Bakan Murat Kurum: Yerinde Dönüşüm Destekleri Yasal Güvence Altına Alındı

Deprem bölgesinde yerinde dönüşüm sürecini hızlandıracak, hak sahiplerine ekonomik olarak nefes aldıracak ve mülkiyet süreçlerini netleştirecek yasal düzenleme yürürlüğe girdi. "Tapu Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun", Resmi Gazete’de yayımlanarak yasalaştı. Bu yasal düzenleme kapsamında, 7452 Sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Yerleşme ve Yapılaşmaya İlişkin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un Ek 1'inci Maddesi üzerinde önemli değişiklikler gerçekleştirildi. Maddenin 6, 7 ve 9'uncu fıkraları yeniden düzenlenirken, metne 10'uncu fıkra da dahil edildi. Yeni mevzuatla 6 Şubat 2023 depremlerinden etkilenen afetzedelerin yararlandığı destek mekanizmalarına tam hukuki koruma sağlandı.

HİBE VE KREDİ DESTEKLERİNE TAM KORUMA: HACİZ YASAĞI GETİRİLDİ

Yeni düzenleme kapsamında, yerinde dönüşüm projelerinde hak sahiplerine sunulan hibe ve kredi desteklerinin bütçe yönetim yetkisi Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'ndan alınarak Kentsel Dönüşüm Başkanlığı'na devredildi. Kanunla birlikte afetzedeleri korumak amacıyla çok kritik bir adım atılarak, bu hibe ve krediler için haciz, temlik, takas, rehin, ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz yasağı getirildi. Böylelikle vatandaşların evlerini inşa etmek için kullandıkları kaynaklar yasal güvence altına alınmış oldu. Hukuki çerçevenin netleşmesiyle birlikte devlet eliyle AFAD ve bakanlık tarafından inşa edilen konut ve iş yerlerinin yanı sıra, Yerinde Dönüşüm Projesi kapsamında hibe ve kredi ile yapılan konut, iş yeri ve samanlıkların üzerinde yer aldığı taşınmazların hak sahiplerine satış prosedürü de yasal bir zemine oturtuldu.

HAZİNE ARAZİLERİNDE YÜZDE 10 PEŞİNAT VE 5 YIL FAİZSİZ TAKSİT KOLAYLIĞI

Kanun, hibe ve kredi desteği alarak üzerinde yapılaşma gerçekleştiren depremzedelere Hazine arazilerini uygun şartlarda satın alma kolaylığı sunuyor. Yeni sisteme göre; hibe ve kredi destekleri ile üzerinde konut, iş yeri ve ahırlı konut inşa edilen ve yüzölçümü en fazla 1.000 metrekare olan Hazine taşınmazları, Hazine tarafından bedelsiz olarak Kentsel Dönüşüm Başkanlığı'na devredilecek. Başkanlık ise bu taşınmazları, rayiç bedelinin yarısı üzerinden peşin ya da yüzde 10'u peşin ödenmek şartıyla 5 yıla kadar taksitle ve tamamen faizsiz olarak hak sahiplerine satabilecek. Bu satışlardan elde edilecek tüm gelirler Dönüşüm Projeleri Özel Hesabı'na aktarılacak. Atılan bu adımla; özellikle mera, Hazine ve tespit harici alanlarda daha önce kendi imkanlarıyla yapı inşa etmiş olan afetzedelerin, üzerinde inşaat yaptıkları bu arazileri makul şartlar altında satın alabilmelerinin önü açılırken, devlet tarafından kullandırılan kredilerin geri ödenme süreçleri de teminat altına alınmış oldu.

KAMU KAYNAKLARINI KORUMAK İÇİN CAYMA VE İADE DÖNEMİ KAPANDI

Mevzuatta kamu kaynaklarının etkin kullanılması ve korunması amacıyla da köklü bir değişikliğe gidildi. Devlet eliyle üretilen konutların anahtarlarını teslim alan hak sahiplerinin, bu aşamadan sonra cayma ve konutlarını kamuya iade etme imkanları tamamen ortadan kaldırıldı. Bu düzenleme sayesinde, hak sahibinin teslim aldığı bağımsız bölümden sonradan vazgeçerek taşınmazı ikinci el statüsüne düşürmesi ve kamu stokuna geri yüklemesi engellenmiş olacak. Bunun yanı sıra, hak sahipleri tarafından yasal süresi içinde teslim alınmayan bağımsız bölümlerin de Hazine'den Kentsel Dönüşüm Başkanlığı'na bedelsiz olarak devredilmesi, Başkanlık tarafından da satışı veya farklı şekilde değerlendirilmesi hükme bağlandı. Kentsel Dönüşüm Başkanlığı, söz konusu teslim alınmayan bağımsız bölümleri güncel rayiç bedeli üzerinden, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerinden muaf tutarak doğrudan satabilecek. Buradan elde edilecek gelirler de Dönüşüm Projeleri Özel Hesabı'na irat olarak kaydedilecek. Bu konutlar alternatif bir yöntem olarak, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamındaki kentsel dönüşüm uygulamalarında da değerlendirilebilecek.

YERİNDE DÖNÜŞÜM PROJESİNİN KAPSAMI NETLEŞTİRİLDİ

Kanuna eklenen 10'uncu fıkra ile Ek 1'inci madde hükümlerinin sınırları tam olarak çizildi. Bu hükümlerin yalnızca altıncı fıkra uyarınca hibe ve kredi desteği sağlanan yapılara yönelik uygulanması kararlaştırıldı. Ancak istisnai bir durum olarak, 7269 sayılı Kanun kapsamında hak sahiplerine teslim edilmek üzere Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından üretilen yapılar bakımından, dokuzuncu fıkranın ilgili yasal hükümlerinin uygulanmasına aynen devam edileceği bildirildi.

BAKAN MURAT KURUM: "HİBE VE KREDİ DESTEKLERİNİ GÜVENCE ALTINA ALDIK"

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, yürürlüğe giren yeni yasal mevzuata ilişkin resmi sosyal medya hesabı üzerinden bilgilendirici bir açıklama yaptı. Yapılan düzenlemelerin deprem bölgesindeki dönüşüm faaliyetleri için hayati önem taşıdığını belirten Bakan Kurum, paylaşımında şu ifadelere yer verdi: "Torba kanunla hayata geçirdiğimiz düzenlemelerden biri de deprem bölgesinde yerinde dönüşümle inşa edilen yapılarla ilgili… Yerinde dönüşüm kapsamında inşa edilen yapılarda hibe ve kredi desteklerini güvence altına aldık. Hazine taşınmazlarında yüzde 10 peşin, 5 yıl faizsiz taksit imkânı getirdik. Kamu kaynaklarını korumak amacıyla da cayma ve iade uygulamalarına son verdik. Hayırlı olsun"

KAYNAK: BAKANLIK