Türkiye'de 33 Bini Aşkın Hasta Organ Nakli Bekliyor! Bağışlarda Üç Kat Artış Yaşandı

Türkiye'de organ nakli bekleyen 33 bini aşkın hasta için bağış çalışmalarının önemi gündemdeki yerini koruyor. e-Devlet ve e-Nabız üzerinden yapılan organ bağışı beyanlarında üç kat artış yaşanırken, uzmanlar özellikle kadavradan organ bağışının artırılması gerektiğine dikkat çekti. 3-9 Kasım Organ Bağışı Haftası kapsamında bir araya gelen üç dernek, organ bağışı kültürünün geliştirilmesi amacıyla 10 maddelik ortak bildiri yayımladı.

ORGAN BAĞIŞÇISI SAYISI 1 MİLYONA YAKLAŞTI

Türk Nefroloji Derneği Başkanı Prof. Dr. Aydın Türkmen, e-Devlet ve e-Nabız üzerinden organ bağışı beyanında bulunulabilmesinin vatandaşlara önemli kolaylık sağladığını belirtti. Dijital sistemin uygulamaya alınmasının ardından bağış beyanlarında üç kat artış yaşandığını ifade eden Türkmen, toplam bağışçı sayısının 1 milyona yaklaştığını söyledi. Organ bağışı kararının aile bireyleriyle paylaşılmasının önemine dikkat çeken Türkmen, "Organ bağışında ilk adım, kişinin bu yöndeki kararını açıkça ortaya koymasıdır. Ancak ikinci ve en kritik adım, bağış kararının yalnızca dijital sistemde kalmaması, mutlaka aile bireyleriyle de paylaşılmasıdır." dedi.

TÜRKİYE'DE 33 BİNDEN FAZLA HASTA ORGAN BEKLİYOR

Türkiye'deki organ nakli verilerini paylaşan Türkmen, 2025 yılında toplam 5 bin 226 organ nakli gerçekleştirildiğini, 2026 yılının ilk 10 ayında ise bu sayının 4 bin 142'ye ulaştığını açıkladı.

Organ nakli bekleyen hasta sayısının 33 bini aştığını belirten Türkmen, bu hastaların 28 bin 790'ının böbrek ve karaciğer nakli beklediğini kaydetti.

Türkiye'de 2025 yılı sonu itibarıyla böbrek yetmezliği nedeniyle böbrek replasman tedavisi gören hasta sayısının 95 bin 489 olduğunu aktaran Türkmen, aynı yıl 14 bin 294 yeni hastanın tedaviye başladığını, bin 905 hastaya ise diyalize başlamadan önce böbrek nakli yapıldığını ifade etti.

BEYİN ÖLÜMÜ GERÇEKLEŞEN 2 BİN 78 KİŞİDEN 375'İNDE BAĞIŞ YAPILDI

Türk Yoğun Bakım Derneği Başkanı Prof. Dr. Fethi Gül, Türkiye'nin canlı vericiden organ naklinde önemli başarılara imza attığını ancak kadavradan organ bağışı oranlarının istenilen seviyeye ulaşmadığını söyledi.

2026 yılının ilk 10 ayında Türkiye'de 2 bin 78 kişiye beyin ölümü tanısı konulduğunu açıklayan Gül, bu kişilerin 375'inde organ bağışı gerçekleştiğini belirtti.

Bağış gerçekleşmeyen bin 703 kişinin tamamının tıbben uygun bağışçı olabilmesi ve her birinden sekiz kişiye nakil yapılabilmesi varsayımıyla 13 bin 624 kişiye ulaşabilecek teorik bir potansiyelin bulunduğunu ifade etti.

Beyin ölümünün bitkisel hayatla karıştırılmaması gerektiğini vurgulayan Gül, "Beyin ölümü gerçekleştiğinde kişi tıbben ve hukuken hayatını kaybetmiştir. Bu tanı, nakil ekibinden bağımsız ve alanında uzman hekimlerce bilimsel ölçütlere göre konulmaktadır." dedi.

TÜRKİYE'DE KADAVRADAN ORGAN BAĞIŞI DÜŞÜK SEVİYEDE

Organ Nakli Koordinatörleri Derneği Başkanı Öğr. Gör. Nilgün Bilal, Türkiye'nin güçlü sağlık altyapısına rağmen kadavradan organ bağışı konusunda gelişime ihtiyaç duyduğunu belirtti.

Uluslararası verileri paylaşan Bilal, milyon kişi başına düşen kadavra donör oranının İspanya'da 51,9, İtalya'da 30,9, Birleşik Krallık'ta 20,7, İran'da 12,7 ve Almanya'da 11,7 olduğunu aktardı. Türkiye'de ise bu oranın 5,48 seviyesinde kaldığını söyledi.

Organ bağışının yalnızca bireysel bir karar olmadığını belirten Bilal, sağlık çalışanları, nakil koordinatörleri ve ailelerin iş birliğinin önemine dikkat çekti.

Bilal, "Tek bir bağış, tam 8 cana umut olabilir. Tüm vatandaşlarımızı 3-9 Kasım Organ Bağışı Haftası vesilesiyle e-Devlet ve e-Nabız üzerinden organ bağışçısı olmaya ve bu kararlarını sevdikleriyle paylaşmaya davet ediyoruz." dedi.

ÜÇ DERNEKTEN 10 MADDELİK ORTAK ÇAĞRI

Toplantıda Türk Nefroloji Derneği, Türk Yoğun Bakım Derneği ve Organ Nakli Koordinatörleri Derneği tarafından organ bağışı kültürünün geliştirilmesi amacıyla 10 maddelik ortak bildiri imzalandı.

Bildiride, toplumsal farkındalığın artırılması, okullarda organ bağışı konusunda bilgilendirme çalışmalarının yapılması, sağlık çalışanlarının eğitimlerinin güçlendirilmesi ve organ nakli koordinatörlerinin çalışma koşullarının iyileştirilmesi gerektiği belirtildi.

Ayrıca beyin ölümü konusunda toplumda oluşan yanlış inanışların bilimsel bilgilerle giderilmesi, aile içi iletişimin artırılması ve televizyon yayınlarında organ bağışını teşvik eden kamu spotlarına daha fazla yer verilmesi çağrısında bulunuldu.

KAYNAK: MHA