Mustafa Şarlak
@timemalatya

"Malatya Time siz değerli Malatyalı okurlara gerçek bir internet haber sitesi keyfi sunmak amacıyla yeni hali ile yayında"

İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku

-Sesli Dinleyebilirsiniz-

 

Soru-Cevap-1

 Bu yazımda okuyucularımdan, iş çevresinden gelen seçtiğim bazı soruları birçok kişiye faydalı olacağını düşündüğüm için derledim. Zaman zaman farklı soruları derleyip sizlerle paylaşmanın faydalı olacağını düşünüyorum. Sizler de aklınıza takılan soruları yorum bölümünde paylaşarak cevaplarına ulaşabilirsiniz. Gelen sorularda kelime ve anlatım hataları ve cümle düşüklükleri anlamada güçlükler doğurduğundan okuyucudan geldiği gibi paylaşmayıp kendi lisanımla derleyerek aktaracağım. Faydalı olması dileğiyle.

 

Soru – 1: Tanıdığımın şirketinde misafir olarak gittiğimde kimsenin olmamasından dolayı postacıdan tebligat aldım ve adımı  soyadımı yazarak imzaladım. Bunun benim veya şirket açısından bir yaptırımı olur mu?

  • 2018/4 Sayılı Genelge ile PTT memurlarının yaptığı tebligatların da sigortalılık tespitinde dikkate alınacağı düzenlenmiştir. Tebligat Kanunu'na uygun olarak PTT tebligatlarını alan kişilerin, işyeri çalışanı”, "işyeri daimî çalışanı", "görevli sekreter” gibi unvanlarla kayıt altında alınması halinde SGK bu kişilerin sigortalı olup olmadıklarını kontrol edecektir. SGK'nın bu uygulamasında PTT memurlarınca yapılan tebligatların resmi kuruluşlarca düzenlenen belge niteliğinde olduğunu dikkate almaktadır. Eğer PTT memurları tarafından işyerine yapılan tebligatları alan kişiler "işyeri çalışanı”, "işyeri daimî çalışanı", "görevli sekreter” olarak isimlendirilmişse ve bu kişiler sigortalı bildirilmemişse, bu durumda tebligatın teslim alındığı tarih için re 'sen sigortalılık sağlanacaktır. Bu nedenle PTT tebligatlarının sadece işyeri SGK'lı çalışanları veya işveren tarafından alınmasına dikkat edilmelidir. Sorunuza gelecek olursak, burada tebligata kendinizi ne olarak tanıttığınız da önemli, yukarıda sayılan bir unvan yazdıysanız bu durumda şirkete, SGK müdürlüğü tarafından sigortalılık durumunun bildirilmesini isteyen veya re'sen sigortalı olduğunuzu bildiren bir yazı yazılacaktır. Bu yazıya durumu izah eden bir cevap verilerek itiraz edebilir, işvereni de ceza yemekten kurtarabilirsiniz.

 

Soru – 2: Yöneticiliğini yaptığım şirkette 2 yıldan beri çalışan yeni evli bir bayan işçim işten ayrılmak istiyor, kıdem tazminatı ve işsizlik parası alabilir mi?

  • 4857 sayılı İş kanunun 120. maddesinin atfıyla yürürlükteki 1475 sayılı yasanın 14. maddesinde belirtilen, “kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren 1 yıl içinde evlilik sebebiyle iş sözleşmesinin feshedilmesi halinde kıdem tazminatına hak kazanacağı” hükme bağlanmıştır. Bu hak sadece kadın eşe tanınmış olup, resmi evlilik işlemlerinin tamamlanmasından itibaren 1 yıl içinde kullanılabilir. İşçinizin eğer nikah tarihi üzerinden 1 yıl geçmediyse kıdem tazminatını alabilir. İşçiye işsizlik maaşı ancak işçinin kendi iradesi dışında işveren tarafından iş akdinin feshedilmesi durumunda ödenir, binaenaleyh işçiniz işsizlik maaşı alamayacaktır. İşçi işten ayrıldıktan hemen sonra başka bir yerde çalışabilir.

 

Soru – 3: Yıllık iznimi ihtiyacım olduğundan dolayı paraya çevirebilir miyim?

  • İş Kanunu'na göre, yıllık izin hakkının ücrete dönüşmesi için çalışanın iş sözleşmesinin sona ermiş olması şartı aranmaktadır. Ancak iş akdiniz herhangi bir nedenle sona ererse haketmiş olduğunuz yıllık izinlerinizin para olarak ödenmesi mümkündür, yani yıllık izinlerinizin parasını almak istiyorsanız iş akdinizin fesholmuş olması gerekiyor, çalıştığınız halde yıllık izin parasını alamazsınız.

 

Soru – 4: İşyerimden çıkarıldım, ücretimi almamama rağmen “Şirketten hiçbir alacağım kalmamıştır” şeklinde bir kâğıt (ibraname) imzalattılar. Ne yapmam gerekiyor?

  • Bahsettiğiniz durum sıkça karşılaşılan fakat yanlış anlaşılan bir uygulamadır. İmzaladığınız belgenin adı ibranamedir. İşten ayrılan işçiye bu belge imzalatılır. “Hiçbir alacağım kalmamıştır” genel bir ifadedir. İbranamede bütün alacakların detaylı olarak yazılması ve bu yazılan tutarların da bankadan ödenmesi şartı vardır. Eğer ücretinizi almadıysanız korkmanıza gerek yok çünkü paranızı alabilirsiniz. Ayrıca ibranamelerin geçerli olması için işten ayrılış tarihinizin üzerinden 1 aylık sürenin de geçmiş olması gereklidir. Buna rağmen ödenmeyen alacaklarınız için dava açabilirsiniz. Ücret alacakları için zamanaşımı süresi 5 yıldır.

 

Soru – 5: Ortağı olduğum şirkette ortaklığım devam ettiği sürede farklı bir iş yerinde 10 gün yöneticilik yapmaktayım ve sigorta primim de kısmi süreli çalışma olarak ödenmektedir. Bağ-Kur ödemesini ortağı olduğum şirkette yine de tam olarak mı ödemem gerekiyor.

  • Sosyal güvenlik kurumları arasında 2829 sayılı Kanunun uygulamasından doğan işlemlere ilişkin Sosyal Güvenlik Kurumlarına Tabi Geçen Hizmetlerin Birleştirilmesiyle Bu Kurumlar arasında diğer işlemlere ilişkin protokolün “Hizmet Çakışmaları” başlıklı 10 uncu maddesinde Sosyal Sigortalar Kurumu ile Bağ-Kur arasındaki hizmet çakışmalarında, ilgili kanunlarda aksine bir hüküm olmadığı takdirde önce başlayan hizmetin geçtiği kurumdaki sigortalılık sona ermedikçe diğer kurumdaki sigortalılığın geçerli sayılmayacağı hükmü bulunmaktadır. Binaenaleyh önce ortaklığın mı yoksa sigortalılığın mı başladığı önemlidir. Biz önce sigortalılığın başladığını varsayalım, kalan eksik günleriniz için Bağ-Kur'a prim tahakkuk ettirmeniz gereklidir.

 

Soru – 6: Son çalıştığım işyerinde 3 yıldır çalışıyorum ve 2980 gün sigorta prim günüm var. İşten ekonomik kriz nedeniyle çıkarttılar, ne kadar süre ve maaşımın yüzde kaçı oranında işsizlik maaşı alabilirim?

  • 300 gün işsizlik maaşı alabilirsiniz. İşkur'a başvuru için işten ayrıldığınız tarihten itibaren 30 günlük süreniz var. Bu süreyi aşarsanız alacağınız işsizlik maaşı geciktiğiniz süre kadar düşecektir. İkinci sorunuza cevaben ise, burada maaşı belirleyici etken ödenen sigorta primlerinizdir. Son dört aylık dönemde ödenen prime esas kazançlarınızın (hizmet listenizde görünen brüt ücret tutarınızın) günlük ortalaması alınır ve bu ortalamanın da %40'ı size ücret olarak ödenir, fakat bu tutar da her halükârda yürürlükteki asgari ücretin brüt tutarının %80'ini geçmiyor.

 

Soru – 7: Ön Muhasebe elemanı olarak görev yaptığım şirkette işçi 4 gündür amirlerinden izin almadığı halde işe gelmiyor, 4 gün için tutanak tuttum fakat işten çıkış işlemini nasıl yapmam gerekiyor?

  • İşçinin devamsızlık yapması durumunda iş sözleşmesinin işverence haklı nedenlere dayalı olarak feshi söz konusudur. Ancak haklı durumda olmalarına rağmen çoğu işveren usul eksiklikleri nedeniyle gereksiz yere ihbar ve kıdem tazminatı ödemek zorunda kalıyor. Özetle, işçinin gelmediği her gün için birim amirinin ve olayın şahitlerinin imzasının olduğu devamsızlık tutanağının tutulması gereklidir. Bu süre art arda 2 gün bir ay içinde 3 gündür, 2. veya 3.günün sonunda noterden personele ihtarname çekilir ve savunması talep edilir, ihtarnamenin tebliğinden itibaren 3 gün içinde işçinin şirkete gelerek savunma yapması beklenir. Tebligatların arkasına noterden tebliğ şerhlerinin de yazılması gereklidir. Bu süre zarfında işe gelmeyen işçiye iş akdinin feshedildiğine dair noterden yine bir ihtarname çekilir ve 2 veya 3 günlük devamsızlık için sigortaya “15-Devamsızlık” kodu ile eksik gün bildirilir, “29- İşveren tarafından işçinin ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırı davranışı nedeni ile fesih” kodu ile de işçinin iş akdi feshedilir. Siz bu saydığım işlemleri 4.günden itibaren yapabilirsiniz.

 

 

Mustafa Şarlak – SMMM

mustafa@mustafasarlak.com

www.mustafasarlak.com

 



YORUMLAR

  1. Berkay

    05.11.2018 20:59:59

    Cevaplar çok net ve açıklayıcı olmuş teşekkürler

  2. Mustafa ŞARLAK

    13.10.2018 22:07:06

    Sayın Stajyer,Stajyer olarak sigorta girişi yapılanlarda emeklilik ödeneği olmadığından bu giriş tarihiniz emeklilik yaşının hesaplanmasında dikkate alınmaz.

  3. Mustafa Şarlak

    13.10.2018 22:06:07

    Sayın Selim Bey, Evet alabilirsiniz. Bunun için ayrıldığınız tarihi müteakip en geç bir ay içinde İŞKUR'a müracaat etmelisiniz.

  4. Mustafa ŞARLAK

    13.10.2018 22:04:36

    Sayın Zeynep Hanım, Doğum yardımı başvurusu için öncelikle çocuğunuzun canlı olarak doğması ve kimlik paylaşım sistemine kaydının yapılması gerekir. Daha sonra Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlükleri ya da Sosyal Hizmet Merkezlerine şahsen veya posta yoluyla başvuru yapılır.

  5. Mustafa Şarlak

    13.10.2018 21:54:19

    Sayın Şaban Yılmazİlgili kanun maddelerine göre cezai işlem bildirim meslek kodunu güncellemeyenler veya yanlış bildirenler içindir, siz güncelleme yaptığınız için cezai bir yaptırım uygulanmayacaktır. Temmuz/2018'den sonra bu madde tam anlamıyla uygulamaya konuldu.

  6. Ali nazik

    12.10.2018 09:16:53

    Başarılı bir çalışma olmuş emeğinize sağlık...

  7. Şaban Yılmaz

    12.10.2018 08:30:22

    Herkese kolay gelsin. Bir mükellefimin çalışanının işkur meslek kodu yazılmamış ve 0000 görünüyor. 98 yılında işe girişi yapılmış, eski olduğu için sigortalı giriş çıkış bölümünde ki güncellemeden faydalanamıyoruz. Buna istinaden dilekçe düzenledim. Güncellenmesi durumunda cezai bir işlem var mı?

  8. Mustafa

    11.10.2018 23:11:14

    Özel sektör çalışanları için çok güzel aydınlatıcı bir yazı olmuş soru cevap şeklinde olması daha güzel anlaşılabilir ve açık ifadeler ile belirmiştiniz güzel bir yazı olmuş tşkler

  9. Kerem G.

    11.10.2018 20:20:04

    Teşekkür ederiz Mustafa Bey. Tevafuk oldu merak ettiğim bir konunun cevabını buldum. Devamını bekliyoruz.

  10. Hulusi

    11.10.2018 19:51:59

    Mustafa Bey böyle değerli bilgileri, bizlerle paylaşmanızdan dolayı teşekkürler. Malatya da böyle hizmet sunmanız bizler için gurur verici.

  11. Abuzer

    11.10.2018 18:55:53

    Merhaba Mustafa bey soru cevap çok güzel olmuş tebrik ediyorum ayrıca geçmiş yazılarını da inceledim gayet bilgilendirici ve açıklayıcı olmuş kalemine sağlık diyorum...

  12. Zeynep

    11.10.2018 18:54:35

    Mustafa bey makalelerinizle bizleri aydınlattığınız için teşekkürler bir konuda yardımınıza ihtiyacım var 5 yıldırlı özel bir şirketin bünyesinde çalışmaktayım gebelik iznine kasım ayında ayrılıyorum Doğum paramı almak için izleyeceğim yol nedir yardımcı olabilir misiniz lütfen.trşekkürler

  13. Memnun Kıymetli

    11.10.2018 18:41:11

    Malatya Time ve size teşekkür ediyorum Mustafa bey gerçekten güzel bir köşe oluştu gazetede insanların müşkillerini çözüyorsunuz. Yazılarınızın devamını bekliyoruz

  14. Muhsin

    11.10.2018 18:04:47

    Guzel soru ve cevap. Daha cok benzer sorular var. Bolumler halinde baslikla benzer seyde olur.Ornek : sozlemeli isciler - taseron isciler - beyaz yaka - mavi yaka vs..

  15. Mehmet Akif

    11.10.2018 18:00:35

    Mustafa bey yazılarınız bir çok sorunumuza çözüm bulmamıza fayda sağlıyor teşekkür ederiz

  16. Sevda

    11.10.2018 17:42:05

    Teşekkür ederim. Benim de bir sorum olacaktı. Erkeklerde babalık izni kaç gündür ve eşimi işten çıkardılar normalde 5 ay çalıştığı işyerinde özel sebeplerinden dolayı 45 gün kadar ücretsiz izne ayrılmaz zorunda kaldı. İşkur işsizlik parası ödemedi. Çok saçma

  17. Stajyer

    11.10.2018 16:33:03

    MerhabaBen lise stajımı yaptığım esnada sigorta girişim yapılmıştı. Emeklilikte bu giriş tarihim dikkate alınır mı?

  18. Selim

    11.10.2018 16:31:09

    Mustafa Beyİşe giriş yaptığımda işveren 1 yıl belirli süreli iş sözleşmesi yaptı şimdi süre bitti diye işten ayrılmak zorunda kaldım. İşsizlik maaşı alabilir miyim?

YORUM YAZ

*

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>