullanımı sürdürmesi, madde arayışının yaşamının merkezine yerleşmesi ve zamanla kullanım üzerinde kontrol kaybı gelişmesi durumu olduğunu belirten Prof. Dr. Hülya Ensari, tanı kriterlerine ilişkin şu bilgileri paylaştı:

“Bağımlılık yapıcı bir maddenin planlanandan daha fazla ya da daha uzun süre kullanılması, maddeyi bırakma veya azaltma girişimlerinin başarısız olması, madde temini ve kullanımına aşırı zaman ayrılması, madde kullanımına karşı şiddetli istek (craving) duyulması, kullanım bırakıldığında huzursuzluk, sıkıntı, uykusuzluk ve sinirlilik gibi yoksunluk belirtilerinin ortaya çıkması, giderek kullanılan madde miktarının artması, iş, okul ve aile sorumluluklarında aksamaların yaşanması ve sosyal sorunlara rağmen kullanımın sürdürülmesi bağımlılığın önemli göstergeleri arasında yer almaktadır.”

Madde bağımlılığında risk faktörlerine dikkat!

Sağlık Bakanlığı Uyuşturucu ile Mücadele Ulusal Eylem Planı’nda da belirtildiği üzere bağımlılığın çok faktörlü bir süreç olduğunu ifade eden Prof. Dr. Hülya Ensari, bağımlılık gelişiminde erken yaşta madde ile karşılaşmanın, parçalanmış veya yoğun çatışmalı aile ortamlarının, aile içi iletişim eksikliğinin, çocukluk çağı travmaları ve ihmalin önemli rol oynadığını belirtti. Düşük benlik saygısının yanı sıra dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, depresyon ve davranım bozukluğu gibi psikiyatrik hastalıkların da riski artırdığını ifade eden Ensari, riskli arkadaş çevresi, akademik başarısızlık, okuldan uzaklaşma, sosyal medya ve dijital ortamda madde kullanımını özendirici içeriklere maruz kalma, işsizlik, sosyal yalnızlık ve umutsuzluk duygularının bağımlılığın ortaya çıkmasında etkili olabildiğini söyledi.

Ergenlik dönemi bağımlılık açısından kritik önemde

Prof. Dr. Ensari, özellikle ergenlik döneminin kimlik gelişiminin sürdüğü ve dürtü kontrol mekanizmalarının tam olgunlaşmadığı bir dönem olması nedeniyle bağımlılık açısından kritik risk taşıdığını belirtti.

Madde bağımlılığının belirtileri iyi gözlemlenmeli

Madde kullanan bireylerde görülebilecek belirtilerin kişiden kişiye farklılık gösterebildiğini belirten Prof. Dr. Hülya Ensari, ailelerin özellikle ani arkadaş çevresi ve davranış değişikliklerine, eve geç gelme ve gizlilik davranışında artışa, yalan söyleme eğilimine, ders başarısında veya iş performansında düşüşe, içine kapanma ya da saldırgan davranışlara ve sorumluluklardan kaçınma gibi değişimlere dikkat etmesi gerektiğini söyledi.

Fiziksel belirtiler arasında gözlerde kızarıklık veya donukluk, uyku düzeninde değişiklikler, iştahın azalması ya da artması, kilo kaybı, kişisel bakımda bozulma ile konuşma ve denge sorunlarının görülebileceğini ifade eden Ensari, ruhsal belirtiler açısından ise duygu durum dalgalanmaları, sinirlilik, ani öfke patlamaları, kaygı ve huzursuzluk, motivasyon kaybı, dikkat ve hafıza sorunları ile çökkünlük ve sosyal geri çekilmenin önemli işaretler arasında yer aldığını belirtti.

Ailelerin en önemli görevi, güven ilişkisini sürdürebilmektir

Ailelerin burada en önemli görevinin yalnızca kontrol etmek değil, çocuğun ruhsal dünyasını anlayabilmek ve güven ilişkisini sürdürebilmek olduğunu belirten Prof. Dr. Hülya Ensari, aşırı cezalandırıcı, suçlayıcı veya dışlayıcı tutumların yardım arama davranışını azaltabildiğine dikkat çekti.

Sınırları net biçimde belirlenmiş aile ortamı oluşturulmalı

Bağımlılıkla mücadelenin yalnızca sağlık kurumlarının değil; ailelerin, okulların, yerel yönetimlerin, medyanın ve tüm toplumun ortak sorumluluğu olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Hülya Ensari, ailelerin çocuklarıyla sağlıklı ve etkili iletişim kurmasının, onların duygusal ihtiyaçlarını fark etmesinin ve kendilerini ifade edebilecekleri ancak sınırları da net biçimde belirlenmiş bir aile ortamı oluşturmasının önemine dikkat çekti. Ensari ayrıca ailelerin çocuklarının arkadaş çevresi ve dijital yaşamıyla yakından ilgilenmesi, sorun fark edildiğinde ise gecikmeden profesyonel destek alması gerektiğini ifade etti.

Bağımlılık ahlaki bir zayıflık olarak değerlendirilmemeli

Toplumsal düzeyde ise gençlerin sosyal, kültürel ve sportif faaliyetlere erişiminin artırılmasının, okullarda bilimsel temelli bağımlılık eğitimlerinin yaygınlaştırılmasının ve madde kullanımını özendirici içeriklerle etkin şekilde mücadele edilmesinin önem taşıdığını belirten Ensari, bağımlılığın ahlaki bir zayıflık olarak değil; tedavi edilebilir bir hastalık olarak görülmesi ve ruh sağlığı hizmetlerine erişimin güçlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Erken farkındalık ve bilimsel tedavi büyük önem taşıyor

Bağımlılıkla mücadelede koruyucu ruh sağlığı hizmetleri, erken müdahale, rehabilitasyon ve toplumsal farkındalık çalışmalarının temel öneme sahip olduğunu belirten Prof. Dr. Hülya Ensari, sözlerini şöyle tamamladı:

“Bağımlılık; bireyin iradesizliği değil, biyolojik, psikolojik ve sosyal yönleri olan karmaşık bir hastalıktır. Erken farkındalık, güçlü aile ilişkileri, sağlıklı sosyal çevre ve bilimsel tedavi yaklaşımları bağımlılıkla mücadelede en etkili araçlardır. 26 Haziran vesilesiyle özellikle çocuklarımızı ve gençlerimizi bağımlılıktan korumanın yalnızca ailelerin değil, tüm toplumun ortak sorumluluğu olduğunu bir kez daha hatırlatmakta fayda var.”

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

”Akıllı ilaçlar” tedaviyi kişiselleştiriyor

“Akıllı ilaçlar” olarak bilinen hedefe yönelik tedavilerin de kanser tedavisinde önemli bir gelişme olduğunu söyleyen Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri Tıbbi Onkoloji Uzmanı Dr. Ünsal bu ilaçların kanser hücresindeki belirli genetik bozuklukları hedef aldığını belirterek ”Kanser hücresindeki belirli genetik bozukluklar hedef alınarak normal hücrelere daha az zarar veriliyor. Böylece hem etkinlik artıyor hem de yan etkiler azalabiliyor. Günümüzde birçok akciğer, meme ve kolon kanseri hastasında tedavi kararı artık tümörün genetik özelliklerine göre veriliyor” dedi.

Yeni nesil tedaviler umut vadediyor

Kanser tedavisindeki en heyecan verici gelişmelerden birinin de antikor-ilaç konjugatları olduğunu vurgulayan Dr. Ünsal, ”Bu tedaviler, kanser hücresini tanıyan bir antikor ile güçlü bir kemoterapi ilacını bir araya getirir. Böylece ilaç doğrudan tümör hücresine taşınır ve sağlıklı dokular daha az etkilenir. Son yıllarda özellikle meme, akciğer ve mide kanserlerinde oldukça başarılı sonuçlar elde edilmiştir” ifadelerini kullandı.

Gelecekte kanser tedavisinde ne tür gelişmeler olacak?

Kanser tedavisinde geleceğe yönelik çalışmaların hız kesmeden devam ettiğini belirten Dr. Ünsal, yapay zeka destekli tanı sistemleri, sıvı biyopsi adı verilen kan testleri, kişiye özel kanser aşıları ve yeni nesil hücresel tedaviler üzerinde yoğun araştırmalar yürütüldüğünü söyledi. Bu gelişmeler sayesinde her hastanın tümörünün biyolojik özelliklerine göre tamamen kişiselleştirilmiş tedavi planlarının rutin hale geleceğinin öngörüldüğünü belirten Dr. Ünsal, kanser tedavisinin giderek daha hedefe yönelik ve hasta odaklı bir yapıya kavuştuğunu söyledi.

Amaç sadece yaşam süresini uzatmak değil

Kemoterapinin tamamen ortadan kalkacağını söylemek için henüz erken olduğunu vurgulayan Dr. Ünsal ”Artık kanser tedavisinde yalnızca kemoterapiden söz etmiyoruz. İmmünoterapi, akıllı ilaçlar ve yeni nesil hedefe yönelik tedaviler sayesinde kanserle mücadelede çok daha güçlü bir döneme girildi. Gelecekte amaç sadece yaşam süresini uzatmak değil, aynı zamanda hastaların yaşam kalitesini de koruyarak kanseri kontrol altına almak olacak” dedi.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

GÜNLÜK ULAŞIMDA MOBİLİTE ALTERNATİFLERİ

Şehir içi ulaşımda pratik ve ekonomik çözümler arayanlar için mobilite kategorisinde farklı seçenekler öne çıkıyor. Listede yer alan ürünler ve fiyatları şu şekilde sıralanıyor: Volta VM2 üç tekerlekli moped 69.990 TL, Revolt RSX5 150 cc benzinli motosiklet 64.990 TL, Volta Yide SE03 Max elektrikli moped 39.990 TL, Ola EFB7 Adventure katlanabilir elektrikli bisiklet 29.990 TL ve Piranha 5015 katlanabilir elektrikli scooter 15.490 TL.

DEV EKRANLARDA KUPA HEYECANI

Evde sinema ve maç keyfini üst seviyeye çıkarmak isteyenler için televizyon kategorisinde de zengin seçenekler bulunuyor. Toshiba 65UV2363DT/65UV1563DT 65’’ 4K UHD Vidaa TV 30.999 TL, Toshiba 50UV2363DT/50UV1563DT 50’’ 4K Ultra HD Vidaa TV 18.499 TL, Onvo 43VQ80F3FA 43’’ Frameless FHD Whale OS 10 QLED TV 11.999 TL, Onvo 50VQ90F3UA 50” Frameless Ultra HD QLED Google TV 16.999 TL ve iFFALCON 55” U65A UHD Smart Google TV 21.999 TL fiyat etiketleriyle tüketicileri bekliyor.

DİKKAT ÇEKEN BEYAZ EŞYALAR

Evlerin temel ihtiyaçları arasında yer alan beyaz eşya grubunda Flavel markalı ürünler dikkat çekiyor. Flavel FLV 3600 E buzdolabı 19.999 TL, Flavel FLV 5001 BM 5 programlı bulaşık makinesi 13.999 TL ve Flavel FLV 810 CM çamaşır makinesi 16.499 TL fiyatlarıyla satış listelerinde yerini alıyor.

YAZ AYLARINDA KONFOR SUNAN KLİMALAR

Sıcak yaz günlerinde ev ve iş yerlerinde serinlik sağlamak isteyenler için farklı BTU değerlerine sahip klima seçenekleri sunuluyor. Samsung AR40F12C0AM/SK 12000 BTU klima 30.999 TL, Fujiplus 18000 BTU klima 33.499 TL, SEG Inverter Klima R32 12000 BTU 24.499 TL, SEG Inverter Klima R32 18000 BTU 33.499 TL, Dijitech Air CW12000 Cool Wi-Fi klima 24.499 TL ve Dijitech Air CW18000 Cool Wi-Fi klima 33.499 TL fiyatlarıyla alıcılarını bekliyor.

EV YAŞAMINI KOLAYLAŞTIRAN ÜRÜNLER

Mutfakta zaman geçirmeyi keyifli hale getiren küçük ev aletlerinde ise şu fiyatlar göze çarpıyor: Schafer Prochef Master stand mikser 4.399 TL, Pierre Cardin elektrikli çay makinesi 1.299 TL, Pierre Cardin multi blender seti 1.999 TL, Sinbo SCM-2978 otomatik Türk kahve makinesi 1.199 TL ve English Home KBL 3001 kişisel blender 1.699 TL.

Ayrıca ev yaşam konforuna yönelik olarak Orbus tavan tipi vantilatör 6.999 TL, Kiwi KFAN-7419 sirkülasyonlu vantilatör 1.399 TL ve Pierre Cardin hava üflemeli saç düzleştirici 6.999 TL fiyatlarıyla raflarda listeleniyor.

Bağımlılıkla mücadelede ilk adım, tedavinin mümkün olduğuna inanmak! 

Bağımlılıkla mücadele eden kişiler için dikkat edilmesi gereken bazı önemli noktalar olduğunu aktaran Dr. Öğr. Üyesi Alptekin Çetin, “Her şeyden önce bağımlılığın zorlayıcı bir hastalık olduğu kabul edilmeli.” dedi.

Bu sürecin zaman zaman kişiye çözümsüz ve aşılması imkânsız gibi görünebileceğini kaydeden Dr. Öğr. Üyesi Çetin, “Ancak en önemli nokta, bağımlılığın tedavi edilebilir bir hastalık olduğunu bilmektir. Kişi tedavinin mümkün olduğunu fark ettiğinde yardım arayışına girebilir ve uygun tedavi sürecine dahil olarak bağımlılıkla daha etkili şekilde mücadele edebilir.” şeklinde konuştu.

İstek duymak tedavinin başarısız olduğu anlamına gelmez! 

Bağımlılık tedavisi sırasında kişinin zaman zaman çaresizlik hissedebileceğine işaret eden Dr. Öğr. Üyesi Alptekin Çetin, “Böyle dönemlerde yaşadığı duyguları yakınlarıyla ve tedavi ekibiyle paylaşması büyük önem taşır.” dedi.

Hangi zorluklarla karşılaştığını ve neden böyle hissettiğini ifade edebilmesinin, sürecin daha sağlıklı ilerlemesine katkı sağlayacağına değinen Dr. Öğr. Üyesi Çetin, şunları söyledi:

“Tedavi devam ederken madde ya da alkol kullanımına yönelik isteklerin ortaya çıkması da mümkündür. Ancak bu durum her şeyin kötüye gittiği anlamına gelmez. İstekle baş etmek ve bu süreçte yaşanan zorlukları hem tıbbi tedavi hem de psikoterapi desteğiyle yönetmek mümkündür. Bu nedenle kişinin umudunu kaybetmemesi gerekir.”

Bağımlılıkla mücadelede en güçlü araç sağlıklı iletişim! 

Bağımlılıkla mücadelede ailelerin de dikkat etmesi gereken önemli noktalar bulunduğuna vurgu yapan Dr. Öğr. Üyesi Alptekin Çetin, “Bunların başında sağlıklı iletişim gelir.” dedi.

Dr. Öğr. Üyesi Çetin Bağımlılık riski taşıyan ya da tedavi süreci devam eden çocuk, eş ya da ebeveynle açık ve güvene dayalı iletişim kurabilmenin, sorunların erken fark edilmesini sağlayabileceğini ifade etti.

Bağımlılıkta en önemli ipuçları çoğu zaman günlük yaşamın içinde gizli! 

Bir diğer önemli konunun ise gözlem olduğunun altını çizen Dr. Öğr. Üyesi Çetin, “Burada kastedilen, kişiyi sürekli takip etmek ya da dedektiflik yapmak değil; onun yaşamındaki değişimleri fark edebilmektir.” dedi.

Dr. Öğr. Üyesi Alptekin Çetin sözlerini şöyle tamamladı:

“Günlük yaşamında neler yaşadığı, ruh halinin nasıl olduğu, riskli davranışlar gösterip göstermediği ve sosyal hayatında belirgin değişiklikler olup olmadığı gözlemlenmeli. Ayrıca fizyolojik değişiklikler de dikkate alınmalı. Uyku düzenindeki bozulmalar, beslenme alışkanlıklarındaki değişiklikler ve son haftalar ya da aylar içinde ortaya çıkan açıklanamayan kilo kaybı veya kilo artışı, üzerinde durulması gereken önemli belirtiler arasında yer alır.”

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Yaz aylarında çocukların hastalıklara veya durumlara yakalanmaması için öneriler şunlardır;

Yazın çocuklar daha fazla enerji harcar ancak ebeveynlerin dikkatli olmasıyla bu dönem sorunsuz geçirilebilir. Yüksek ateş, şiddetli ishal, kusma veya bilinç bulanıklığı gibi durumlarda vakit kaybetmeden en yakın sağlık kurumuna başvurulmalıdır.

1. Güneş çarpması ve aşırı sıcak tehlikesine karşı;

• Çocuklar 11:00-16:00 saatleri arasında doğrudan güneş altında bırakılmamalıdır.
• Bol pamuklu, açık renkli ve hafif kıyafetler giydirilmeli, başlarını mutlaka şapka ile korumalıdır.
• Günde en az 1-1,5 litre (yaşa göre) su içmeleri sağlanmalı, susuzluk beklenmeden düzenli aralıklarla su verilmelidir.
• Araç içinde veya kapalı alanlarda asla yalnız bırakılmamalıdır.

2. İshal ve mide-bağırsak enfeksiyonlarından korunmak için;

• Ellerin sık sık sabunla yıkanması alışkanlığı kazandırılmalıdır.
• Meyve ve sebzeler iyice yıkanmalı, çiğ tüketilen gıdalar dikkatli seçilmelidir.
• Açıkta satılan yiyecek, dondurma ve sokak yemeklerinden kaçınılmalıdır.
• Sadece şişelenmiş veya kaynatılmış su tüketilmelidir.

3. Deniz ve havuz kaynaklı enfeksiyonlara karşı;

• Havuz yerine temiz deniz tercih edilmelidir.
• Yüzme sonrası çocuklar mutlaka duş almalı ve ıslak mayo ile uzun süre oturmamalıdır.
• Kulakları iyice kurulamak kulak enfeksiyonlarını önler.
• Havuz sonrası gözlerde kızarıklık veya kaşıntı olursa hemen müdahale edilmelidir.

4. Cilt sorunları (İsilik, mantar, böcek ısırıkları) için;

• Aşırı terlemeyi önlemek için serin duşlar alınmalı, pudra kullanılabilir.
• Ayaklara terlik giydirilmeli, ıslak ayakla yürümekten kaçınılmalıdır.
• Sivrisinek ve böcek kovucu spreyler (doğal içerikli olanlar) kullanılmalı, akşam saatlerinde dışarıda korunmalıdır.
• Ciltte kızarıklık, kabarcık veya kaşıntı görüldüğünde hemen serin ve kuru tutulmalıdır.

5. Genel yaz hijyen ve beslenme kuralları;

• Çocukların tırnakları kısa kesilmeli, hijyen kurallarına uymaları teşvik edilmelidir.
• Bol meyve, yoğurt, ayran ve ev yapımı serinletici içecekler tercih edilmelidir.
• Haftalık kilosu takip edilmeli, aşırı dondurma ve gazlı içecek tüketimi sınırlanmalıdır.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Atlas Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Ana Bilim Dalı Dr. Öğr. Üyesi Akın Torun, son yıllarda genç erişkinlerde daha sık görülmeye başlayan kalp krizlerinin nedenleri, ani ölüm öncesinde ortaya çıkabilen belirtiler ve kalp sağlığının korunmasına yönelik önerilerde bulundu.

Genç yaşta kalp krizi görülme sıklığı artıyor

Kalp krizinin uzun yıllar boyunca ileri yaş hastalığı olarak kabul edildiğini ancak son yıllarda genç erişkinlerde de daha sık görülmeye başladığını belirten Dr. Öğr. Üyesi Akın Torun, genç yaşta ortaya çıkan kalp krizlerinin çoğu zaman birden fazla risk faktörünün bir araya gelmesiyle geliştiğini söyledi.

Sigara kullanımı, yüksek kolesterol, obezite, hipertansiyon, diyabet ve hareketsiz yaşam tarzının en önemli nedenler arasında yer aldığını kaydeden Torun, “Özellikle ailesinde erken yaşta kalp hastalığı öyküsü bulunan bireylerde genetik yatkınlık önemli bir risk faktörüdür. Bunun yanı sıra ailesel hiperkolesterolemi gibi kalıtsal kolesterol bozuklukları, damar sertliğinin çok daha erken yaşlarda gelişmesine neden olabilmektedir. Günümüzde stresli yaşam koşulları, düzensiz beslenme alışkanlıkları, yetersiz uyku ve bazı uyarıcı maddelerin kullanımı da gençlerde kalp damar hastalıklarının görülme sıklığını artıran faktörler arasında sayılmaktadır” dedi.

Ani ölüm öncesinde uyarıcı belirtiler görülebiliyor

Toplumda ani ölüm olarak değerlendirilen birçok kalp krizinin öncesinde bazı önemli belirtilerin ortaya çıkabildiğini ifade eden Torun, bu belirtilerin dikkate alınmasının hayat kurtarıcı olabileceğini söyledi.

En sık görülen belirtinin göğsün orta kısmında hissedilen baskı, sıkışma veya yanma tarzındaki ağrı olduğunu belirten Torun, “Bu ağrı bazen sol kola, omuzlara, sırta, boyuna veya çeneye yayılabilmektedir. Nefes darlığı, soğuk terleme, çarpıntı, ani halsizlik, baş dönmesi ve bayılma hissi de önemli uyarı işaretleri arasındadır. Özellikle efor sırasında ortaya çıkan ve dinlenmekle geçen göğüs ağrıları dikkate alınmalıdır. Bununla birlikte bazı kişilerde, özellikle diyabet hastalarında, tipik göğüs ağrısı olmadan yalnızca nefes darlığı veya aşırı yorgunluk görülebilir. Bu belirtilerin fark edilmesi ve zaman kaybetmeden tıbbi yardım alınması, ani ölüm riskini azaltan en önemli unsurlardan biridir” diye konuştu.

Kalp sağlığı kontrolleri 20’li yaşlarda başlamalı

Kalp sağlığının korunmasına yönelik değerlendirmelerin genç erişkinlik döneminde başlaması gerektiğini belirten Dr. Öğr. Üyesi Akın Torun, her bireyin 20 yaşından itibaren kardiyovasküler risk faktörleri açısından değerlendirilmesinin önem taşıdığını söyledi.

Kan basıncı, kilo durumu, sigara kullanımı ve diğer risk faktörlerinin erken dönemde değerlendirilmesi gerektiğini ifade eden Torun, “Kolesterol ölçümleri ve temel risk analizleri de erişkin dönemde yapılmalıdır. Ailesinde erken yaşta kalp hastalığı bulunan kişilerde veya diyabet, hipertansiyon ve kolesterol yüksekliği gibi risk faktörleri taşıyan bireylerde kontroller daha erken yaşlarda başlatılmalıdır. Kalp hastalıklarının önemli bir kısmı yıllar içerisinde sessiz şekilde geliştiğinden, şikâyet olmasa bile düzenli değerlendirmeler büyük önem taşımaktadır” dedi.

Kontrol sıklığı kişiye göre değişiyor

Kontrol sıklığının bireyin risk durumuna göre belirlenmesi gerektiğini belirten Torun, sağlıklı bireylerde belirli aralıklarla kan basıncı, kan şekeri ve kolesterol değerlendirmelerinin yeterli olabileceğini söyledi.

Sigara kullanan, fazla kilolu olan, diyabet veya hipertansiyonu bulunan kişilerde takiplerin daha sık yapılması gerektiğini vurgulayan Torun, “Özellikle 40 yaş sonrasında kardiyovasküler risk değerlendirmesinin düzenli hale getirilmesi ve gerektiğinde kardiyoloji uzmanı tarafından ayrıntılı inceleme yapılması önemlidir. Burada amaç yalnızca hastalık ortaya çıktığında müdahale etmek değil, hastalık gelişmeden önce risk faktörlerini kontrol altına almaktır” ifadelerini kullandı.

Kalp sağlığını korumanın yolu sağlıklı yaşamdan geçiyor

Kalp sağlığının korunmasında genç yaşlarda kazanılan alışkanlıkların büyük önem taşıdığını belirten Torun, sigara ve tütün ürünlerinden uzak durulması, düzenli fiziksel aktivite yapılması ve sağlıklı beslenilmesi gerektiğini söyledi.

Akdeniz tipi beslenme modelinin kalp ve damar sağlığını desteklediğini ifade eden Torun, “Sebze, meyve, tam tahıl, balık ve zeytinyağı ağırlıklı beslenme kalp sağlığını desteklemektedir. Bunun yanında sağlıklı kilonun korunması, düzenli uyku alışkanlığı kazanılması ve stres yönetiminin ihmal edilmemesi gerekir. Gençlerin herhangi bir şikâyeti olmasa bile belirli aralıklarla tansiyon, kolesterol ve kan şekeri kontrollerini yaptırmaları, ileride gelişebilecek ciddi kalp damar hastalıklarının önlenmesinde önemli rol oynamaktadır” dedi.

Kalp hastalıklarının önemli bir bölümü önlenebilir

Kalp ve damar hastalıklarının hem dünyada hem de Türkiye’de en sık ölüm nedenleri arasında yer almaya devam ettiğini belirten Dr. Öğr. Üyesi Akın Torun, risk faktörlerinin erken dönemde belirlenmesinin ve yaşam tarzı değişikliklerinin zamanında uygulanmasının kalp krizi ve ani ölüm riskini önemli ölçüde azalttığını söyledi.

Özellikle genç bireylerin kalp hastalıklarının yalnızca ileri yaşlarda görüldüğü düşüncesinden uzaklaşmaları gerektiğini vurgulayan Torun, “Kalp sağlığını korumanın en etkili yolu, hastalık ortaya çıkmadan önce önlem almaktır” dedi.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Sınav yaklaşırken sonuç odaklı değil süreç odaklı düşünme öğretilmeli

Adayların sınav kaygısını yönetmeyi öğrenmesinin önemine işaret eden Prof. Dr. Tarhan, “Sınav yaklaşırken sonuç odaklı değil süreç odaklı düşünme öğretilmelidir. Sonuç odaklı düşünmek, ‘Geçti mi, kaldı mı? Kazandı mı, kazanamadı mı?’ gibi not ve başarıya kilitlenmektir. Ancak bu tür bir yaklaşım kişinin stresini artırır. Çünkü sonuç ve not, kişinin doğrudan kontrol edemeyeceği şeylerdir. Bunun yerine süreç odaklı düşünmek gerekir. ‘Kaç saat çalıştım, ne kadar soru çözdüm?’ gibi kontrol edebileceği alanlara odaklanmalıdır. Bu aslında kaynak yönetimi mantığıdır. Kişi elinden gelen gayreti gösterir sonucu ise kabullenmeyi öğrenir. Diğer önemli bir nokta da gençlere geçmiş başarılarını hatırlatmak gerekir. Örneğin daha önce deneme sınavında elde ettiği başarıları göstererek ‘Bak, daha önce başardın, demek ki yine başarabilirsin.’ mesajı verilmelidir. Bu da özgüven ve motivasyonu güçlendirir.” ifadelerini kullandı. 

Kaygı düşman değil, yönetilmesi gereken bir araçtır

Sınav kaygısının tamamen olumsuz bir durum olarak görülmemesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Tarhan, ölçülü stresin dikkat, öğrenme ve motivasyonu artırdığını söyledi.

“Kaygı beyni çalıştırır” diyen Prof. Dr. Tarhan, “Ölçülü stres, dikkati ve öğrenme gücünü artırır ve motivasyonumuzu olumlu yönde etkiler. Sıfır stres, yani gamsızlık kişiyi kayba ve yok olmaya götürür. Stresi düşman gibi görmemek gerekir. Stres konusu olduğunda stresi yenmek demek yerine ‘stres yönetimi’ ifadesi kullanılmalıdır. Stres yenilecek bir şey değil, faydalanılacak bir şeydir. Siz onu yönetirseniz o stres sizi amacınıza götürür. Yönetemezseniz sizi yıkıma götürür.”

YKS adaylarına kritik tavsiye ‘Sonuca değil sürece odaklanın’

Sınav döneminde öğrencilerin en sık yaptığı hatanın sonuç odaklı düşünmek olduğunu belirten Prof. Dr. Tarhan, “İlk 10 bine gireceğim” gibi hedeflerin kaygıyı artırabileceğini söyledi.

Prof. Dr. Tarhan, “Bu gibi sınavlarda çok büyük hedefler koymak, mesela 10 bine girme hedefi de sonuç odaklı düşünceden kaynaklanır. ‘İlk 10 bine gireceğim’ baskısı, sonuç odaklı düşüncedir. Genç burada ‘İlk 10 bine giremezsem ne olacak?’ demeye başlıyor. ‘Ben elimden gelenin en iyisini yapacağım, benim görevim bu ama kaç bine girerim onu bilemem. İnşallah 10 bine girerim ya da 50 bine girerim’ gibi bir hedef koyabilir kendine…  Ama sabahtan akşama kadar sürekli sonucu düşünürse o öğrenci sınavda panik yapıyor. Burada gencin deneme sınavındaki başarılarına bakması gerekiyor. Geçmişteki başarılı deneme sınavlarını düşünün başarılı olmamam için hiçbir sebep yok’ şeklinde düşünürse kaygısı azalır.” diye konuştu.

Sınav hayatın sonu değil!

Öğrencilerin kontrol edemedikleri sonuçlar yerine çalışma süreci, tekrarlar ve soru çözme gibi kontrol edebilecekleri alanlara odaklanmaları gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Tarhan, “Sınav hayatın sonu değil. Sınav bir amaç değil araçtır. Hayatta her zaman alternatif yollar ve yeni fırsatlar vardır.” dedi.

Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Bizim sınav sistemimiz de sınav kaygısını artırıyor. Belli bir süre içerisinde belli bir performans göstermesi beklentisi, kaygıyı artırıyor. Bu sınav milyonlarca kişiyi etkiliyor, gençler hata yapmamak için gerginleşiyorlar. Sınava girdiklerinde bildiklerini unutanlar, sınavı yarım bırakıp çıkanlar, eli ayağı titreyip cevapları kaydıranlar var. Sınavı değerlendirirken gençler şunu düşünsünler: Kontrol edebileceği şeyler var bir de kontrol edemeyeceği şeyler var. Gücünün yeteceği şeyler var, yetemeyeceği şeyler var. Doğru bir ayrım yapmak için muhakkak zihinlerini, akıllarını, zekâlarını kullanmaları gerekiyor. Böyle olursa sınav stresini yönetmek çok kolaydır.” şeklinde konuştu.

Stresi doğru şekilde yönetmek önemli

Kaygının bazı fizyolojik ve ruhsal belirtileri olabileceğini kaydeden Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Karın ağrısı, mide bulantısı, terleme gibi fiziksel belirtiler oluşabilir. Uykular kaçar, iştah kaçar aşırı yeme olur, mutsuzluk olur, tırnak yeme olur. Tartışmalar olur, ses tonu yükselir. Sınav kaygısında hem fizyolojik belirtiler olur hem de duygusal belirtiler olur. Bunların az miktarda olmasında bir şey yok. Önemli olan stresi nasıl yönetmesi gerektiğini bilmektir. Stresi yönetmek bisiklet kullanmaya benzer. Denge olmalıdır, yerinde yavaşlayıp hızlanacaksın bu da hedefe götürür ve kolaylaştırır.” ifadesinde bulundu.

Anne ve baba desteği kaygıyı azaltmada etkili olabilir

Sınav kaygısını azaltmada ebeveynlere de görevler düştüğünü kaydeden Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Anne ve baba, kaygısı yüksek olan çocuğa yanında olduklarını hissettirmeli. ‘Sen elinden geleni yaptın, çalıştın. Artık elinden geleni yaptıktan sonra sonuç ne olursa onu kabul edeceğiz’ tarzında desteklemek gerekir. Eğer anne ve babaların öyle bir düşünce tarzları varsa çocuk da bunu referans yapar ve rahatlar. Kaygılı anne babaların çocuklarında kaygı daha çok ortaya çıkıyor.” uyarısında bulundu.

3 adımda nefes egzersizi  

Sınavda kaygıyı azaltmada nefes egzersizlerinin de yardımcı olabileceğini kaydeden Prof. Dr. Tarhan, “Nefes egzersizi beyine giden oksijeni arttırıyor. Sınavda beyin stres hormonu salgıladığı için beyindeki bu serotonin gibi kimyasalları hızla tüketiyor. Sınavda şunu yapabilirler: 3 adımdan oluşuyor. 1-2 deyip derin nefes alacaklar, 3-4 diyecek kadar tutacaklar, 5-6-7-8 diye sayarak nefesi yavaş yavaş verecekler. Bunu yaparken vücutlarını gevşetsinler. Gözlerini kapatsınlar. Bunu 5-6 defa yapsınlar. Bunu yaparken çok sevdikleri ve rahatladıkları bir ortamı hayal etsinler” tavsiyesinde bulundu.

Sorularla inatlaşmayın!

Sınav anında öğrencilerin zorlandıkları sorularla uzun süre mücadele etmek yerine stratejik davranmaları gerektiğini söyleyen Prof. Dr. Tarhan, zaman yönetiminin başarıda önemli bir faktör olduğunu belirtti. Prof. Dr. Tarhan, “Takıldığınız veya zorlandığınız bir soru üzerinde çok fazla vakit kaybetmek, enerjinizi tüketir. Bu durum diğer sorulara zaman ayıramama kaygısını (zaman baskısını) artırır. Zor bir soruyla inatlaşmak zihinsel yorgunluğa sebep olur. Soruda kilitlendiğinizi hissettiğinizde kısa bir süre durup derin nefes almak, zihni tazeleyerek diğer sorulara daha net odaklanmanızı sağlar. Zihinsel performansı yüksek tutmak için stratejik düşünmek önemlidir; yapılamayan soruyla inatlaşmak yerine süreci verimli kullanmak gerekir.” şeklinde sözlerini tamamladı. 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Tatilde kontrolden uzak kalındığında, küçük gevşemeler büyük sorunlara dönüşebiliyor!

Yaz aylarında günlük rutinlerin ister istemez değiştiğini ifade eden Dr. Öğr. Üyesi Bora Aysan, “Dışarıda daha çok vakit geçiriyor, yeme içme alışkanlıklarımızı biraz esnetiyoruz.” dedi.

Sert meyveler, kuruyemişler ya da soğuk içeceklerin içindeki buzları çiğnemek gibi gözden kaçan detayların braketlerin kopmasına zemin hazırladığına işaret eden Dr. Öğr. Üyesi Aysan, tatil boyunca kontrol randevularından uzak kalındığı için, başta fark edilmeyen küçük bir gevşemenin bir süre sonra daha büyük bir tel problemine dönüşebildiğini vurguladı.

Seyahate öncesi ağız içinde her şeyin yolunda olduğundan emin olunmalı!

“Seyahate çıkmadan önce ağız içinde her şeyin yolunda olduğundan emin olmakta fayda var.” diyen Dr. Öğr. Üyesi Bora Aysan şunları söyledi:

“Tüm braketler sağlam mı, batan ya da yerinden kaymış bir tel var mı diye küçük bir kontrol yapılmalı. Eğer tedavinize lastik kullanımı dahilse, tatil süresince yetecek kadar stoğunuz olduğundan emin olmakta fayda var. Özellikle uzun süre şehir dışında veya yurt dışında olacaksanız, gitmeden önce doktorunuza bir görünmeniz tatilinizi güvenceye alacaktır.

En doğrusu, rutin kontrolünüzü tatil öncesine denk getirmektir. Bu randevuda doktorunuz varsa çıkan braketleri yapıştırır, tel uçlarını batmayacak şekilde düzeltir ve ayarlamaları yapar. Böylece seyahat sırasında sürpriz bir sorunla karşılaşma riskinizi aza indirmiş olursunuz.”

Sert gıdaları ön dişlerle doğrudan ısırmak, braketlerin yerinden oynamasına neden olabilir!

Farkında olmadan yapılan bazı alışkanlıkların tellerin en büyük düşmanı olduğuna dikkat çeken Dr. Öğr. Üyesi Bora Aysan, “Örneğin elma, erik veya havuç gibi sert gıdaları ön dişlerle doğrudan ısırmak, çekirdek çitlemek veya sert şekerler çiğnemek braketlerin yerinden oynamasına neden olur. Bu tür yiyecekleri mutlaka küçük parçalara bölerek arka dişlerle yemek gerekir.” dedi.

Tatilde braket kopması veya tel batması gibi acil durumlarda ilk müdahalenin nasıl olması gerektiği hakkında bilgi veren Dr. Öğr. Üyesi Aysan, “Eğer tel yanağınıza veya dudağınıza batıyorsa, yanınızda bulunan ortodontik mumu o bölgeye yerleştirerek geçici bir rahatlama sağlayabilirsiniz. Kopan bir braket, ark telinden tamamen çıkmadıysa ve canınızı yakmıyorsa genellikle olduğu gibi bırakılabilir; ancak ilk fırsatta hekiminizi bilgilendirmelisiniz. Yutma riski yaratan gevşek bir parça varsa veya şiddetli bir ağrı söz konusuysa, vakit kaybetmeden en yakın klinikten destek almanız gerekir.” şeklinde konuştu.

Tatilde ihmal edilen ağız bakımı, tedavi süresinin uzamasına neden olabiliyor! 

Yaz dönüşü kliniklerde en sık karşılaşılan şikayetlere değinen Dr. Öğr. Üyesi Bora Aysan, sözlerini şöyle tamamladı:

“Tatil bittiğinde hastalar en çok braket kopmaları, deforme teller ve ihmal edilen lastik kullanımı yüzünden uzayan tedavi süreleri nedeniyle hekimlerinin kapısını çalıyor. Bir diğer yaygın sorun da tatilde diş fırçalamanın aksatılması ve buna bağlı gelişen diş eti rahatsızlıkları. Tedavinizin planlanan sürede bitmesi için tatilde de olsanız ağız bakımını ve randevularınızı çok fazla aksatmamaya özen göstermelisiniz.”

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Onkokardiyoloji kanser tedavisi sırasında ortaya çıkabilecek kalp sorunlarını önlemeyi, erken dönemde tespit etmeyi ve yönetmeyi amaçlar. Bazı kanser ilaçlarının kalpte yüzde 10 ila yüzde 20 oranında yan etkiye yol açabildiğini vurgulayan Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi’nden Girişimsel Kardiyolog ve Onko-Kardiyoloji Bölümü Kurucusu Prof. Dr. Ertan Ökmen, “Yaklaşık 8-10 yıllık bir geçmişe sahip olan bu alana duyulan ihtiyaç da giderek artıyor, kanser tedavilerinin kalp üzerindeki etkilerinin daha iyi anlaşılmasıyla birlikte önem kazanıyor. Geçmişte ihtiyaç halinde hastalar onkologlar tarafından kardiyologlara yönlendirilirken, bugün onkokardiyoloji sayesinde hastalar henüz kalp sorunları gelişmeden değerlendiriliyor. Böylece olası kalp problemleri erken dönemde ele alınarak kanser tedavilerinin kesintiye uğramadan sürdürülmesi hedefleniyor” dedi.

Riskli hastaların belirlenmesi tedavinin devamlılığı için kritik

Her kanser hastasında kalp sağlığıyla ilgili bir sorun ortaya çıkmasa da bazı hasta gruplarında tedavi sürecinde kalp problemleri gelişme riski bulunduğuna dikkat çeken Ökmen, “Bu nedenle riskli hastaların erken dönemde belirlenmesi ve düzenli takip edilmesi kıymetli. Amacımız; kalp krizi, kalp yetmezliği veya pıhtı oluşumu gibi sorunlar gelişmeden gerekli önlemleri alarak kanser tedavisinin sekteye uğramamasını sağlamak” şeklinde konuştu.

Riskli hasta grubunun başında daha önce bypass operasyonu geçirmiş, kalp yetmezliği bulunan, kalp krizi geçirmiş ya da koroner stent uygulanmış kişiler geldiğini sözlerine ekleyen Ökmen, “Ayrıca, daha önce yaşanan herhangi bir kalp hastalığı söz konusu olmasa bile alınan kemoterapi veya diğer kanser tedavileri nedeniyle kalbi etkilenebilecek hastalar da risk altında kabul ediliyor. Bu nedenle onkologların tanı ve tedavi planlama sürecinde hastanın kalp hastalığı öyküsünü, aile hikayesini ve mevcut risk faktörlerini değerlendirmesi şart” dedi.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Şikayetvar verilerine göre vize aracılık ve danışmanlık kategorisinde mayıs ayının son haftasında 47 olan şikayet sayısı, haziranın ilk haftasında 184’e yükseldi. Böylece haftalık bazda artış oranı yüzde 291 olarak gerçekleşti. Yıl boyunca haftalık şikayetler genel olarak 120 ila 190 bandında seyrederken, haziran ayının başlamasıyla birlikte yaşanan sert yükseliş dikkat çekti.

Şikayetler 3 yıldır kesintisiz artıyor

Vize aracılık ve danışmanlık hizmetlerine yönelik şikayetler son üç yılda düzenli olarak yükseldi. Şikayetvar verilerine göre 2023 yılında 5 bin 825 olan şikayet sayısı, 2024’te 6 bin 900’e, 2025’te ise 7 bin 320’ye ulaştı. Böylece kategorideki şikayetler iki yılda yüzde 25,7 arttı.

2025, son 3 yılın zirvesi oldu

Veriler, 2025 yılının vize aracılık ve danışmanlık hizmetlerinde en fazla şikayetin kaydedildiği yıl olduğunu gösteriyor. Bir önceki yıla göre artış oranı yüzde 6 seviyesinde kalsa da toplam şikayet sayısındaki yükseliş, tüketicilerin yaşadığı sorunların devam ettiğine işaret ediyor.

2026 verileri yıl sonu için uyarı veriyor

2026 yılı henüz tamamlanmamış olmasına rağmen şikayet sayısı şimdiden 3 bin 383’e ulaştı. Mevcut eğilimin sürmesi halinde yıl sonunda şikayetlerin yeniden yüksek seviyelerde gerçekleşmesi bekleniyor. Bu durum, sektördeki sorunların kısa vadede çözülmediğini ortaya koyuyor.

Sorun vize sonucundan önce başlıyor

Şikayet içerikleri incelendiğinde tüketicilerin en çok randevu bulamama, sistem erişim problemleri, hesap kilitlenmeleri, başvuru süreçlerinde yaşanan gecikmeler ve müşteri hizmetlerine ulaşamama konularında mağduriyet yaşadığı görülüyor. Özellikle yoğun talep dönemlerinde randevu sistemlerinde yaşanan aksaklıklar tüketicilerin en önemli gündem maddesi haline geliyor.

Vize başvurularında yeni kriz: Randevuya erişim

Veriler, tüketicilerin yaşadığı sorunun yalnızca vize sonucuyla sınırlı olmadığını gösteriyor. Şikayetlerin önemli bölümü, başvuru sürecinin ilk adımı olan randevu alma aşamasında yoğunlaşıyor. Bu tablo, vize almak kadar vize başvurusu yapabilmenin de tüketiciler açısından önemli bir sorun alanına dönüştüğünü ortaya koyuyor.

Tüketici beklentileri karşılanamıyor

Son üç yıldaki yükseliş trendi, vize aracılık ve danışmanlık hizmetlerinde erişilebilirlik, süreç yönetimi ve kullanıcı deneyimi konularında iyileştirme ihtiyacına işaret ediyor. Artan şikayet sayıları, tüketicilerin daha şeffaf, öngörülebilir ve erişilebilir bir başvuru süreci beklentisinin karşılanamadığını gösteriyor.

Tüketiciler en çok hangi konulardan şikayet ediyor?

• Randevu bulunamaması
• Başvuru süreçlerinin uzaması
• Evrak işlemlerindeki aksaklıklar
• Müşteri hizmetlerine ulaşılamaması
• Ücret iadesi taleplerinin gecikmesi
• Başvuru durumu hakkında bilgi alınamaması

Konuyla ilgili platforma ulaşan şikayetlerden bazılarıysa şöyle:

”Vize randevusu almak için sisteme giriş yaptığımda hesabım kilitlendi. Randevular açıldığında ise hangi tarihi seçersem seçeyim ’kontenjan dolu’ uyarısıyla karşılaştım ve işlemimi tamamlayamadım. Birkaç deneme sonrasında sisteme erişimim tamamen engellendi. Randevulara erişemezken bazı kullanıcıların bot yazılımlarla işlem yapabildiğine yönelik iddialar, sistemin adil ve şeffaf çalışmadığı yönündeki endişeleri artırıyor.”

”Yaklaşık 8 aydır vize başvurusu yapabilmek için randevu almaya çalışıyorum ancak sistemde uygun tarih bulamıyorum. Bu nedenle başvuru sürecim ilerleyemiyor ve seyahat planlarımı netleştiremiyorum. Yetkililere ulaşmak için e-posta göndermeyi denedim ancak geri dönüş alamadım. Süreçle ilgili yeterli bilgilendirme yapılmaması mağduriyetimi artırıyor.”

”Vize randevusu oluşturabilmek için sisteme giriş yapmaya çalışıyorum ancak günlerdir hesabıma erişemiyorum. Sürekli teknik hata alıyorum ve bu nedenle randevu oluşturamıyorum. Tarayıcı, cihaz ve bağlantı değişikliği dahil önerilen tüm adımları denememe rağmen sorun çözülmedi. Destek ekibiyle iletişime geçsem de somut bir çözüm sunulmadı. Sistemsel sorun nedeniyle uygun randevuları kaçırıyor ve seyahat planımı gerçekleştirememe riskiyle karşı karşıya kalıyorum.”

”Vize randevu bekleme listesine kayıt olmak isterken sistem hata veriyor ve ödeme aşamasına geçmiyor. Bu nedenle başvurumu tamamlayamıyor ve bekleme listesine dahil olamıyorum. Uzun süredir devam eden teknik sorun nedeniyle randevu sürecine erişememek hem zaman kaybına hem de mağduriyete yol açıyor.”

”Vize başvurumu seyahat tarihinden haftalar önce yapmama rağmen pasaportum hâlâ teslim edilmedi. Yaklaşan uçuş tarihime rağmen başvuru süreciyle ilgili net bilgi alamıyor, yetkililere yaptığım başvurulardan da sonuç alamıyorum. Yaşanan gecikme nedeniyle seyahat planım riske girmiş durumda.”

Sıcaklık yükseldikçe mikroorganizmalar da hızla çoğalıyor

Yaz mevsiminin yalnızca insanlar için değil, hastalık yapıcı mikroorganizmalar için de uygun bir yaşam ortamı oluşturduğunu belirten Dr. Dilek Leyla Mamçu, “Sıcak ve nemli havalar birçok bakteri türünün çoğalmasını hızlandırır.” dedi.

Özellikle Salmonella, E. coli, Campylobacter, Shigella ve bazı Vibrio türlerinin yaz aylarında daha sık görüldüğünü vurgulayan Dr. Mamçu, “İyi pişirilmemiş etler, çiğ tavuk ürünleri, açıkta bekletilen yiyecekler ve hijyenik olmayan su kaynakları enfeksiyonların en önemli bulaş yolları arasında yer alır. Pikniklerde veya açık hava organizasyonlarında saatlerce güneş altında bekleyen yiyecekler de ciddi sağlık riski oluşturur. Sıcak havalarda gıdaların bozulma süresi önemli ölçüde kısalıyor. Güvenli görünen bir yiyecek bile kısa süre içerisinde enfeksiyon kaynağına dönüşebiliyor.” şeklinde konuştu.

Yazın en sık karşılaşılan sorunu gıda zehirlenmeleri!

Yaz döneminde acil servislere başvuruların önemli bir bölümünü gıda kaynaklı enfeksiyonların oluşturduğuna işaret eden Dr. Dilek Leyla Mamçu, “Bulantı, kusma, karın ağrısı, ishal, ateş ve halsizlik gibi belirtilerin hafife alınmaması gerekir.” dedi.

Özellikle çocuklar, yaşlılar, hamileler ve bağışıklık sistemi baskılanmış kişilerde sıvı kaybının çok daha hızlı gelişebildiğine dikkat çeken Dr. Mamçu, “Bazı vakalarda hastaneye yatış ve yoğun tedavi gereksinimi oluşabilir. Mayonez içeren ürünler, tavuk yemekleri, deniz ürünleri, krema bazlı tatlılar ve soğuk zinciri korunmamış gıdalar yaz aylarında ekstra dikkat gerektirir. Tüketicilerin özellikle açıkta satılan yiyeceklere karşı temkinli olması önerilir.” ifadelerini kullandı.

Serinlemek için girilen sular hastalık kaynağına dönüşebiliyor!

Yaz sıcaklarında serinlemek amacıyla tercih edilen bazı göl, dere ve kontrolsüz su kaynaklarının çeşitli enfeksiyonların bulaşmasına neden olabileceğini aktaran Dr. Dilek Leyla Mamçu, şunları söyledi:

“Kirli sularda çok sayıda virüs, bakteri ve parazit bulunabilir. Norovirüs, Rotavirüs, Adenovirüs, Giardia ve Cryptosporidium gibi etkenler özellikle sindirim sistemi enfeksiyonlarına yol açabilir ve bu mikroorganizmalar ishal, kusma, karın ağrısı ve ateş gibi belirtilerle kendini gösterebilir. 

Sadece bağırsak enfeksiyonları değil, göz ve cilt enfeksiyonları da yaz döneminde artış gösterir. Güvenilir olmayan sularda yüzmek bazı kişilerde ciddi sağlık sorunlarına neden olabilir.”

Havuzlar her zaman masum değil!

Toplumda havuzların denize göre daha güvenli olduğu yönünde yaygın bir algı bulunduğunu dile getiren Dr. Dilek Leyla Mamçu, “Düzenli dezenfekte edilmeyen havuzlar enfeksiyon açısından önemli riskler taşır.” dedi.

Yetersiz klorlama yapılan havuzlarda kulak enfeksiyonları, göz enfeksiyonları, mantar hastalıkları ve çeşitli bağırsak enfeksiyonlarının daha sık görüldüğünü kaydeden Dr. Mamçu, “Özellikle çocuklar havuz suyunu yutmamalı. Aileler havuz seçiminde işletmenin hijyen uygulamalarını sorgulamalı. Ortak kullanım alanlarında kişisel havlu kullanımı da önemli bir koruyucu önlemdir.” diye konuştu.

Kenelere karşı bilinçsiz müdahaleden kaçınılmalı!

Yaz aylarında artan kamp, piknik ve doğa yürüyüşlerinin beraberinde kene temaslarını da artırdığına dikkat çeken Dr. Dilek Leyla Mamçu, “Özellikle çalılık, uzun otluk ve ormanlık alanlarda daha dikkatli olunması gerekir. Her kene hastalık taşımaz ancak riskin göz ardı edilmemesi gerekir. Doğa aktivitelerinden sonra vücut dikkatlice kontrol edilmeli. Kene tespit edilmesi durumunda bilinçsiz müdahalelerden kaçınılmalı. Sağlık kuruluşlarına başvurularak uygun şekilde çıkarılması önem taşır.” açıklamasını yaptı.

Parazitler yaz aylarında daha kolay yayılıyor!

Yaz mevsiminde yalnızca bakteriyel ve viral enfeksiyonların değil, parazit kaynaklı hastalıkların da artış gösterdiğine değinen Dr. Dilek Leyla Mamçu, “Yıkanmamış sebze ve meyveler, kirli su kaynakları ve yetersiz hijyen koşulları parazit bulaşını kolaylaştırıyor.” dedi.

Uzun süren ishal, karın ağrısı, kilo kaybı, halsizlik ve sindirim sistemi problemlerinin bazı parazit enfeksiyonlarının habercisi olabileceğini hatırlatan Dr. Mamçu, belirtilerin uzun sürmesi halinde mutlaka uzman değerlendirmesi gerektiğini ifade etti.

Çocuklar ve yaşlılar için risk daha büyük!

Yaz enfeksiyonlarının her yaş grubunda görülebileceği ancak bazı bireylerde çok daha ağır sonuçlara yol açabileceği uyarısını yapan Dr. Mamçu, “Özellikle 5 yaş altı çocuklar, 65 yaş üzeri bireyler, hamileler, diyabet hastaları, kanser tedavisi görenler ve bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler daha dikkatli olmalı. Bu gruplarda enfeksiyonlar daha hızlı ilerleyebilir ve sıvı kaybı ciddi sonuçlar doğurabilir. Yüksek ateş, şiddetli ishal, sürekli kusma, kanlı dışkılama veya belirgin halsizlik durumlarında vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalı.” şeklinde konuştu.

Basit önlemlerle büyük risklerin önüne geçilebilir…

Yaz enfeksiyonlarının önemli bir bölümünün doğru hijyen uygulamalarıyla önlenebileceğini belirten Dr. Dilek Leyla Mamçu, sözlerini şöyle tamamladı:

“Yaz aylarında enfeksiyon riskini tamamen ortadan kaldırmak mümkün olmasa da doğru önlemlerle büyük ölçüde azaltmak mümkündür. El hijyenine dikkat etmek, güvenilir su tüketmek, gıdaların saklama koşullarına özen göstermek, sebze ve meyveleri iyi yıkamak, şüpheli gıdalardan uzak durmak ve doğa aktiviteleri sonrasında kene kontrolü yapmak oldukça önemlidir. Basit görünen bu uygulamalar hem bireysel hem de toplumsal sağlık açısından ciddi koruma sağlar.”

TAŞIT KAYITLARINDA HEM AYLIK HEM YILLIK DÜŞÜŞ

Açıklanan veriler, otomotiv piyasasında hem aylık hem de yıllık bazda belirgin bir gerileme yaşandığını ortaya koydu. Mayıs ayında trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısı bir önceki aya göre yüzde 12,3 azaldı. Aylık bazda en yüksek düşüş yüzde 38,3 ile özel amaçlı taşıtlarda gerçekleşirken; minibüste yüzde 27,2, kamyon ve otobüste yüzde 23,9, traktörde yüzde 21,6, kamyonette yüzde 16,8, motosiklette yüzde 15,2 ve otomobilde yüzde 7,4 oranında gerileme yaşandı. Geçen yılın aynı ayıyla karşılaştırıldığında ise toplam taşıt kayıtlarında yüzde 24,1’lik bir düşüş kaydedildi. Yıllık bazda en sert düşüşler yüzde 50,9 ile traktörde, yüzde 42,4 ile minibüste ve yüzde 37 ile motosiklette görüldü.

TÜRKİYE’DEKİ TOPLAM TAŞIT SAYISI 34,3 MİLYONU AŞTI

Yaşanan yavaşlamaya rağmen Türkiye yollarındaki toplam araç sayısı artmaya devam ediyor. Mayıs ayı sonu itibarıyla Türkiye genelinde trafiğe kayıtlı toplam taşıt sayısı 34 milyon 361 bin 85’e yükseldi. Bu taşıtların yüzde 51,8’ini otomobil, yüzde 21,4’ünü motosiklet, yüzde 14,5’ini kamyonet, yüzde 6,8’ini traktör, yüzde 3’ünü kamyon, yüzde 1,6’sını minibüs, yüzde 0,6’sını otobüs ve yüzde 0,3’ünü özel amaçlı taşıtlar oluşturdu.

MAYISTA 752 BİN TAŞIT EL DEĞİŞTİRDİ

İkinci el piyasasındaki hareketlilik de TÜİK raporuna yansıdı. Mayıs ayında toplam 752 bin 150 taşıtın devri gerçekleştirildi. Devri yapılan bu taşıtların yüzde 66,9’unu otomobiller oluştururken, kamyonetler yüzde 14,5, motosikletler yüzde 11,6 ve traktörler yüzde 3 pay aldı. Yılın ilk 5 ayı (Ocak-Mayıs) toplamına bakıldığında ise trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 14,7 azalarak 767 bin 999 oldu. Aynı dönemde trafikten kaydı silinen taşıt sayısı yüzde 19,5 artışla 22 bin 837’ye yükselirken, trafikteki toplam taşıt sayısı net 745 bin 162 adet artış gösterdi.

ELEKTRİKLİ VE HİBRİT OTOMOBİLLERİN PAYI YÜKSELİYOR

Geleceğin teknolojisi olarak kabul edilen çevre dostu araçlara yönelik ilgi verilerle de kanıtlandı. Yılın ilk beş ayında trafiğe kaydı yapılan 382 bin 385 otomobilin yüzde 40,7’si benzinli, yüzde 32,2’si hibrit, yüzde 18,4’ü elektrikli, yüzde 7,8’i dizel ve yüzde 0,9’u LPG’li araçlardan oluştu. Mayıs sonu itibarıyla trafikte bulunan toplam 17 milyon 786 bin 370 otomobilin genel dağılımında ise yüzde 32,2 ile dizel araçlar liderliğini korurken, bunu yüzde 31 ile benzinli, yüzde 29,5 ile LPG’li, yüzde 4,6 ile hibrit ve yüzde 2,5 ile elektrikli araçlar takip etti.

EN ÇOK TERCİH EDİLEN OTOMOBİL RENGİ GRİ OLDU

Ocak-Mayıs döneminde trafiğe kaydı yapılan yeni otomobillerde sürücülerin renk tercihi de netleşti. Yeni kaydedilen otomobillerin yüzde 41,9’u gri, yüzde 25,6’sı beyaz, yüzde 11,6’sı siyah, yüzde 9,9’u mavi, yüzde 5,6’sı yeşil ve yüzde 3,4’ü kırmızı renkli araçlardan oluştu. Tüm bu veriler, Türkiye’de elektrikli ve hibrit araçlara yönelik ilginin hızla arttığını, ancak yeni taşıt kayıtlarında ise genel bir ekonomik yavaşlamanın hakim olduğunu açıkça ortaya koydu.

KAYNAK: MHA

İmplant tedavisinde dikkat çeken gelişmelerden birinin de bazı hastalarda aynı gün yeni diş uygulanabilmesi olduğunu açıklayan Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi’nden Diş Hekimi Arzu Tekkeli, “Yerleştirilen implantın çene kemiğine ilk anda yeterli sağlamlıkla tutunduğu durumlarda bu yöntem güvenle tercih edilebiliyor. Her hasta için uygun olmasa da gerekli şartların sağlandığı vakalarda, kişiler tedavinin ardından yeni dişleriyle klinikten ayrılarak günlük yaşamlarına ve sosyal hayatlarına kısa sürede dönebiliyor” dedi.

Dijital planlama operasyon süresini kısaltıyor, başarıyı artırıyor 

Dijital planlama ve üç boyutlu (3D) ileri görüntüleme yöntemlerinin, hastaların çene ve kemik yapısının ayrıntılı değerlendirilmesini mümkün kıldığını dile getiren Tekkeli, “Böylece implantın kemiğe hangi açıyla ve ne kadar derinlikte yerleştirileceği, cerrahi başlamadan bilgisayar ortamında planlanabiliyor. Rehberli cerrahi sayesinde uygun hastalarda geniş kesi ve dikiş ihtiyacı olmadan uygulama yapılabiliyor. Bu yöntem operasyon süresini kısaltırken iyileşme konforunu da artırıyor. Ancak bu teknik her hasta için standart bir seçenek olmadığından, kişinin genel sağlık durumu, çene kemiğinin yapısı ve ihtiyaçları doğrultusunda uygunluk olup olmadığı kontrol ediliyor” dedi.

Kemik yetersizliği günümüzde implant için engel oluşturmuyor 

Geçmişte çene kemiğinde ciddi hacim kaybı bulunan hastalar için implant tedavisinin sınırlı kaldığını vurgulayan Tekkeli, “Günümüzde gelişen cerrahi yaklaşımlar sayesinde bu durum büyük ölçüde aşılabiliyor. Kemik miktarının yeterli olmadığı vakalarda, implant öncesinde veya implant uygulaması sırasında kemik grefti (kemik tozu) ve membran gibi destekleyici yöntemlerden yararlanılabiliyor. Bu uygulamalarla kemik dokusunun güçlendirilmesi hedeflenirken, implant tedavisinin sağlam ve uzun ömürlü sonuçlar vermesi için uygun altyapı oluşturulabiliyor” bilgilerini verdi.

Diyabet, tedaviyi sekte uğratan faktörler arasında 

İmplant tedavisinde başarısızlığın çoğu zaman implantın vücut tarafından reddedilmesinden değil, implantın kemikle sağlıklı şekilde bütünleşmesini engelleyen çeşitli risk faktörlerinden kaynaklandığını dile getiren Tekkeli, “Biyouyumlu bir materyal olan titanyumun vücut tarafından kabul edilmemesi genellikle beklenmez. Ancak; kontrolsüz diyabet, bağışıklık sistemini etkileyen hastalıklar, kanser tedavileri, ileri derecede diş sıkma alışkanlığı, yetersiz ağız hijyeni ve ciddi kemik kayıpları tedavinin başarısını olumsuz etkileyebilir. Bu tür risklerin bulunmadığı hastalarda ise yeni nesil implant sistemleriyle oldukça başarılı sonuçlar elde ediliyor” dedi.

İmplantın ömrünü tedavi sonrası bakım belirliyor

Gelişen cerrahi teknikler sayesinde implant tedavisi sonrasında görülen ağrı, şişlik ve morluk gibi şikayetlerin önemli ölçüde azaldığının altını çizen Tekkeli, “Ancak tedavinin uzun vadeli başarısında cerrahi kadar tedavi sonrası bakım da kritik rol oynuyor. Hekimin önerdiği ilaçların düzenli kullanılması, ağız hijyenine özen gösterilmesi ve rutin diş hekimi kontrollerinin aksatılmaması implantların sağlıklı şekilde kullanılmasına katkı sağlıyor. Bunun yanında sigaradan uzak durulması, sistemik hastalıkların kontrol altında tutulması ve çene kapanışının doğru planlanması da implantların ömrünü etkileyen kritik faktörler arasında” dedi.

Parkinson hastalığının yalnızca yaşlı nüfusun artmasına paralel olarak yükselmediğine işaret eden Prof. Dr. Tarlacı, “Artış hızı yaşlanma oranının da üzerine çıkıyor. Bu durum, yaş dışında başka çevresel faktörlerin de rol oynayabileceğini düşündürüyor. California’da yapılan araştırmalarda, yaklaşık 21 farklı tarım ilacının Parkinson hastalığına da etki eden, dopamin üreten beyin hücrelerine zarar verdiği gösterildi. Bu hücrelerin pestisitlere karşı oldukça hassas olduğu ve söz konusu kimyasalların laboratuvar ortamında hücre ölümüne yol açtığı uzun zamandır biliniyor.” açıklamasını yaptı.

Tarım ilaçları ‘Parkinson epidemisi’ne mi neden oluyor? 

Araştırmaların, bazı tarım ilaçlarının Parkinson hastalığının ortaya çıkmasında rol oynayan beyin bölgeleri üzerinde seçici ve toksik etkiler oluşturduğunu ortaya koyduğunu kaydeden Prof. Dr. Sultan Tarlacı, “Bu nedenle konu bireysel olmaktan çok toplumsal bir sorun olarak değerlendiriliyor ve bazı uzmanlar tarafından ‘Parkinson epidemisi’ olarak tanımlanıyor. Tarım ilaçlarının kontrollü ve bilinçli kullanımı büyük önem taşıyor.” dedi.

Domates ve benzeri bazı sebze-meyvelerin, üzerlerine uygulanan pestisitleri bünyelerine çekebildikleri için ‘kirli ürünler’ arasında gösterildiğini aktaran Prof. Dr. Sultan Tarlacı, şunları söyledi:

“Türkiye’de domatesin yaygın tüketildiği düşünüldüğünde, tarım ilaçlarının denetlenmesi daha da önemli hâle geliyor. Sağlık ve Tarım Bakanlıklarının iş birliğiyle pestisit kullanımının uzman denetiminde, ölçülü ve kontrollü şekilde gerçekleştirilmesi gerektiği vurgulanıyor.

Ürünlerin yıkanması önemli olmakla birlikte, pestisitlerin tamamının bu yolla uzaklaştırılamadığı biliniyor. Özellikle ‘Paraquat’ adlı tarım ilacının yalnızca ürünlere değil, toprağa da nüfuz ederek uzun yıllar kalabildiği belirtiliyor. Geçmişte kuyu suyu kullanan kişilerde Parkinson hastalığının daha sık görülmesinin nedenlerinden birinin de, pestisitlerin yer altı sularına karışması olabileceği düşünülüyor. Bu nedenle koruyucu önlemlerin zamanında alınması gerektiği ifade ediliyor.”

Bir Parkinson ilacına eşdeğer etki için 5 kilo bakla gerekiyor!

Baklanın içerisinde, Parkinson hastalığında eksikliği görülen dopaminle ilişkili bazı maddeler bulunduğuna değinen Prof. Dr. Sultan Tarlacı, “Ancak Parkinson tedavisinde 1960’lardan beri kullanılan ve beyinde dopamine dönüşen L-Dopa etken maddeli ilaç çok daha etkili bir seçenek olarak kabul ediliyor.” dedi.

125 miligramlık bir L-Dopa kapsülünün içerdiği etken maddeyi almak için yaklaşık 5 kilogram taze bakla tüketmek gerektiğini dile getiren Prof. Dr. Tarlacı, “Bu nedenle yalnızca bakla yiyerek Parkinson tedavisini sağlamak gerçekçi görünmüyor. Bununla birlikte, bakladan elde edilen bazı ekstreler hafif Parkinson belirtileri olan kişilerde veya huzursuz bacak sendromunda destekleyici amaçla kullanılabiliyor. Yine de ilaç tedavisi daha pratik ve etkili bir yöntem olarak öne çıkıyor.” şeklinde konuştu.

Tekrarlayan kafa darbeleri Parkinson riskini artırabiliyor!

Boksta baş bölgesine alınan tekrarlayıcı darbelerin, beyinde ‘mikrotravma’ olarak adlandırılan hasarlara yol açabildiğine dikkat çeken Prof. Dr. Sultan Tarlacı, “Beyin, kafatasının içinde sabit durmaz; beyin omurilik sıvısı içerisinde hareket edebilir durumdadır. Her darbede beyin kafatasının iç yüzeyine çarpar ve zaman içinde tekrarlayan bu travmalar birikici etki oluşturur. Bu nedenle tekrarlayan kafa travmalarının Parkinson hastalığının ve bazı bunama türlerinin daha erken ortaya çıkmasına katkıda bulunabileceği düşünülüyor. Efsanevi boksör Muhammed Ali, bu durumun en bilinen örneklerinden biri olarak gösteriliyor.” diye konuştu.

Parkinson titremesi hareketle azalır, istirahatte belirginleşir!

İnsan vücudunda normal koşullarda da çok hafif düzeyde fizyolojik titremeler bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Sultan Tarlacı, “Ancak klinikte en sık karşılaşılan iki titreme türü esansiyel tremor ve Parkinson titremesidir.” dedi.

Prof. Dr. Sultan Tarlacı sözlerini şöyle tamamladı: “Esansiyel tremor genellikle ailesel özellik gösterir. Çoğu zaman 20-25 yaşlarında hafif bir titreme ile başlar ve yaş ilerledikçe belirginleşir. Özellikle bir nesneye uzanırken veya nesneyi kullanırken artış gösterir.

Parkinson titremesi ise genellikle istirahat hâlinde ortaya çıkar. ‘Para sayar’ tarzda olarak tanımlanan bu titreme, kişi bir nesneye uzandığında veya hareket etmeye başladığında çoğu zaman azalır ya da kaybolur. Bu nedenle Parkinson titremesi, kural olarak bir ‘istirahat titremesi’ olarak kabul edilir.” 

BAKAN KACIR DESTEK DETAYLARINI AÇIKLADI

Kapasite Geliştirme Destek Programı'nın 2026 yılı 2'nci dönem başvurularının başladığını belirten Kacır, "KOBİ'lerimizin üretim gücünü, yatırım kapasitesini ve rekabetçiliğini artıracak önemli bir adım daha attık. KOSGEB Kapasite Geliştirme Destek Programında destek üst limitini 30 milyon TL'ye yükselttik. Programın 2026 yılı 2'nci dönem başvurularını başlatıyoruz. 36 ay vadeli kredilerde, 30 milyon TL'ye kadar finansman, 20 puan finansman desteği. Kefalet imkanı. Savunma, uzay ve havacılık projelerini 30 milyon TL'ye kadar, diğer sektörlerdeki projeleri ise 20 milyon TL'ye kadar destekliyoruz" dedi.

BAŞVURULAR OTUZ HAZİRAN'A KADAR SÜRECEK

Kacır, 2025 yılında uygulamaya alınan program kapsamında bugüne kadar toplam 3 bin 395 KOBİ'ye 54,7 milyar TL finansmana erişim imkanı sağladıklarını belirterek, "KOBİ'lerimizin yanında olmaya, büyümelerini desteklemeye devam edeceğiz" ifadelerine yer verdi. Destek programı için son başvuru tarihinin 30 Haziran 2026 olduğunu belirten Kacır, detaylı bilgi ve başvuruların KOSGEB'in internet sitesi üzerinden gerçekleştirilebileceğini bildirdi.

DESTEKTEN HANGİ SEKTÖRLER YARARLANABİLECEK?

KOBİ'lere yönelik destek programı; imalat, telekomünikasyon, bilgisayar programlama, danışmanlık ve ilgili faaliyetler, bilişim altyapısı, veri işleme, barındırma ve diğer bilgi hizmetleri ile bilimsel araştırma ve geliştirme alanlarında faaliyet gösteren işletmelere açık olacak.

KAYNAK: SABAH 
 

En büyük hata çok fazla içeriği bir arada kullanmak

Yaz döneminde daha hızlı sonuç almak isteyen birçok kişi aynı anda birden fazla serum, asit ve retinol içeren ürünü kullanmaya başlar. Ancak bu yaklaşım cilt bariyerinin bozulmasına, hassasiyet gelişmesine ve güneşe karşı duyarlılığın artmasına neden olabilir. Sonuç olarak ciltte tahriş, lekelerde koyulaşma ve yeni pigmentasyon sorunları ortaya çıkabilir.

Özellikle yüksek oranlı AHA ve BHA asitleri ile retinol veya retinal içeren ürünlerin bilinçsiz şekilde kombinlenmesi yaz döneminde ciddi problemlere yol açabilmektedir. Cilt bakımında daha fazla ürün kullanmak her zaman daha iyi sonuç anlamına gelmez. Önemli olan doğru içerikleri doğru zamanda ve doğru şekilde kullanmaktır.

Sosyal medyadaki doğal olarak sunulan tariflere dikkat!

Limon, karbonat, elma sirkesi veya diş macunu gibi ürünlerle yapılan “doğal leke tedavileri” bilimsel olarak desteklenmemektedir. Üstelik bu uygulamalar ciddi tahrişe yol açarak lekelerin daha da koyulaşmasına neden olabilir. Özellikle limon sürüldükten sonra güneşe çıkılması, fitofotodermatit adı verilen ciddi reaksiyonlarla sonuçlanabilir. 

Bazı pigment değişiklikleri yalnızca kozmetik bir sorun olmayabilir. Ani başlayan, hızla büyüyen, renk değiştiren veya düzensiz sınırlara sahip lekeler mutlaka dermatolojik değerlendirme gerektirir. Özellikle asimetri, kanama, kaşıntı ve hızlı büyüme gibi belirtiler varsa vakit kaybetmeden bir dermatoloji uzmanına başvurulmalıdır. 

Telefon ve bilgisayar ekranları lekeleri etkiliyor mu?

Mavi ışığın özellikle melazmaya yatkın bireylerde pigmentasyonu artırabileceğini gösteren çalışmalar bulunmaktadır. Ancak burada asıl önemli olan yalnızca telefon ekranları değil, toplam görünür ışık maruziyeti ve şehir yaşamının oluşturduğu oksidatif strestir. Bu nedenle özellikle lekeye yatkın kişilerde demir oksit içeren renkli güneş koruyucular fayda sağlayabilir.

Beslenme ve yaşam tarzı da lekeleri etkiliyor

Cilt sağlığı yalnızca kullanılan ürünlerle ilgili değildir. Aşırı şeker tüketimi, sigara kullanımı, kronik stres ve düzensiz uyku ciltte oksidatif stresi artırarak pigmentasyon sorunlarının daha belirgin hale gelmesine neden olabilir. Özellikle melazma gibi kronik leke problemlerinde yaşam tarzı faktörleri tedavi başarısını doğrudan etkileyebilmektedir.

Leke tedavisinde zamanlama önemli

Leke tedavisinde doğru zamanlama son derece önemlidir. Çünkü birçok tedavi yöntemi cildi güneşe karşı daha hassas hale getirir. Yaz döneminde bazı dermatolojik işlemler güvenle uygulanabilirken bazı uygulamalar leke riskini artırabilir. Nem odaklı medikal bakımlar, mezoterapi, PRP ve düşük irritasyonlu antioksidan uygulamalar yaz aylarında daha güvenli seçenekler arasında yer alır. Buna karşılık derin kimyasal peelingler, fraksiyonel CO2 lazerler ve agresif soyucu işlemler pigmentasyon riskini artırabileceği için daha dikkatli planlanmalıdır. Yaz aylarında işlem yapılacaksa etkili güneş koruması vazgeçilmezdir.

Son yıllarda pikosaniye lazerler, thulium ve non-ablatif fraksiyonel lazer sistemleri, traneksamik asit mezoterapileri ve kombine antioksidan uygulamaları sık tercih edilen yöntemler arasında yer almaktadır. C vitamini ve niasinamid kombinasyonları da destek tedavilerinde önemli rol oynar. Ayrıca daha kontrollü aktif içerik kullanımını esas alan “skin cycling” yaklaşımı son dönemde oldukça ilgi görmektedir.

Yaz aylarında cildiniz için olmazsa olmazlar…

Yaz aylarında bakım rutininin karmaşık olmasına gerek yoktur. Önerdiğimiz temel yaklaşım; nazik bir temizleyici, antioksidan içerikli bir serum ve geniş spektrumlu SPF 50+ güneş koruyucu kullanılmasıdır. Buna ek olarak cilt bariyerini destekleyen bir nemlendirici de rutinin önemli parçalarından biridir. Niasinamid, C vitamini, azelaik asit, seramid ve hyaluronik asit gibi içerikler yaz döneminde güvenle tercih edilebilir.

Lekeleri tedavi etmek çoğu zaman onları oluşmadan önlemekten daha zordur. Bu nedenle düzenli güneş koruyucu kullanımı, şapka ve gözlük gibi fiziksel koruyuculardan yararlanılması, öğle saatlerinde güneşten kaçınılması ve bilinçsiz aktif içerik kullanımından uzak durulması büyük önem taşır. Güneş hayatımızın vazgeçilmez bir parçasıdır, ancak cildimiz için aramıza mesafe koymamız gerekir.

Sayılar değişir, öğrencinin değeri değişmez

Velilerin en çok dikkat etmesi gereken konulardan birinin beklenti yönetimi olduğunu kaydeden Özgür Akoğlan, “Ebeveyn olarak başarabileceğiniz en kıymetli şeylerden biri de beklenti yönetimini sağlıklı bir zemine oturtmaktır. Kıyaslama yapmak, başarıyı sadece yüksek netlere indirgemek veya ‘Emeklerin boşa gitmesin’ gibi dolaylı yollardan suçluluk hissettirebilecek cümleler kurmak, öğrencinin özgüvenini ciddi şekilde zedeler. Bunun yerine, sonucun bir varoluş meselesi olmadığını, sizin için her koşulda değerli olduğunu hissettiren güven tazeleyici bir yaklaşım sergilemelisiniz. Öğrenci, sınav sonucundan bağımsız olarak sizin sevginizden emin olduğunda, stresini daha kolay yönetebilir. Başarıya giden yolda ‘güvenli liman’ olabilmek değerlidir.” diye konuştu.

Uyku, beslenme ve sınav lojistiği velilerin desteğiyle planlanmalı

Bu dönemde öğrencinin fiziksel ihtiyaçlarının da ihmal edilmemesi gerektiğini vurgulayan Özgür Akoğlan, “Öğrencinin fiziksel ve biyolojik ihtiyaçlarını desteklemek de tamamen sizin sorumluluğunuzdadır. Sınav gününe en yakın uyku ve beslenme düzenini şimdiden oturtmak, sınav günü oluşabilecek biyolojik aksaklıkların önüne geçer. Ayrıca, sınav giriş belgesi ve sınav yerinin görülmesi gibi lojistik detayları sizin üstlenmeniz, öğrencinin zihnini bu gibi detaylarla yormamasını sağlar. Son olarak, unutmamalısınız ki öğrenciler velilerinin kaygısını bir ayna gibi yansıtır. Sizin sakin, soğukkanlı ve ‘her ne olursa olsun yanındayım’ mesajını veren duruşunuz, öğrencinin bu süreci en az hasarla ve en yüksek performansla tamamlamasına yardımcı olan en büyük destek kaynağıdır. Bu dönemde öğrencinin öğretmeni veya kariyer danışmanı değil, her şeyden önce sınav masasında görünmez bir destek ebeveyni olmanız en doğrusudur.” şeklinde konuştu.

Sınavdan çıkar çıkmaz performans sorgulamayın

Özgür Akoğlan, velilere sınav sonrasındaki iletişim konusunda da önemli önerilerde bulunarak, “Sınav sonrası iletişim planı oluşturun. Sınavdan çıktığı an, ‘Nasıl geçti?’, ‘Şu soru zor muydu?’ gibi sorular sormak yerine, sınavın bittiğini kabul ederek normal bir akşam planı yapın. Sınavı konuşmak istiyorsa bırakın kendisi açsın; konuşmak istemiyorsa konuyu kapalı tutun.” şeklinde sözlerini tamamladı.

DESTEK OLUYORUZ

Bakanlık olarak engelli vatandaşların kendi yaşam alanlarında kalmalarına önem verdiklerini belirten Bakan Göktaş, konuya ilişkin şu ifadeleri kullandı: "Engelli vatandaşlarımızın aile bütünlüklerini koruyarak evde bakım hizmeti almalarını öncelikli görüyoruz. Bu yardım ile engellilerin yaşadığı ortamdan ayrılmadan, ailesi veya yakınlarıyla birlikte yaşayarak aile birliğinin korunmasına ve güçlenmesine destek oluyoruz."

HAK SAHİBİ BAŞINA AYLIK 13 BİN 878 LİRA ÖDENİYOR

Evde Bakım Yardımı kapsamında 2026 yılı ocak-temmuz döneminde hak sahibi başına aylık 13 bin 878 lira ödeme yapıldığını hatırlatan Bakan Göktaş, güncel verilere dair şu bilgileri kaydetti: "Evlerinde bakılan tam bağımlı vatandaşlar ve aileleri için bu ay toplam 7,1 milyar lira Evde Bakım Yardımı'nı hesaplara yatırmaya başladık. Hali hazırda 516 bin vatandaşımız Evde Bakım Yardımı'ndan yararlanıyor. Ödemelerin tüm engelli vatandaşlarımıza ve ailelerine hayırlı olmasını diliyorum."

TEK BİR DENETİMDE MİLYONLARCA LİRALIK CEZA KESİLDİ

Yönetmelik kapsamında son dönemde yapılan incelemeler neticesinde, yetki belgesi olmadan ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti faaliyetinde bulunduğu tespit edilen her bir gerçek ve tüzel kişi için 400 bin 680 lira ila 1 milyon 402 bin 380 lira arasında değişen tutarlarda olmak üzere 176 gerçek ve tüzel kişi hakkında 102 milyon lira idari para cezası uygulandığı bildirildi.

BUGÜNE KADAR TOPLAM CEZA 305 MİLYON LİRAYI BULDU

Denetimlerin kararlılıkla süreceğini vurgulayan bakanlık açıklamasında şu ifadelere yer verildi: "Bakanlığımızca yetki belgesi olmadan ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti yaptığı tespit edilen gerçek ve tüzel kişiler hakkında 2026'da uygulanan idari para cezası tutarı 108 milyon lirayı geçti. Bugüne kadar uygulanan idari para cezası tutarı da 305 milyon liraya ulaşmıştır. Motorlu kara taşıtı ticaretinde kayıt dışı faaliyetlerin azaltılması, haksız ticari uygulamaların ve tüketici mağduriyetinin önüne geçilmesi, sektörde daha adil ve güvenli bir ortamın tesis edilmesi amacıyla çalışmalarımız ve denetimlerimiz kesintisiz devam edecek."

KAYNAK: DİRİLİŞ POSTASI GAZETESİ 

KONUT TALEBİ VAR BEKLEYİŞ SÜRÜYOR

Son 2,5 ayın dibini gören gram fiyatı, 200 günlük ortalamaya çekildi. Ocak ayında gram altında görülen 7.811 TL zirvesinden düşüşün boyutu eksi yüzde 20’ye vardı. Verilere göre, son bir yılda gram altın alanın maliyeti ortalama 5 bin 500 - 5.700 TL civarındayken, son iki ayda piyasaya girenlerin maliyeti ise 7 bin lirayı aşmış durumda. Bu maliyet tablosu sebebiyle bekleyenlerin sayısı oldukça fazla. Piyasada oluşan bu “beklenti ekonomisi”, yastıkaltı altın miktarını rekor seviyelere taşırken, gayrimenkul sektörünü olumsuz etkiliyor. Yatırımcının sermayesi altında kilitli kaldığı için piyasalarda gözle görülür bir durgunluk yaşanıyor. Gayrimenkul uzmanları, konut yatırımı yapan kesimin şu an sadece belli bir gelir seviyesinin üzerindeki insanlardan oluştuğunu belirterek durumu şu sözlerle özetliyor: “Asıl birikimini altında tutan yatırımcı hâlâ bekleyişte. Vatandaşın konut talebi bitmedi, sadece ertelendi. Altın yatırımcısı 7.500 lira olan psikolojik sınırı bekliyor. Bu rakamın geçilmesi durumunda yastıkaltındaki devasa sermaye bozulup doğrudan konuta veya arsaya yönelecektir.”

İKİNCİ EL OTO PİYASASI DURMA NOKTASINDA

Türkiye'den Kaan Zenginli'nin haberine göre, gayrimenkuldeki bu durgunluğun bir benzeri, otomotiv pazarında da derinden hissediliyor. Sermayenin güvenli limanda park etmesiyle birlikte özellikle ikinci el otomotiv piyasası neredeyse durma noktasına geldi. Sektördeki tıkanıklığı değerlendiren oto galerici Murat Aslan, vatandaşın zarar kapanmadan araç yenileme veya sıfır araç alma fikrini rafa kaldırdığını vurguluyor. Piyasada ciddi bir durgunluk olduğunu belirten Aslan şu değerlendirmelerde bulundu:

“Şu an ikinci el piyasası neredeyse durma noktasına geldi. Tıkanıklığın ana sebebi tamamen altındaki fiyat beklentisi. İnsanlar altını yüksekten aldı, enflasyon karşısında da istediği getiriyi tam bulamadı. Gram fiyatı yatırımcının beklediği o psikolojik seviyeye ulaştığı gün, bayilerdeki ve ikinci el pazarındaki bu sessizlik yerini büyük bir satış patlamasına bırakacaktır”

DÜŞÜŞÜ FURSAT BİLEN ALIYOR

Altın piyasasında yüksek maliyetli yatırımcının bekleyişi sürerken, madalyonun diğer yüzünde farklı bir hareketlilik yaşanıyor. Yaz aylarının ve düğün sezonunun yaklaşmasıyla birlikte, mevcut fiyat seviyelerini alım fırsatı olarak değerlendiren yeni bir kitle piyasaya giriş yaptı. Kuyumcularda “bozmaya gelenlerden” ziyade “almaya gelenlerin” yoğunluğu dikkat çekiyor. Kısacası, bir taraf zararına satmamak için yastıkaltındaki altını sıkı sıkıya tutarken, diğer taraf "düşükten toplama" stratejiyle altın talebini canlı tutmaya devam ediyor. Piyasada oluşan bu “satan yok ama alan var” dengesi, yastıkaltı birikimlerin neden rekor seviyede büyümeye devam ettiğini de gözler önüne seriyor.
 

BAŞVURULARI GEÇERLİ SAYILAN YETİŞTİRİCİLERE SMS İLE BİLGİLENDİRME YAPILDI

Söz konusu proje çerçevesinde, hangi ilde kaç hak sahibinin projeden yararlanacağının ve o ilde toplam kaç adet hayvan dağıtılacağının, ölçülebilir kriterlere göre belirlenebilmesi için Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Sıralaması Araştırmaları (SEGE) göstergesi sıralamasından mera varlığına, yem bitkisi ekim alanından küçükbaş hayvan sayısı oranına kadar birçok konu dikkate alındı. Hak sahibi yetiştiricilerin belirlenmesinde kadın yetiştiricilerden küçükbaş hayvancılıkla ilgili eğitim belgesi veya sertifikaya sahip başvuru sahiplerine kadar çeşitli kriterlere bakıldı. Başvuruları geçerli sayılan yetiştiricilere ise, SMS ile bilgilendirmeler yapıldı.

HAYVAN TESLİMATI TİGEM TARAFINDAN GERÇEKLEŞTİRİLECEK

Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğünün (TİGEM) internet sitesinden, süreçle ilgili gerekli duyurular yapılarak, hayvan tesliminin yapılacağı yetiştiricilerle irtibata geçilecek. TİGEM'e bildirilen üreticilerin talep ettikleri küçükbaş hayvanlar, kurum tarafından temin ve teslim edilecek. Hayvanların teslimat yeri, TİGEM tarafından belirlenerek, hak sahibi kişilere duyurulacak. Hak sahipleri, hayvan bedellerini TİGEM'in resmi internet sayfasında açıklayacağı satış fiyatları üzerinden peşin veya banka kredisi ile ödeyebilecek.

İŞLEMLERİNİ TAMAMLAMAYANLARIN HAK SAHİPLİĞİ İPTAL EDİLECEK

Kurumun internet sitesinden yayımladığı ve iletişime geçtiği yetiştiricilerimiz, duyurunun yayımlanmasından sonra 5 iş günü içinde kredi işlemleri için Ziraat Bankası'na başvurmak ve duyurunun yayımlanmasından sonra en geç 20 gün içinde kredili veya kredisiz olarak tüm süreci tamamlamak zorundadır. Süreç içinde ve sonunda, TİGEM ile irtibata geçmek yetiştiricinin sorumluluğundadır. Süreç sonunda işlemlerini tamamlamayan yetiştiricilerimizin, proje başvurusu ve hak sahipliği iptal olmuş sayılacak.

KAYNAK: BAKANLIK 

GEÇEN YILKİ ZİRRAİ DON MAĞDURİYETİNE 2 MİLYAR LİRALIK DESTEK

Bakanlığın teknik yönlendirmelerine ve üretim kurallarına riayet eden üreticilerle kararlılıkla çalışmaya devam ettiklerini belirten Bakan Yumaklı, kentte üretilen kirazların dünyanın dört bir yanına ihraç edilerek ülke ekonomisine önemli katkı sağlandığını belirtti. İbrahim Yumaklı, geçen yıl yaşanan zirai don hadisesi nedeniyle üretimin ciddi şekilde azaldığını anımsatarak şunları söyledi:

“Geçen yıl 775 bin dekar alandan maalesef sadece 213 bin ton ürün almıştık. Hatırlarsanız zirai don sebebiyle kiraz neredeyse yoktu ülkede. Bu sene hamdolsun böyle bir şey yaşamamış olduk. O zirai don sebebiyle de etkilenen üreticilerimize İzmir için söylüyorum 2 milyar liralık bir destekte bulunduk. Onların da sürdürülebilir bir şekilde faaliyetlerine devam etmesini sağlamış olduk.”

TARIMSAL DESTEKLERİ YENİDEN GÜNCELLEYECEĞİZ

Tarımsal desteklemeleri belirlerken belli öngörülerde bulunduklarını ancak dünyada yaşanan gelişmelerin maliyetleri artırdığına dikkat çeken Bakan Yumaklı, gübre ve mazot fiyatlarındaki değişimlere göre hareket edeceklerini belirterek şöyle konuştu:

“Biz 2026 yılı desteklerimizi gübre ve mazottaki artışa göre tekrar hasat faaliyetlerinin bitimini takiben hesaplayacağız ve yeniden güncelleyeceğiz. Dolayısıyla geçtiğimiz yıl zirai don hadisesi vardı. Bu yıl da bu maalesef içinde bulunduğumuz coğrafyadaki çatışmalar, savaşlar bizlerin öngöremeyeceği bir maliyet getirmiş oldu. Ama her zaman olduğu gibi şunu söylüyoruz, biz üreticimizin yanındayız. Her türlü problemi imkânların elverdiği ölçüde ve hatta zaman zaman da imkânlarımızı zorlayarak karşılamış olacağız inşallah.”

GENÇLER VE KADINLAR GIDA ARZ GÜVENLİĞİNİN TEMİNATI

Hasat gerçekleştirilen 5 dekar alandaki bahçenin sahibi Mehmet Akdemir'in Tarım ve Orman Gençlik Konseyi üyesi olduğunu belirten Bakan Yumaklı, konsey bünyesinde şu an 42 genç üreticinin bulunduğunu ve bu yapıyı 81 ilin tamamına yaymayı amaçladıklarını ifade etti. Gençlerin ve kadın girişimcilerin tarımsal üretime olan yoğun ilgisinden büyük bir memnuniyet duyduğunu dile getiren Bakan Yumaklı, bu kişilerin yüksek verim ve teknoloji odaklı çalışmalarıyla Türkiye'nin gıda arz güvenliğinin en büyük teminatı olduğunu kaydetti.
 

"PÜTÜRGE’YE BİR YENİLİK GETİRELİM İSTEDİK"

Çilek üreticisi Gülten Çelik, kayısı ve hayvancılığın ardından farklı bir ürün yetiştirmek istediklerini belirterek, “Pütürge’ye bir yenilik getirelim istedik. İlk yıllarda ürünleri satıp satamayacağımız konusunda endişelerimiz vardı. Ancak zamanla müşterilerimiz oluştu. Şimdi çevre ilçe ve mahallelerden aileler bahçemize gelerek kendi çileğini topluyor” dedi. Üretime başladıkları dönemde pazarlama konusunda kaygı yaşadıklarını anlatan Çelik, oluşturdukları müşteri ağı sayesinde ürünlerin yoğun ilgi gördüğünü söyledi.

"KENDİN TOPLA, KENDİN YE" MODELİ BÜYÜK İLGİ GÖRDÜ

Nurettin Çelik ise Genç Çiftçi Projesi kapsamında destek alarak üretime başladıklarını ifade ederek, “Herkesin yaptığı işi yapmak yerine farklı bir ürün denemek istedik. Araştırdık, öğrendik ve bu işi geliştirdik. Başlangıçta işçi bulmakta zorlanınca sistemi değiştirdik. ‘Kendin topla, kendin ye’ modeliyle vatandaşların bahçeye gelmesini sağladık. Bu uygulama büyük ilgi gördü” diye konuştu.

ÇİFTÇİNİN MUTLAKA ALTERNATİF ÜRÜNLERİ DÜŞÜNMESİ GEREKİYOR

Tarımda alternatif ürünlerin önemine dikkat çeken Çelik, üreticilerin tek ürüne bağlı kalmaması gerektiğini belirterek, “Kayısın olmazsa bademin olur, bademin olmazsa çileğin olur. Çiftçinin mutlaka alternatif ürünleri düşünmesi gerekiyor” ifadelerini kullandı. Çelik çifti, üretimini yaptıkları çileğin kilogramını sezon boyunca sabit fiyatla satışa sunduklarını, ürünlerin büyük bölümünün doğrudan tüketiciye ulaştığını kaydetti. Bölge sakinleri ise işletmenin ilçe için önemli bir örnek olduğunu belirterek, özellikle gençlerin tarımsal üretime yönelmesi açısından Çelik çiftinin başarısının dikkat çekici olduğunu dile getirdi.

KAYNAK: MHA

 Kol ve ellerde kuvvet kaybına neden olabilir

Boyun fıtığı aynı bel fıtığı gibi omur kemikleri arasında amortisör görevi gören jel kıvamındaki disklerin yırtılarak, çevrelerindeki omurilik ve sinir köklerine bası yapmasıyla ortaya çıkar. Fıtık hangi seviyede ise bu seviye uyan ve etkilenen sinir kökü alanında kaslarda zedelenmeler ve ağrı olur. 

Fıtık hangi seviyede ise bu seviyeye uyan ve etkilenen sinir kökü alanında kaslarda ağrı gelişir. Eğer sadece tek bir sinir etkilenmiş ise, kolda, el ve parmaklara kadar vuran ağrı, sızlama, karıncalanma, eğer ciddi bası varsa kol ve ellerde kuvvet kaybı izlenir. Bundan bir aşama daha ileri gider ve omurilik sıkışırsa bu bulgulara ek olarak ayaklarda da karıncalanma yanma, uyuşma, yürüme zorluğu idrar ve büyük abdesti kaçırma gibi şikayetler ortaya çıkar. Burada oluşan hasar nadir de olsa zamanla vücut tarafından onarılabilir. 

Tedavi kişinin şikayetlerine göre şekillenir

Boyun fıtığında şikayetlerin oluş şekli ve hikayesinin tam olarak öğrenilmesi, ayrıntılı nörolojik muayene, uygun radyolojik incelemeler ve gerekli olan durumlarda uygulanan sinir elektrosu tetkiki (EMG) ile tanı konur. Boyun fıtığında tedavinin kişinin ağrıdan etkilenme derecesi, muayene ve radyolojik bulgular ve beklentilerine göre ayarlanması gerekir. Ufak ve sinir basısı oluşturmayan fıtıklarda yaşam konforunu artırmaya ve ağrıyı azaltmaya yönelik fizik tedavi, egzersiz, kaplıca ve medikal masaj tedavileri uygulanabilir. Bunların tedavi edici özelliğinden çok rahatlatıcı ve zaman kazandırıcı fonksiyonları vardır. Kimi zaman yıllar içinde küçülme ihtimali ortaya çıkar. Bunların dışındaki alternatif tedaviler çekme, lazer ve ozon tedavisi gibi yöntemlerin riskleri olabilir ancak etkinliği yoktur.

Ameliyatı son çare olarak görmek doğru değil

İlaç, istirahat ve diğer tedavi yöntemleri ile rahatlamayan ya da nörolojik belirtileri olan hastalara cerrahi tedavi yöntemleri önerilir. Uygun hastaya, uygun zamanda ve doğru girişimin yapılması önemlidir. Son çare olarak cerrahi tedaviye gitmek veya son aşamaya gelinceye kadar beklemek doğru değildir ve mikrocerrahinin etkinliğini düşürür. Boyun fıtığında mikrocerrahi güvenilir ve başarılı bir tedavi yöntemidir. Ameliyat 2 cm’lik kesilerden, özel ameliyat mikroskobu ile yapılır ve ortalama 2 saat sürer. Ameliyatın 2. haftasındaki kişiler normal yaşantılarına rahatlıkla dönebilirler. 

Ameliyattan sonra düzenli egzersiz önemli

Hastalar, başarılı bir operasyondan sonra yaşantılarındaki risk faktörlerinden olabildiğince uzaklaşmalı, düzenli ve istikrarlı egzersiz programlarına mutlaka uymalıdır. Ameliyat sonrası yapılan egzersizler sonucu destekler. Ayrıca kilo azaltılması, düzenli egzersiz programları, fizik tedavi gibi yardımcı tedbirlere başvurulması önemlidir. Bu operasyonlardan sonra haftada 3 gün 1’er saatlik egzersiz programları, elde edilen başarılı sonucu destekleyecektir.

ENFLASYONDAKİ RİSKLER VE ENERJİ FİYATLARI TAKİPTE

Kurul tarafından yapılan açıklamada, nisan ayında enerji fiyatlarının etkisiyle yükselen enflasyonun ana eğiliminin mayıs ayında bir miktar gerilediği belirtildi. Ancak jeopolitik gelişmelerin etkisiyle enerji fiyatlarında oynaklığın sürdüğü ve belirsizliklerin yüksek seyrettiği vurgulandı. Ekonomik faaliyete ilişkin de değerlendirmelerin yer aldığı açıklamada, ilk çeyrek verilerinin ekonomik faaliyette yavaşlamanın devam ettiğine işaret ettiği, iç talepteki zayıf görünümün de sürdüğü ifade edildi. Bu çerçevede enflasyon görünümüne yönelik risklerin yakından takip edildiği bildirildi.

SIKI PARA POLİTİKASI DURUŞU KORUNACAK

Fiyat istikrarı vurgusu yapan TCMB, enflasyonla mücadele konusunda kararlılık mesajı verdi. Banka, fiyat istikrarı sağlanana kadar sıkı para politikası duruşunun korunacağını belirterek şu ifadelere yer verdi: "Enflasyonda kalıcı düşüş sağlanana kadar sıkı para politikası kararlılıkla sürdürülecek. Gerekirse ek sıkılaştırma adımları atılabilecek."

Ayrıca kredi ve mevduat piyasalarındaki olası bozulmalara karşı makroihtiyati adımların devreye alınabileceği belirtilirken, Para Politikası Kurulu Toplantı Özeti’nin beş iş günü içinde yayımlanacağı duyuruldu.

MALİYETLER YÜZDE 50 ARTTI FİYATLAR ENFLASYONUN ALTINDA KALDI

Bu yıl açıklanan arpa ve buğday alım fiyatlarının üreticiler arasında ciddi tepkiye neden olduğunu kaydeden Kılınç, girdi maliyetlerindeki artışa dikkat çekerek, “Girdi maliyetlerimiz yaklaşık yüzde 50 oranında arttı. Buna rağmen açıklanan fiyatların üreticinin beklentisini karşılamadığını görüyoruz. En azından resmi enflasyon oranının hububat fiyatlarına yansıtılması gerekiyordu. Açıklanan rakamlar çiftçilerimizi memnun etmedi” dedi.

TALEPLER İLGİLİ MAKAMLARA İLETİLDİ

Çiftçilerin taleplerini ilgili makamlara ilettiklerini belirten Kılınç, Türkiye Ziraat Odaları Birliği Genel Başkanı Şemsi Bayraktar öncülüğünde Cumhurbaşkanı ve Tarım ve Orman Bakanlığı nezdinde girişimlerde bulunulduğunu söyledi.

ÜRETİCİ GÖZÜNÜ DESTEKLEME MİKTARLARINA ÇEVİRDİ

Cumhurbaşkanı tarafından yapılan son açıklamaların üreticiler açısından olumlu karşılandığını ifade eden Kılınç, destekleme miktarlarına ilişkin net rakamların henüz açıklanmadığını belirterek şunları söyledi: “Üreticimizin sesi olmak adına yapılacak desteğin bir an önce açıklanmasını bekliyoruz. Çünkü mevcut fiyatlar çiftçinin artan maliyetlerini karşılayacak seviyede değil”

BEKLENTİLERİN ALTINDA KALDI 

Bu yıl hububat üretiminde verimli bir sezon yaşandığını dile getiren Kılınç, elde edilecek ürünün çiftçilerin banka ve tarım kredi borçlarını ödemesine katkı sağlayacağını ancak fiyatların beklentilerin altında kaldığını kaydetti.

YENİ DESTEKLER BEKLİYORUZ

Kılınç, "Her zaman çiftçinin yanında olan devletimizin üreticilerimizi rahatlatacak yeni destekleri açıklayacağına inanıyoruz. Çiftçimizin emeğinin karşılığını alması için sürecin takipçisi olmaya devam edeceğiz” ifadelerini kullandı.

ORTAK GÖRÜŞ...

Malatya’daki tüm ilçe ziraat odası başkanlarının ortak görüşünü yansıttığını belirten Kılınç, üreticilerin beklentisinin ek desteklerle gelir kaybının telafi edilmesi olduğunu sözlerine ekledi.

KAYNAK: MHA

AĞIR İŞLERDE ÇALIŞANLARA 1750 TL ÜCRET

Kayısı hasadının yanı sıra yükleme, boşaltma ve sulama gibi ağır işlerde çalışacak işçiler için farklı bir ücret tarifesi uygulandığını belirten Kılınç, bu kapsamdaki işlerde görev alan erkek işçilere günlük 1750 TL ödeme yapılacağını açıkladı. Belirlenen rakamların dışında herhangi bir ek ücret ödenmeyeceğini vurgulayan Kılınç, işçi organizasyonunu sağlayan dayıbaşı ücretlerinin de bu rakamlara dahil olduğunu kaydetti.

ÇOCUK İŞÇİ ÇALIŞTIRILMASI YASAKTIR!

Tarım sektöründe çocuk işçiliğinin önlenmesine yönelik hassasiyet gösterdiklerini belirten Kılınç, 16 yaş altındaki çocukların çalıştırılmasının yasak olduğunu söyledi. Aynı şekilde yaşlı ve sağlık sorunları bulunan kişilerin de ağır tarım işlerinde çalıştırılmaması gerektiğini ifade eden Kılınç, “Çocuk işçi çalıştırılması yasaktır” diyerek bu konuda ilgili kurumların gerekli denetimleri yapacağını belirtti. Kılınç, ücret uygulamalarına aykırı hareket edenler hakkında gerekli yasal işlemlerin başlatılacağını da sözlerine ekledi.

KAYISIDA REKOLTE TARTIŞMALARI ÜRETİCİYİ ZORLUYOR

Toplantıda kayısı rekoltesiyle ilgili değerlendirmelerde de bulunan Kılınç, her yıl açıklanan rekolte rakamlarının üretici üzerinde doğrudan etkili olduğunu söyledi. “Kayısıda rekolte tartışmaları üreticiyi zorluyor” diyen Kılınç, bu yıl ilk etapta rekolte açıklanmayacağının ifade edildiğini ancak daha sonra yeniden çalışma başlatıldığını belirterek, Tarım ve Orman Bakanlığı ile ilgili kurumların sahada rekolte tespit çalışmalarını sürdürdüğünü kaydetti. Önümüzdeki günlerde çalışmaların tamamlanmasının beklendiğini ifade eden Kılınç, açıklanacak rakamların gerçek verilerle örtüşmesi gerektiğini söyledi.

YÜKSEK GÖSTERİLEN REKOLTE FİYATLARI DÜŞÜRÜYOR

Rekolte tahminlerinin piyasa üzerinde ciddi etkiler oluşturduğunu savunan Kılınç, “Yüksek gösterilen rekolte fiyatları düşürüyor” diyerek geçmiş yıllarda açıklanan bazı yüksek rekolte rakamlarının üreticinin zarar görmesine neden olduğunu öne sürdü. Özellikle tarımsal ürünlerde açıklanan üretim miktarlarının fiyatları doğrudan etkilediğini belirten Kılınç, üreticinin emeğinin korunması gerektiğini ifade etti. Malatya’da bulunan yaklaşık 11 milyon kayısı ağacının önemli bir bölümünün bu yıl ürün vermediğini belirten Kılınç, kalan ağaçların bir kısmında ise dolu zararının bulunduğunu söyledi.

ÜRETİM YAPMAK HER GEÇEN GÜN DAHA DA ZORLAŞIYOR

İklim değişikliği, kuraklık, dolu ve sel gibi afetlerin üreticiyi ciddi şekilde etkilediğini dile getiren Kılınç, artan girdi maliyetlerinin de çiftçilerin yükünü artırdığını belirtti. “Üretim yapmak her geçen gün daha da zorlaşıyor” diyerek tarım ve hayvancılıkta yaş ortalamasının yükseldiğine dikkat çeken Kılınç, gençlerin üretimden uzaklaştığını, mevcut üreticilerin ise yüksek maliyetler nedeniyle zor şartlarda faaliyetlerini sürdürdüğünü söyledi.

TARIMA DESTEK ARTIRILMALI

Tarımın stratejik bir sektör olduğunu vurgulayan Kılınç, “Tarıma destek artırılmalı” diyerek gıdaya ve üretime sahip olan ülkelerin gelecekte daha güçlü olacağını ifade etti. Üreticilerin önemli bir bölümünün borç yükü altında bulunduğunu belirten Kılınç, devlet desteklerinin artırılması gerektiğini söyledi. Kılınç, tüm zorluklara rağmen Malatyalı üreticilerin üretmeye devam ettiğini belirterek, alınan kararların hem işçi hem de üretici açısından hayırlı olmasını temenni etti.

KAYNAK: MHA

ARPA VE BUĞDAY FİYATLARI MALİYETİN ALTINDA KALDI

Çiftçiler adına ilk açıklamayı yapan Ali Cabul, arpa ve buğday için açıklanan alım fiyatlarının üreticiyi zor durumda bırakacağını söyledi. Arpanın kilogram fiyatının 12 lira 75 kuruş olarak açıklandığını hatırlatan Cabul, "Mevcut maliyetler kilogram başına yaklaşık 15 liraya ulaştı." ifadesini kullandı. Buğdayda da benzer bir tablo bulunduğunu belirten Cabul, "Kilogram başına 16 lira 50 kuruş olarak açıklanan fiyat maliyetlerin altında kaldı." dedi. Üreticilerin bu fiyatlarla borçlarını dahi ödemekte zorlanacağını dile getiren Cabul, "Çiftçilerin üretime devam edebilmesi için maliyetlerin dikkate alınması gerekiyor." şeklinde konuştu.

BELEDİYE BAŞKANI EREN'DEN SAHA GERÇEKLERİ VURGUSU

Çiftçilere destek vermek amacıyla alanda bulunan Arguvan Belediye Başkanı Ersoy Eren ise tarım sektörünün uzun süredir ciddi sorunlarla karşı karşıya olduğunu belirtti. Eren, "Fiyatların masa başında değil sahadaki gerçekler dikkate alınarak belirlenmesi gerekiyor." diyerek hükümetin açıklanan rakamları yeniden değerlendirmesi çağrısında bulundu.

GELECEK EKİM DÖNEMİNDE TARLALAR BOŞ KALABİLİR

Arguvan Ziraat Odası Başkanı Turan Aslantürk de yaptığı konuşmada mazot, gübre, sertifikalı tohum, zirai ilaç, işçilik, elektrik ve su maliyetlerindeki artışa dikkat çekti. Açıklanan fiyatların üreticiyi hayal kırıklığına uğrattığını belirten Aslantürk, "Resmi enflasyon oranları ile alım fiyatlarındaki artış arasında ciddi bir fark bulunuyor." dedi.

Çiftçinin bir yıl boyunca emeğini, sermayesini ve alın terini toprağa yatırdığını ifade eden Aslantürk, "Açıklanan fiyatlar üreticinin emeğinin karşılığını vermekten uzaktır." kaydını düştü. Bu şartlar altında çiftçilerin üretime devam etmekte zorlanacağını belirten Aslantürk, "Düşük fiyatlar nedeniyle gelecek ekim dönemlerinde bazı üreticiler tarlalarını boş bırakmak zorunda kalabilir." dile getirmesinde bulundu.

Üreticilerin devletin ve milletin yanında olmaya devam edeceğini vurgulayan Aslantürk, yetkililere seslenerek, "Hububat alım fiyatlarının artan maliyetler ve enflasyon gerçeği dikkate alınarak yeniden düzenlenmesini istiyoruz." dedi.

Yapılan açıklamaların ardından çiftçiler, taleplerinin karşılanması için demokratik ve yasal zeminde mücadelelerini sürdüreceklerini belirterek meydandan ayrıldı.

KAYNAK: MHA
 

Bu yıl 1 milyondan fazla 8. sınıf öğrencisinin katılacağı sınavın öğrencilerin eğitim hayatında önemli bir basamak olduğunu belirten Dr. Demet Gülaldı, “Hafta sonu gerçekleştirilecek LGS, öğrenciler ve ailesi için önemli bir dönüm noktası niteliği taşıyor. Uzun süredir devam eden hazırlık sürecinin ardından öğrenciler akademik bilgi birikimlerini ortaya koyacakları kritik bir sınava girecekler. LGS, öğrencilerin eğitim yolculuğunda önemli bir basamak olmakla birlikte, hayatlarının tamamını belirleyen tek unsur değildir. Bu nedenle hem öğrencilerin hem de ailelerin sürece dengeli bir bakış açısıyla yaklaşmaları, sınavı bir son değil, eğitim yaşamının doğal bir aşaması olarak görmeleri önem taşımaktadır.” dedi.

Sınav başarısı yalnızca akademik yeterlilikle açıklanamaz

Sınav başarısının sadece akademik bilgi düzeyiyle ilişkilendirilmemesi gerektiğini kaydeden Dr. Demet Gülaldı, “Sınav başarısı yalnızca akademik yeterlilikle değil, aynı zamanda psikolojik hazırlık ve aile desteğiyle de yakından ilişkili olduğunu görmekteyiz. Sınav öncesinde öğrencilerin heyecan, endişe ve stres yaşamaları beklenen ve doğal kabul edilen duygusal tepkilerdir. Belirli düzeyde kaygı öğrencinin dikkatini artırarak performansını olumlu etkileyebilecektir. Ancak aşırı kaygı; dikkat dağınıklığına, unutkanlığa ve performans düşüklüğüne yol açabilmektedir. Bu nedenle son hafta içerisinde yoğun konu tekrarlarından çok, mevcut bilgilerin gözden geçirilmesi, uyku düzeninin korunması ve günlük yaşam rutinlerinin sürdürülmesi önemlidir. Özellikle sınava birkaç gün kala yeni konu öğrenmeye çalışmak öğrencilerin kaygı düzeyini artırabilmektedir.” diye konuştu.

Aile desteği psikolojik dayanıklılığı güçlendiriyor

Sınav sürecinde ailelerin yaklaşımının büyük önem taşıdığını vurgulayan Dr. Gülaldı, şöyle devam etti:

“Bu stresli sınav dönemlerinde aile desteğinin öğrencilerin psikolojik dayanıklılığını güçlendirecektir. Ailelerin bu süreçte çocuklarına yönelik gerçekçi beklentiler geliştirmesi ve başarıyı yalnızca sınav sonucuyla ilişkilendirmemesi büyük önem taşımaktadır. Sürekli başarı baskısı oluşturmak, diğer öğrencilerle kıyaslamak veya sınavı hayatın tek belirleyicisi gibi sunmak öğrencilerde kaygıyı artırabilmektedir. Ebeveynlerin bu dönemde çocuklarına verdikleri mesaj önemlidir; ‘Elinden geleni yapman bizim için yeterlidir.’, ‘Seni sınav sonucundan bağımsız olarak seviyoruz.’, ‘Bu sınav hayatının tamamını belirlemez.’, ‘Gösterdiğin emek ve çaba bizim için değerlidir.’ gibi ifadeler sınav kaygısını azaltmaya yardımcı olacaktır.”

Öğrencilere öneriler

LGS’ye hazırlanan öğrenciler için önerilerde bulunan Dr. Gülaldı, “Uyku saatlerinizi düzenli olarak en az 8 saat olacak şekilde planlayın. Sağlıklı ve dengeli beslenmeye dikkat edin. Sosyal medya ve ekran kullanımınızı sınırlayın. Günlük hafif fiziksel aktivitelere zaman ayırın. Sınav günü için gerekli belgeleri önceden hazırlamayı unutmayın. Özellikle sınavdan bir gün önce yoğun deneme çözmek yerine dinlenmek ve zihinsel olarak rahatlamak daha yararlı olacaktır. Unutulmamalıdır ki başarı, yalnızca alınan puanla değil; gösterilen emek, kararlılık ve öğrenme sürecinde kazanılan deneyimlerle de ölçülmektedir.” şeklinde sözlerini tamamladı.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Ağızdaki enflamasyon depresyonla ilişkili sistemik enflamasyonu tetikleyebilir! 

Ağız ve diş sağlığı ile ruh sağlığı arasında çift yönlü bir ilişki olduğunu kaydeden Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Kişi depresifse, yaşamdan zevk almıyorsa öz bakımını ihmal etmeye başlar. Diş fırçalamak gibi rutinler bu kişiler için çok zorlaşır.” dedi.

Öte yandan, ağız sağlığının bozulmasının da ruh sağlığını etkilediğine işaret eden Prof. Dr. Tarhan, “Kronik diş ağrıları, ağız kokusu gibi durumlar sosyal ilişkilere zarar verir. Ayrıca diş estetiği bozuk olduğunda kişinin özgüveni düşer. Özellikle çocuklarda akran zorbalığına neden olabilen diş sorunları, erken yaşta özgüven eksikliğine yol açabilir. Biyolojik olarak bakarsak, ağızdaki enflamasyon (iltihap) vücuttaki CRP değerlerini yükseltir ve bu durum, depresyonun biyolojik sebeplerinden biri olan sistemik enflamasyonu tetikleyebilir.” açıklamasını yaptı.

Mükemmeliyetçilik duygusu iyi yönetilmezse kişiyi bunalıma sokar! 

Dijital çağda fiziksel görünümün bir değer ölçütü haline geldiğine dikkat çeken Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Maalesef ‘güzel görünüyorsan değerlisin’ gibi yanlış bir küresel algı var.” dedi.

Bu durumun gençlerde estetik takıntıları (obsesyon) doğurduğunu dile getiren Prof. Dr. Tarhan, “Yüzündeki bir sivilce ya da dişindeki küçücük bir kırık nedeniyle eve kapanan, depresyona giren vakalar görüyoruz. Mükemmeliyetçilik duygusu iyi yönetilmezse kişiyi bunalıma sokar. Bizim için asıl önemli olan ‘sevimlilik’tir. Sevimliliği ise sadece fiziksel görünüm değil, mizaç, karakter ve samimiyet oluşturur. Diş estetiği özgüven için önemlidir; ancak bunu ‘kutsallaştırmamak’ gerekir.” şeklinde konuştu.

Tedavi iş birliği başarının yüzde 40’ını oluşturuyor!

Yeni nesil diş hekimlerinin sadece teknik beceriyle değil, hastanın ruhsal durumunu da analiz edebilecek bir vizyonla yetişmesinin önemli olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Nevzat Tarhan, şunları söyledi:

“Modern tıpta ‘tedavi iş birliği’ (terapötik ittifak) başarının yüzde 40’ını oluşturur. Diş hekimi koltuğu, tarihsel olarak ağrı ve korkuyla özdeşleşmiş bir yerdir. Bu yüzden hekimin hastayla kurduğu güven ilişkisi çok önemlidir.

Hekim sadece bir ‘organ tamircisi’ gibi değil, hastayı bir insan olarak görerek ve durumu sabırla açıklayarak yaklaşmalıdır. Hastanın yüzüne bakmayan, hâlini hatırını sormayan bir hekim güven oluşturamaz. Biz öğrencilerimize önce ‘iyi insan’, sonra ‘iyi hekim’ olmayı öğretiyoruz.”

Diş tedavisi korkusu, VR ile kademeli olarak azaltılabiliyor! 

Diş fobisi (monofobi) olan kişiler için tedavide sanal gerçeklik (VR) gözlüklerinin kullanıldığına değinen Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Bu gözlüklerle kişi, üç boyutlu bir yazılım eşliğinde korkusunu deneyimlerken kademeli olarak duyarsızlaşmayı öğreniyor.” dedi.

Ayrıca çocuklarda veya otizm gibi özel durumu olan bireylerde genel anestezi altında müdahaleler yaparak travma oluşmasının önüne geçildiğini aktaran Prof. Dr. Tarhan, “Bazı durumlarda ise hipnoterapi (hipnoz) teknikleri kullanılarak hastanın ağrı eşiği yönetiliyor. Diş hekimliğinde hipnoz, hastayı rahatlatmak ve sürece uyumunu artırmak için çok etkili bir yöntemdir.” diye konuştu.

Diş sıkma, beynin kronik stres altında salgıladığı hormonların bir sonucu! 

Stres, kaygı ve travmaların diş sağlığına nasıl yansıdığı hakkında da bilgi veren Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Özellikle diş sıkma, beynin kronik stres altında salgıladığı hormonların bir sonucudur. Beyin stresi yönetemediğinde bunu vücudun farklı yerlerine yansıtır; kiminde bağırsak sorunlarına, kiminde ise diş sıkmaya dönüşür.” dedi.

Diş sıkmanın, dişlerin erken aşınmasına ve diş eti enfeksiyonlarına yol açtığını hatırlatan Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Bu durumda yalnızca ağıza bir aparat takmak yeterli değildir; altta yatan ‘gizli stresin’ veya depresyonun psikiyatrik olarak tedavi edilmesi gerekir.” diyerek sözlerini tamamladı.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Atlas Üniversitesi Tıp Fakültesi Dahili Tıp Bilimleri Bölümü Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Fatma Bozkurt, Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) hastalığının, Nairovirüs grubuna ait bir virüsün neden olduğu, ateş ve kanama bulgularıyla seyreden ciddi bir enfeksiyon hastalığı olduğunu söyledi.

Hastalık 30 farklı kene türü tarafından taşınabiliyor

Prof. Dr. Fatma Bozkurt, şu bilgileri verdi:

“İlk kez 1944 yılında Kırım’da tanımlanan hastalık, daha sonra Kongo’da da görülmesi nedeniyle bu iki bölgenin adıyla anılmaktadır. Asya, Afrika, Orta Doğu ve Doğu Avrupa’da yaygın olarak görülen hastalık, yaklaşık 30 farklı kene türü tarafından taşınabilmektedir. Türkiye’de ilk vaka 2002 yılında tespit edilmiş olup, özellikle Karadeniz, İç Anadolu ve Doğu Anadolu bölgelerinde vaka sayılarında artış gözlenmektedir.”

En yaygın bulaşma yolu: Kene ısırması

Prof. Dr. Fatma Bozkurt, hastalığın bulaşma yollarının net olduğunu ancak yalnızca kene ısırmasıyla sınırlı olmadığını belirterek şu bilgileri paylaştı:

“KKKA’nın en sık bulaşma şekli, virüsü taşıyan kenelerin insanı ısırmasıdır. Özellikle kırsal bölgelerde ve hayvancılığın yoğun olduğu alanlarda risk artmaktadır.

Enfekte hayvanlarla temas da risk oluşturuyor

Virüs taşıyan büyükbaş ve küçükbaş hayvanların kanı, dokuları veya vücut sıvılarıyla temas edilmesi hastalığın bulaşmasına neden olabilir. Hayvanlar çoğu zaman hastalığı belirti göstermeden geçirebildiği için dikkatli olunması gerekmektedir.

İnsanlar arasında da bulaşabiliyor

KKKA hastalarının kanı, vücut sıvıları veya dokularıyla doğrudan temas edilmesi durumunda hastalık insandan insana da bulaşabilmektedir. Bu nedenle sağlık çalışanlarının ve hasta yakınlarının gerekli koruyucu önlemleri alması büyük önem taşımaktadır.”

Kene ısırdığında kritik saatlere dikkat!

Kene tutunmasının ardından ortaya çıkabilecek belirtilerin yakından takip edilmesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Bozkurt, yüksek ateş ve kas ağrısı gibi şikâyetlerin ciddiye alınması gerektiğini belirtti. Prof. Dr. Bozkurt, KKKA’nın en sık görülen belirtilerini şöyle sıraladı:

• Yüksek ateş
• Şiddetli baş ağrısı
• Kas ve eklem ağrıları
• Halsizlik
• Bulantı ve kusma yer alırken, ileri evre vakalarda ciddi kanamalar da görülebilmektedir.

Prof. Dr. Bozkurt, “Kene ısırması sonrasında özellikle kuluçka süresi olan ilk 3 günlük dönem büyük önem taşımaktadır. Bu süreçte ortaya çıkan belirtiler vakit kaybetmeden değerlendirilmelidir” dedi.

Yapışan keneye kolonya dökmeyin, yakmayın

Toplumda yaygın olarak uygulanan bazı yöntemlerin ciddi riskler taşıdığına dikkat çeken Prof. Dr. Fatma Bozkurt, kenenin üzerine kolonya dökmek, sigara bastırmak ya da yakmaya çalışmak gibi müdahalelerin son derece yanlış olduğunu söyledi.

“Kene üzerine kimyasal madde dökülmesi veya yakılmaya çalışılması sırasında kene kusabilir ve taşıdığı enfekte sıvıyı insan vücuduna aktarabilir. Bu durum enfeksiyon riskini artırır” diyen Prof. Dr. Bozkurt, kenenin uygun yöntemlerle ve mümkünse sağlık kuruluşlarında çıkarılması gerektiğini vurguladı.

Keneden korunmak için bu tavsiyelere kulak verin

Kene tutunmasını önlemenin en etkili yolunun doğru kıyafet seçimi olduğunu belirten Prof. Dr. Bozkurt, şu önerilerde bulundu:

• Kırsal alanlara giderken uzun kollu ve açık renkli kıyafetler tercih edilmeli.
• Pantolon paçaları çorapların içine sokulmalı.
• Otların ve çalıların yoğun olduğu bölgelerde dikkatli olunmalı.
• Açık alandan dönüşte vücut düzenli olarak kene açısından kontrol edilmeli.
• Böcek kovucu spreylerden yararlanılabilir.

Her kene KKKA taşımaz ama tedbir şart

Her kenenin Kırım Kongo Kanamalı Ateşi’ne neden olmadığını belirten Prof. Dr. Fatma Bozkurt, buna rağmen tedbirli davranmanın önemine dikkat çekti.

Özellikle tarım ve hayvancılıkla uğraşanlar, çobanlar, veteriner hekimler, kırsal bölgelerde yaşayanlar ile piknik yapan ve doğa yürüyüşlerine katılan kişiler risk grubunda yer alıyor.

Prof. Dr. Bozkurt, “Kene ile temas halinde panik yapılmamalı ancak belirtiler dikkatle izlenmeli ve gerekli durumlarda sağlık kuruluşlarına başvurulmalıdır. Erken farkındalık ve doğru müdahale, hastalığın seyrinde büyük önem taşımaktadır” dedi.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Bu belirtileri göz ardı etmeyin!

Özellikle genç yetişkinlerde makattan kanama çoğu zaman hemoroid olarak değerlendirilmekte, dışkılama düzenindeki değişiklikler ise stres ya da beslenme düzensizliğiyle ilişkilendirilebilmektedir. Oysa genç yaşta olmak, kolorektal kanser riskinin tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmez.

Son yıllarda 45 yaş altındaki yetişkinlerde özellikle rektal kanserle ilgili artışlar dikkat çekmektedir. Bu nedenle makattan kanama ya da dışkılama alışkanlığındaki değişiklikler “basit bir sorun” olarak görülmemeli; dışkıda kan, açıklanamayan kansızlık, kilo kaybı, yeni başlayan kabızlık veya ishal gibi bulgular da ciddiye alınmalıdır. 

Risk faktörleri yalnızca genetik değil

Kolorektal kanserlerde genetik yatkınlık önemli bir faktör olsa da hastalık yalnızca genetik nedenlerle açıklanmamaktadır. Aşırı kilo, hareketsiz yaşam, sigara ve alkol kullanımı, sağlıksız beslenme, ultra işlenmiş gıdaların sık tüketilmesi ve bağırsak florasını etkileyen çevresel faktörler de risk üzerinde etkili olabilmektedir. Gereksiz antibiyotik kullanımı da bağırsak mikrobiyotasında dengesizliğe yol açarak sindirim sistemi sağlığını olumsuz etkileyebilir. Bağırsak florasıyla ilgili son araştırmalarda kolibaktin adlı toksinin öne çıkması, sindirim sistemi sağlığının korunmasının önemini bir kez daha göstermektedir.

Belirti beklemeden tarama yaptırın

Kolorektal kanserde erken tanı, tedavi başarısını doğrudan etkileyen en önemli faktörlerden biridir. Bu nedenle hiçbir şikayet olmasa bile özellikle 45 yaşından sonra kolonoskopi taraması yapılması önerilmektedir. Ailesinde kolon ya da rektum kanseri öyküsü olanlar veya alarm belirtileri yaşayan kişilerde ise tarama yaşı hekim tarafından daha erken planlanabilir. Kolonoskopi yalnızca kanseri erken yakalamak için değil, kanser gelişmeden önce riskli polipleri saptayıp çıkarmak için de önemli bir yöntemdir. Böylece bazı vakalarda kanser gelişimi başlamadan önlenebilir.

Erken evrede kesi olmadan tedavi mümkün

Kolorektal kanser ya da sindirim sistemindeki bazı riskli lezyonlar erken evrede yakalandığında, her zaman büyük bir ameliyat gerekmemektedir. Endoskopik Submukozal Diseksiyon yani ESD, uygun hastalarda tümörlü ya da kanserleşme riski taşıyan dokunun herhangi bir kesi yapılmadan endoskopik olarak çıkarılmasını sağlar.

ESD işleminde ağızdan ya da makattan girilen ince bir endoskop kullanılır. Karında kesi açılmaz. Yalnızca hastalıklı alan hedeflenir, sağlıklı organ dokusu mümkün olduğunca korunur. Hastalıklı doku milimetrik hassasiyetle çevresinden ayrılır ve tek parça halinde çıkarılır.

Hasta konforu ve organ koruyucu tedavi ön planda

ESD işlemi sonrası süreç hastalar açısından genellikle daha konforludur. Çoğu hasta aynı gün ya da kısa süreli takip sonrasında taburcu edilebilir. Günlük yaşama ve işe dönüş süresi klasik cerrahiye göre daha kısa olabilir. Özellikle kalın bağırsak ve rektum lezyonlarında organ koruyucu yaklaşımlar yaşam kalitesi açısından büyük önem taşır. Ancak ESD her hastaya uygulanabilen bir yöntem değildir. Bu tedavinin başarısı doğru hasta seçimine, lezyonun erken evrede saptanmasına ve işlemi gerçekleştiren ekibin deneyimine bağlıdır.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Yeni konular kaygıyı artırabilir

Sınavın yaklaştığı son iki haftanın, yeni konuları tamamlama değil, mevcut bilgileri pekiştirme ve dengeleme süreci olduğunu kaydeden Özgür Akoğlan, “Bu aşamada öğrenilmemiş konulara girmek zihinsel karmaşaya ve kaygıya neden olabileceğinden, ağır ve yeni konulardan kaçınmak en sağlıklı stratejidir.” dedi.

Sınava en güçlü olduğunuz testle başlayın

Sınav anı taktiklerinin son halini belirlemenin önemli olduğunu söyleyen Özgür Akoğlan, “Sınavda test çözüm sıralaması, adayın zihinsel enerjisini en verimli şekilde kullanmasını sağlayan kişisel bir strateji olmalıdır ve bu sıralama belirlenirken temel kural, sınava her zaman en güçlü ve en hızlı olunan testle başlamaktır. Sınavın ilk dakikalarında odaklanma seviyesi yüksek olsa da kaygı düzeyi de zirvededir; bu nedenle iyi olunan ve hızlı soru çözülebilen bir dersle başlamak, hem peş peşe doğru cevaplar bularak özgüven kazanmayı sağlar hem de adayın sınavın ritmine daha rahat alışmasına yardımcı olur. Genellikle ilk test tamamlandıktan sonra, zihnin en açık ve dinç olduğu bu ikinci evrede adayın nispeten daha çok zorlandığı veya yoğun işlem gücü gerektiren ana derslere geçmesi mantıklıdır. En sona ise zihinsel yorgunluğun arttığı dakikalar düşünülerek, daha az zaman alan ya da adayın okuduğunu anlama becerisiyle daha rahat çözebileceği görece hafif testler bırakılmalıdır.” diye konuştu.

Biyolojik saatinizi sınav saatine göre ayarlayın

Son dönemde yapılacak hazırlıklarda biyolojik ritmin önemine dikkat çeken Özgür Akoğlan, şöyle devam etti:

“Biyolojik saati sınav saatine göre ayarlamak, bu dönemin en kritik hazırlıklarından birini oluşturur. Sınavın yapılacağı 10.15 saatinde zihnin en yüksek performansta olması için, deneme sınavlarının ve çıkmış soru pratiklerinin her sabah bu saatte başlatılması ve uyku düzeninin disiplinli bir şekilde sabitlemesi gerekir. Gece geç saatlere kadar çalışma alışkanlığı tamamen terk edilmeli, beynin bilgiyi işlemesi ve depolaması için ihtiyaç duyduğu dinlenme süresi vücuda tanınmalıdır.”

Yanlışların nedenini analiz edin

Deneme sınavlarının artık yalnızca net hesabı yapmak için kullanılmaması gerektiğini vurgulayan Özgür Akoğlan, “Deneme sınavları ve kaynak taramaları artık sadece net hesabı yapmak için değil, hata analizlerini derinleştirmek için kullanılmalıdır. Yanlışların nedenini; bilgi eksikliği mi yoksa dikkat dağınıklığı mı olduğunu belirlemek, sınav anındaki performansı doğrudan etkileyecektir. Özellikle MEB yardımcı kaynaklarında veya çıkmış sorularda kaçırılan noktaların üzerine gitmek, nokta atışı eksik giderilmesini sağlar. Bu süreçte zihni sürekli dijital uyaranlarla yormak yerine; kısa yürüyüşler yaparak veya sadece sessiz kalarak zihinsel bir bakım süreci oluşturulmalıdır.” diye konuştu.

Kaygıyı bastırmaya değil yönetmeye odaklanın

Sınav kaygısının doğal bir duygu olduğunu ifade eden Özgür Akoğlan, “Kaygı duymak, sınavın değerini gösteren insani bir tepkidir; bu duyguyu bastırmak yerine daha tetikte kalmayı sağlayan bir enerji olarak kabul etmek gerekir. Unutulmamalıdır ki başarı, sadece bilginin değil, o bilgiyi sınav masasında soğukkanlılıkla kullanabilme becerisinin bir sonucudur. Verilen emeklere güvenerek, bu dönemi bir final provası olgunluğuyla tamamlamak sürecin en sağlıklı anahtarıdır.” dedi.

Beslenmede radikal değişikliklerden kaçının

Sınav öncesi beslenme düzeninin de korunması gerektiğini belirten Özgür Akoğlan, “Beslenme hususunda ise sınav dönemi adı altında daha önce denenmemiş takviyelere veya alışılmadık beslenme düzenlerine geçilmemelidir. Vücudun bildiği, enerjiyi dengeli sağlayan ve sindirim sistemini yormayan düzenli öğünleri korumak, sınav günü yaşanabilecek olası mide veya enerji sorunlarının önüne geçer. Bol su tüketimi, zihinsel fonksiyonların ve odağın korunması için bu süreçte ihmal edilmemesi gereken en önemli fiziksel ihtiyaçtır.” şeklinde sözlerini tamamladı. 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Basit belirtiler önemli bir sorunun habercisi olabilir

Skolyozun ilk belirtileri çoğu zaman günlük yaşam içinde fark edilmesi zor küçük değişikliklerle ortaya çıkar. Bir omzun diğerine göre daha yüksek görünmesi, kürek kemiklerinden birinin belirginleşmesi, kalça seviyelerinde eşitsizlik, kıyafetlerin vücutta asimetrik durması ya da öne eğilince sırtın bir tarafında kabarıklık oluşması en sık karşılaşılan bulgular arasında yer alır. Erken dönemde tespit edilen eğriliklerde ameliyatsız tedavi seçeneklerinin çok daha etkili sonuç verir. Özellikle büyüme gelişiminin devam ettiği çocuklarda uygulanan kişiye özel egzersiz programları, fizyoterapi yaklaşımları ve modern korse uygulamaları sayesinde eğriliğin ilerleme riski önemli ölçüde azaltır.

“Ağrı yoksa sorun yok” düşüncesi yanlış

Toplumda skolyozun yalnızca sırt ağrısıyla ilişkilendirilmesi nedeniyle pek çok aile çocuklarında sorun olmadığını düşünebilir. Oysa skolyoz çoğu zaman sessiz ilerleyen bir tablo oluşturur. İlerleyici omurga eğrilikleri; duruş bozukluklarının yanı sıra ileri dönemlerde solunum kapasitesinde azalma, hareket kısıtlılığı, kas dengesizlikleri ve psikososyal sorunlara kadar uzanan geniş bir etki alanında etkiler. Özellikle ergenlik dönemindeki çocuklarda beden algısının büyük önem taşır. Bunun için omurga deformitelerinin özgüven üzerinde de olumsuz etkiler oluşturabilir. Bu nedenle skolyozun yalnızca fiziksel değil, aynı zamanda psikolojik yönüyle de değerlendirilmesi gerekir.

Radyasyon endişesine karşı yeni nesil teknolojiler

Skolyoz tanı ve takip sürecinde en sık kullanılan yöntemlerden biri röntgen görüntüleme sistemleri olur. Ancak büyüme çağındaki çocukların düzenli aralıklarla tekrar eden X-ışınına maruz kalması, ailelerde haklı bir endişe oluşturabilmektedir. Özellikle uzun takip gerektiren hastalarda radyasyon maruziyetinin azaltılması, günümüz tıbbının önemli gündem başlıklarından biri haline gelmektedir. Teknolojide yaşanan gelişmeler sayesinde artık skolyoz değerlendirmelerinde radyasyonsuz takip yöntemleri daha yaygın biçimde kullanılabilir. Üç boyutlu yüzey tarama sistemleri ve gelişmiş postüranaliz teknolojileri, omurgadaki eğriliklerin ve vücut asimetrilerinin detaylı şekilde incelenmesine olanak sağlıyor. Bu sistemler, kişinin anatomik yapısını dijital ortamda analiz ederek omurga üzerindeki değişimleri radyasyon kullanmadan değerlendirebilmektedir. Uzmanlar, bu teknolojilerin özellikle çocuk ve ergen hastalarda büyük avantaj sunduğunu belirtiyor. Radyasyon içermeyen sistemler sayesinde hem güvenli hem de tekrarlanabilir takip yapılabilmektedir. Böylece tedavi sürecindeki ilerleme daha hassas şekilde gözlemlenirken gereksiz görüntüleme ihtiyacının da önüne geçilebilmektedir.

Erken tanı, cerrahi ihtimalini azaltabiliyor

Skolyoz tedavisinde en önemli unsurun erken teşhistir. Eğrilik henüz düşük derecelerdeyken başlanan takip ve rehabilitasyon süreci, omurganın ilerleyici deformasyonunu durdurmada kritik rol oynar. Günümüzde gelişen fizik tedavi uygulamaları, omurgaya özel egzersiz yaklaşımları ve ergonomik korse teknolojileri sayesinde pek çok çocuk ameliyata ihtiyaç duymadan sağlıklı bir yaşam sürmesini sağlar. En önemli nokta, skolyozu mümkün olduğunca erken dönemde fark etmektir. Çünkü omurga eğriliği ilerledikçe tedavi seçenekleri sınırlandırarak cerrahi müdahale gereksinimini artırabilir. Bu nedenle okul çağındaki çocukların düzenli duruş kontrollerinden geçirilmesi ve ailelerin gözlemci olması büyük önem taşır.

Çocuğunuzun duruşuna dikkatle bakın

Ailelerin çocuklarının günlük duruş alışkanlıklarını dikkatle gözlemlemeleri gerekir. Basit gibi görünen küçük bir asimetri ya da omuz dengesizliği, ileride ciddi sonuçlar doğurabilecek bir omurga eğriliğinin ilk işareti olabilmektedir. Erken tanı, doğru takip ve gelişen teknolojilerin sunduğu güvenli yöntemlerle skolyozun kontrol altına alınabilmesini ve çocukların geleceğinin hem omurga sağlığı hem de yaşam kalitesi açısından önemli bir konfor sağlamaktadır. Çünkü bazen bir çocuğun duruşundaki küçük bir ayrıntı, tüm yaşamını değiştirecek kadar önemli sonuçlar doğurabilmektedir.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Dr. Öğr. Üyesi Luş, özellikle mükemmeliyetçi bir yapıya sahip olmanın, aile tarafından yoğun baskı görmenin, gerçekçi olmayan beklentiler geliştirmenin ve hedefleri ulaşılması güç seviyelere taşımanın sınav kaygısını artıran önemli faktörler olduğuna işaret etti.

Sınav kaygısı performansı ve günlük yaşamı etkiliyorsa uzman desteği gerekebilir! 

Sınav kaygısının sorun haline geldiğini gösteren belirtilere değinen Dr. Öğr. Üyesi Melek Gözde Luş, şunları söyledi:

“Eğer kaygı ders çalışma sürecimizi, sınava hazırlığımızı ve performansımızı olumsuz etkilemeye başladıysa; deneme sınavlarında başarımızı düşürüyorsa; sınav sırasında aşırı heyecan nedeniyle bildiğimiz soruları yanlış yapıyorsak; yoğun fiziksel belirtiler ortaya çıkıyorsa; uyku ve iştah düzenimiz bozulduysa; günlük yaşamda daha karamsar bir ruh haline büründüysek ve sınavla ilgili olumsuz düşüncelerimiz belirgin şekilde arttıysa, sınav kaygısının yüksek düzeyde olduğunu söyleyebiliriz.

Aslında belirli bir düzeyde kaygı faydalıdır ve performansı artırabilir. Ancak kaygı aşırı seviyelere ulaştığında ve bu belirtiler ortaya çıktığında, artık çözülmesi gereken bir kaygı problemine dönüşebilir. Böyle durumlarda bir uzmandan destek almak önemlidir.”

Uyku, beslenme ve fiziksel aktivite sınav kaygısını yönetmeye yardımcı olur 

Sınav kaygısı yaşadığını fark edenlerin, özellikle sınava hazırlık dönemindeyse, öncelikle kaygıyı azaltmaya yardımcı olacak fiziksel aktivitelere ağırlık vermelerinin faydalı olabileceğini kaydeden Dr. Öğr. Üyesi Melek Gözde Luş, “Ayrıca hedefleri yeniden gözden geçirmek ve daha gerçekçi hale getirmek de yarar sağlayacaktır. Sınava kadar geçen sürede kendinizi gereksiz kaygı yaratan ortamlardan ve stres kaynaklarından uzak tutmak önemlidir.” dedi.

Bu süreçte sürekli kaygılı kişilerle ya da aile ile sınav hakkında konuşmanın stres düzeyini artırabileceğini aktaran Dr. Öğr. Üyesi Luş “Uyku ve beslenme düzenine dikkat etmek, bunları mümkün olduğunca korumak da kaygıyı yönetmeye yardımcı olur. Bunun yanı sıra keyif veren aktivitelere zaman ayırmak, duygu durumunun dengelenmesine katkı sağlar.” şeklinde konuştu.

Sınav sırasında kaygı arttığında nefes egzersizleri yapmak ve kısa bir mola vermek faydalı olabilir! 

Sınavdan bir gün önce yoğun şekilde ders çalışmak yerine biraz dinlenmenin, farklı aktivitelerle vakit geçirmenin ve sınav dışındaki konulara yönelmenin daha yararlı olabileceğini dile getiren Dr. Öğr. Üyesi Melek Gözde Luş, “Ayrıca sınavla ilgili konuşmaları mümkün olduğunca azaltmak da zihinsel rahatlama sağlar.” dedi.

Sınav sırasında kaygının yükseldiği fark edildiğinde kısa bir duraklama yapmanın ve daha önce öğrenilmiş nefes egzersizlerini uygulamanın faydalı olabileceğini hatırlatan Dr. Öğr. Üyesi Luş, “Bu nedenle nefes egzersizlerinin sınav öncesinde düzenli olarak çalışılması önemlidir. Ayrıca kaygıyı artırabilecek kahve, enerji içeceği gibi kafeinli ürünlerden uzak durmak da sınav performansını olumlu yönde destekleyebilir.” diyerek sözlerini tamamladı.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

MAYIS AYINDA DÖRT YÜZ ELLİ BİR UÇAK SEFERİ GERÇEKLEŞTİ

Mayıs ayı verilerine göre, Malatya Havalimanı iç ve dış hatlarda toplamda 71 binden fazla yolcuya ev sahipliği yaptı. Ay boyunca gerçekleşen uçuş ve yük hareketliliğinin detayları şu şekilde paylaşıldı:

Yolcu Trafiği: Mayıs ayında iç hatlarda 71.406, dış hatlarda ise 378 yolcuya hizmet verildi.

Uçak Trafiği: Havalimanına iniş-kalkış yapan uçak sayısı iç hatlarda 443, dış hatlarda 8 olmak üzere toplamda 451’e ulaştı.

Yük Trafiği: Kargo, posta ve bagajdan oluşan toplam yük trafiği mayıs ayında 549 ton olarak kayıtlara geçti.

YILIN İLK BEŞ AYINDAKİ TOPLAM HAREKETLİLİK

DHMİ tarafından açıklanan ocak-mayıs dönemini kapsayan 5 aylık konsolide veriler ise Malatya Havalimanı'ndaki genel yoğunluğu gözler önüne serdi.

2026 yılı ilk 5 aylık (ocak-mayıs) gerçekleşme tablosu şu verilerden oluştu:

Toplam Yolcu Trafiği: 342.598 kişi

Toplam Uçak Trafiği: 2.236 iniş-kalkış

Toplam Yük Trafiği (Kargo+Posta+Bagaj): 2.591 ton

Malatya Havalimanı, özellikle iç hatlardaki yoğun yolcu ve uçak trafiğiyle bölgedeki lojistik ve ulaşım canlılığını sürdürmeye devam ediyor.

KAYNAK: MHA
 

Mahalle sakinleri, bir aylık su tüketimine karşılık gelen faturaların bütçelerini zorladığını ifade ederek, ekonomik şartların ağırlaştığı bir dönemde yüksek tutarlı faturaların kendilerini mağdur ettiğini dile getirdi.

VATANDAŞLAR HESAPLAMA HATASI OLMASINDAN ŞÜPHELENİYOR

"Bir ayda bu kadar su faturası gelir mi?" diyerek tepkilerini ortaya koyan vatandaşlar, benzer şikayetlerin mahalledeki birçok hanede yaşandığını öne sürdü. Fatura tutarlarının yeniden incelenmesini isteyen mahalle sakinleri, olası sayaç arızaları ya da hesaplama hatalarının araştırılmasını talep etti. Mahalle sakinlerinden biri yaptığı açıklamada, “Her ay düzenli olarak faturalarımızı ödüyoruz. Ancak son gelen faturalar normalin çok üzerinde. Yetkililerin bu durumu araştırmasını istiyoruz” ifadelerini kullandı.

MASKİ YETKİLİLERİNE ÇAĞRI YAPILDI

Özalper Mahallesi sakinleri, konuyla ilgili olarak MASKİ yetkililerine çağrıda bulunarak yüksek faturaların nedeninin kamuoyuna açıklanmasını ve gerekli incelemelerin bir an önce yapılmasını istedi. Vatandaşlar, yaşanan sorunun çözülmesi ve mağduriyetlerin giderilmesi için ilgili kurumların harekete geçmesini beklediklerini belirtti.

HEM SERVİS ÜCRETİ HEM MENÜDE EKSİK FİYAT

İstanbul’un Beyoğlu ilçesinde yapılan denetimde, bir restoran işletmesinin 69 ayrı işlemde müşterilerden “servis ücreti” tahsil ettiği belirlendi. Mevzuata aykırı uygulama nedeniyle işletmeye 274 bin 137 TL idari para cezası kesildi.

Ayrıca incelemelerde, işletmenin satışa sunduğu 72 ürünün fiyat bilgisinin menüde yer almadığı tespit edildi. Bu ihlal nedeniyle 286 bin 56 TL daha ceza uygulanırken, toplam yaptırım tutarı 560 bin TL’yi aştı.

HAKSIZ FİYAT ARTIŞI ŞÜPHESİ KURULA SEVK EDİLDİ

Denetimlerde ayrıca 6 farklı üründe haksız fiyat artışı şüphesi tespit edildiği ve dosyanın Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu’na sevk edildiği bildirildi.

Ticaret Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, tüketicilerin ekonomik menfaatlerini korumak ve piyasalarda adil ticaret düzenini sağlamak amacıyla denetimlerin aralıksız sürdüğü vurgulandı. Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamada tüketiciyi korumaya yönelik denetimlerin "tavizsiz şekilde" devam edeceğinin altı çizildi.

Bu taşların bazen hiçbir şikâyete sebep olmayabileceğini ifade eden Dr. Arslan, “Bazen de özellikle yağlı gıdalardan sonra karnın sağ üst tarafında ağrıya, bu ağrının omuz ve sırta vurmasına, bulantı, kusma, hazımsızlık ve şişkinlik şikayetlerine sebep olabilir.” şeklinde konuştu.

Tedavide amaç sadece taşı değil, taşın yol açabileceği hayati tehlikeleri de ortadan kaldırmak!

Taşın safra kanalını tıkayabileceğine değinen Dr. Şükrü Arslan, şunları söyledi:

“Tıkanma neticesinde ateş, titreme, cilt ve gözde sararma, dışkı renginde açılma, idrar renginde koyulaşma gibi bulgular meydana gelebilir. Hastalığın tedavisinde günümüzde laparoskopik yani kapalı yöntemle ameliyatlar yapılabiliyor. Bu ameliyatta taşla beraber safra kesesi de alınır. Ameliyattan kısa süre sonra hastalar sosyal hayatlarına dönebilirler. Safra kesesi ameliyatıyla hem safra taşına bağlı şikayetlerin ortadan kaldırılması hem de ileride gelişebilecek hayati risklerin önüne geçilmesi hedeflenir.” 

Üç santimin üzerindeki safra kesesi taşları kanser riskini artırabiliyor! 

Safra kesesinde oluşan taşlara müdahale edilmediği durumlarda bazı riskler oluşabileceğine dikkat çeken Dr. Şükrü Arslan, “Taş, safra kesesini iltihaplandırabilir. Safra duvarında delinme meydana gelebilir ve sepsis dediğimiz ciddi enfeksiyon tablosu ortaya çıkabilir.” dedi.

Taşların safra kesesinden kanala düştüğü zaman ise tıkanma, sarılık ve iltihaplanmaya sebep olabileceğini kaydeden Dr. Arslan, “Taşın boyutu özellikle üç santimin üzerindeyse safra kesesi kanseri gelişmesine zemin hazırlayabilir. Safra kesesi taşları toplumda oldukça sık görülüyor ancak tüm taşlara ameliyat gerektirmiyor. Burada önemli olan taşın boyutu.” açıklamasını yaptı.

Riskli safra kesesi taşları mutlaka uzman değerlendirmesi gerektiriyor! 

Taşın hastada şikâyet oluşturup oluşturmadığının ve ileride oluşturabileceği risklerin değerlendirilmesi gerektiğine vurgu yapan Dr. Şükrü Arslan, sözlerini şöyle tamamladı:

“Yani hastada şikâyete sebep olan semptomatik taşlar varsa, safra kanalına düşme ihtimali daha yüksek olan milimetrik boyutlu taşlar varsa, kanser gelişmesine zemin hazırlayan özellikle üç santimden büyük boyutlu taşlar varsa, porselen kese dediğimiz safra kesesi duvarında kireçlenme durumu varsa, hastada aynı zamanda diyabet hastalığı da varsa, bu tarz hastalar mutlaka bir uzman tarafından değerlendirilmeli.” 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Günlük yaşamı önemli ölçüde etkiliyor

Sarı nokta hastalığı, gözün arka kısmında bulunan retina tabakasının merkezindeki makula 

bölgesini etkileyen ve özellikle 50 yaş üzerindeki kişilerde görülen ilerleyici bir hastalık. Sarı nokta denmesinin sebebi ise bu bölgede yüksek ışık maruziyetine karşı korunma sağlanması amacıyla bolca lutein ve zeaksantin adlı sarı renkli pigmentler oluşması.   Makula; okuma, yazma, araç kullanma, yüzleri tanıma ve ince ayrıntıları seçme gibi merkezi görme işlevlerinden sorumlu oluyor. Bu bölgenin zarar görmesi sonucunda merkezi görmede bulanıklık, şekillerde bozulma veya görme kaybı ortaya çıkabiliyor. Belirtiler önce tek gözde oluşabilirken hastalık ilerleyip her iki gözü de tuttuğunda günlük yaşam önemli şekilde etkileniyor. Hastalık ilerledikçe merkezi görme kaybının belirginleşmesi nedeniyle hastalarda önemli sorunlar yaşandığına vurgu yapan Prof. Dr. Özlem Şahin, “Bu tabloda hastalar okuma, yazma, araç kullanma, yüzleri tanıma ve düz çizgileri görme gibi durumlarda güçlük çekmektedir. Hastalık ileri evrede körlüğe varmasa da güvenli yürüyüşü zorlaştırmakta ve düşme riskini  artırmaktadır. Ayrıca görme kaybının yarattığı sosyal izolasyon, depresyon ve bağımsız aktivitelerde azalma (yemek yapma, televizyon izleme vb.) yaşam kalitesini ciddi şekilde düşürebilmektedir” diye konuşuyor.  

Görme yetisinde hızla azalma yaşanabiliyor

Sarı nokta hastalığı temel olarak kuru tip ve yaş tip olmak üzere iki ana gruba ayrılıyor. Hastaların büyük çoğunluğunda kuru tip geliştiğini anlatan Göz Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Özlem Şahin, “Kuru tipte retina altında zamanla biriken ve drusen adı verilen birikintiler ile buna eşlik eden hücre kaybı sonucunda görme yetisi yavaşça azalmaktadır. İleri evrelerinde de coğrafik atrofi olarak adlandırılan ve retina hücrelerinde belirgin kayıp ve bunun sonucunda görme kalitesinde azalmayla seyreden tablo gelişebilmektedir” bilgisini veriyor. “Yaş tip ise daha az görülmesine rağmen görme kaybından en sık sorumlu olan formudur” diyen Prof. Dr. Özlem Şahin, şu bilgileri veriyor:  “Bu tipte retina altında anormal ve kırılgan yeni damarlar gelişmektedir. Bu damarlar sıvı veya kan sızdırarak makulanın yapısını bozabilmekte ve görmede haftalar, hatta günler içinde belirgin azalmaya neden olabilmektedir. Erken tanı ve zamanında tedavi, yaş tip sarı nokta hastalığında görmenin korunması açısından büyük önem taşımaktadır.” 

Sigara kullanımı riski yaklaşık 2 kat artırıyor!

İlerleyen yaş sarı nokta hastalığının en önemli risk faktörünü oluşturuyor. Görülme sıklığı özellikle 55 yaşından sonra belirgin olarak artıyor. Bunun yanı sıra sigara kullanımı, hipertansiyon, diyabet ve kardiyovasküler hastalıklar sarı nokta hastalığının gelişme riskini anlamlı ölçüde artıran risk faktörleri arasında yer alıyor.  Güncel çalışmalar sigara kullanımının riski yaklaşık iki kat artırdığını gösteriyor. Ayrıca aile öyküsü ve bazı genetik varyasyonların da önemli risk faktörleri olarak kabul edildiğini aktaran Prof. Dr. Özlem Şahin,  “Obezite, fiziksel hareketsizlik, sağlıksız beslenme alışkanlıkları ve düşük antioksidan alımı gibi faktörlerin de katkıda bulunabileceği düşünülmekle birlikte bunların etkileri konusunda literatürde daha değişken sonuçlar bulunmaktadır” diyor. 

Bu sorunları göz ardı etmeyin 

Sarı nokta hastalığı erken evrede genellikle belirti vermiyor veya belirtiler çok hafif seyrediyor. Bu nedenle hastalar sorunlarının yaşlılığa bağlı olduğunu düşünüyor. Hastalık ilerledikçe merkezi görmede bozulma başladığına işaret eden Göz Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Özlem Şahin, aşağıda yer alan belirtilerden birinin ortaya çıkması halinde zaman kaybetmeden göz hastalıkları uzmanına başvurulması gerektiğine dikkat çekiyor. 

• Düz çizgilerin eğri veya dalgalı görünmesi 
• Okuma sırasında harflerin bulanıklaşması
• Karşıya  bakarken silik noktaların oluşması 
• Gölgelerin veya birbirine yakın renklerin ayırt edilmesinde güçlük
• Karanlıkta görmenin belirgin şekilde zorlaşması
• Işığa karşı hassasiyet artışı
• Görüntülerdeki detayların kaybolma hissi 

Tedaviden başarılı sonuçlar elde ediliyor
Sarı nokta hastalığının tanı sürecinde detaylı göz muayenesinin yanı sıra retina görüntüleme yöntemleri ve optik koherens tomografi gibi gelişmiş teknolojilerden faydalanılıyor. Bu sayede retina tabakasındaki değişiklikler ayrıntılı şekilde incelenebiliyor. Tedavinin temel hedefi ise mevcut görmeyi korumak ve hastalığın ilerlemesini yavaşlatmak. Göz Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Özlem Şahin, hastalığın tipi ve evresinin uygulanacak tedaviyi belirlediğini anlatarak, “Kuru tip sarı nokta hastalığında vitamin ve mineral takviyeleri uygun hastalarda hastalığın ilerleme riskini yaklaşık yüzde 25 oranında azaltmaktadır. Ayrıca yeşil yapraklı sebzelerden zengin beslenme, omega-3 yağ asitlerinin tüketimi, düzenli egzersiz, tansiyon ve kolesterol kontrolü ile sigaranın bırakılması gibi yaşam tarzı değişiklikleri de önem taşımaktadır” diyor. Son yıllarda ileri evre kuru tip hastaları için göz içi iğne tedavisinin de geliştirildiğini belirten Prof. Dr. Özlem Şahin, belirli aralıklarla göze uygulanan bu yöntemin hastalığın retina üzerindeki hasarının ilerleme hızını yavaşlatmaya yardımcı olabildiğini söylüyor. 

Görme düzeyleri korunabiliyor, hatta... 

Yaş tip sarı nokta hastalığının tedavisinde  ise göz içine enjeksiyonla uygulanan ilaçlar önemli bir yer tutuyor. Bu tedaviyle, retina altındaki anormal damar oluşumunun ve sıvı sızıntısının kontrol altına alınması hedefleniyor. Enjeksiyon tedavisi sayesinde hastaların görme düzeyleri korunabiliyor, hatta bazı hastalarda görme yeteneğinde iyileşme sağlanabiliyor. Prof. Dr. Özlem Şahin, “Son zamanlarda bu iğne tedavilerinin sıklığının azalmasında önemli gelişmeler yaşanmakla beraber, yılda 10-12’ye varan iğne sayıları görme keskinliğinin korunmasında önemli rol oynamaktadır” diye konuşuyor. 

Sağlıklı yaşam alışkanlıkları koruyucu rol oynuyor

Genetik kökeni ağır bastığından sarı nokta hastalığını önlemek her zaman  mümkün olmasa da riski azaltmaya ve ilerlemesini yavaşlatmaya yardımcı olabilecek bazı önlemler bulunuyor. Prof. Dr. Özlem Şahin, bu önlemleri şöyle sıralıyor: “Özellikle sigara kullanmamak, düzenli fiziksel aktivite yapmak, sağlıklı vücut ağırlığını korumak ve kardiyovasküler risk faktörlerini kontrol altında tutmak önem taşımaktadır. Ayrıca dengeli beslenme (yeşil yapraklı sebzeler, balıkta bulunan omega-3 yağları), kan basıncı/şeker/kolesterol kontrolü gibi sağlıklı yaşam tarzı faktörleri hastalığın gelişimini yavaşlatmaktadır. Uzun süreli güneş ışığına maruziyeti azaltmak için güneş gözlüğü kullanmak da retina sağlığını korumaya yardımcı olmaktadır.” 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı