Malatya’nın Kayısı Gündeminde Kritik Soru: Kaça Satılsın Değil, Kim Alacak?

Gazeteci Yazar Murat Çetin, Kırgızistan’da Oş’tan Nokat’a geçerken Malatya Ticaret Borsası Başkanı Ramazan Özcan’ı arayarak Malatya gündeminin en önemli maddesi olan kayısı piyasasını masaya yatırdı. Üreticinin "Fiyat düştü, ne kazanacağız?", "TMO niçin almıyor?", "İhracatçı fiyatı mı bastırıyor?" sorularını doğrudan Borsa Başkanı’na ileten Çetin, "Başkanım, kayısının ihracat değeri yükselirken üreticinin elindeki ürünün fiyatı niçin geriliyor? Aradaki para nereye gidiyor?" sorusunu yöneltti.

İHRACAT RAKAMLARI VE REKOLTE GERÇEĞİ

Sorular üzerine rakamları sıralayan Malatya Ticaret Borsası Başkanı Ramazan Özcan, kayısının uzun yıllar ihracat ortalamasının yaklaşık 3 dolar olduğunu, son yıllarda 5 dolar civarında seyrettiğini belirtti. Özcan, 2025’te 7-7,5 dolar seviyelerine çıkan fiyatların 2026’nın başında 9,3 dolara kadar yükseldiğini ifade etti. Geçen yıl mahsulün az olması nedeniyle fiyatların uçtuğunu belirten Özcan, bu yıl Malatya için açıklanan resmi kuru kayısı rekolte tahmininin 67 bin 418 ton olduğunu, çevre iller de katıldığında piyasadaki ürün miktarının büyüdüğünü ve arz-talep dengesi nedeniyle fiyatların aşağı yöneldiğini vurguladı.

KAYISININ MALİYETİ VE SATIŞ FİYATI AÇIKLANDI

Üreticinin maliyetin altında satış yaptığı yönündeki iddialara da açıklık getiren Özcan, bir kilo kayısının maliyetinin ne kadar olduğu sorusuna "100 ile 150 lira arasında" cevabını verdi. Dört numara ihracatlık ürünün fiyatını ise "260–280 lira" olarak açıklayan Özcan, "Fiyat baskılanıyor mu?" sorusunu ise "Hayır" diyerek yanıtladı.

DOLAR BAZLI FİYAT YÜKSELDİKÇE İHRACAT DARALIYOR

Piyasadaki en kritik noktaya dikkat çeken Borsa Başkanı Özcan, kayısının dolar bazındaki fiyatı yükseldikçe ihracat miktarının daraldığını belirtti. Ürünün fiyatı arttığında müşterinin geri çekildiğini vurgulayan Özcan, kayısıya fiyat biçmenin kolay olduğunu ancak o fiyata dünyaya kayısı satmanın zorluğuna değindi.

TMO PİYASAYI YAKINDAN İZLİYOR

Kamuoyunda sıkça dile getirilen "TMO niçin müdahale etmiyor?" sorusuna da yanıt veren Özcan, TMO’nun piyasayı izlediğini aktardı. Üretim maliyetiyle satış fiyatı arasında hâlâ ciddi fark görüldüğü sürece kurumun müdahale şartlarının oluşmadığı kanaatinde olduğunu belirten Özcan, fiyatların üreticiyi zarara sürükleyen seviyelere inmesi durumunda tablonun değişebileceğini ifade etti.

VALİ SEDDAR YAVUZ VE İHRACATÇILAR GÖRÜŞMESİ

Malatya Valisi Seddar Yavuz’un ihracatçılarla gerçekleştirdiği görüşmelere de değinen Özcan, Valinin ihracatçıları hedef alan bir tavır sergilediği yorumlarına katılmadığını vurguladı. Özcan, Vali Yavuz’un tam tersine ürünün mümkün olan en yüksek değerle pazarlanması yönünde bir yaklaşım sergilediğini dile getirdi.

KAYISI 1000 LİRA OLSUN DİYENLERE KOOPERATİF ÇAĞRISI

Açıklamalarının sonunda kayısı fiyatının 500, 750 veya 1000 lira olmasını talep eden kesimlere seslenen Ramazan Özcan, "Kooperatif kursunlar. Sermayeyi koysunlar. Üreticiden 500’e, 750’ye, 1000’e alsınlar. Sonra yurt dışına satsınlar." diyerek tepkisini ortaya koydu.

Gazeteci Murat Çetin ise bu yanıt karşısında, fiyat söylemenin kolay ancak satın almaya gelince çek defteri gerektiğini belirterek, asıl sorunun "Kaça satılsın?" değil, "O fiyattan kaç ton almaya hazırsınız?" sorusu olduğunu vurguladı.

YAZININ TAMAMI BURADA