Hayat Nedir?

Hayat nedir?

Hayat kalptir.

Çünkü insan, önce kalbiyle yaşar. Gördüklerinden önce hissettikleriyle, söylediklerinden önce sustuklarıyla, sahip olduklarından önce sevdikleriyle var olur. Hayatın bize bıraktığı en derin izler de çoğu zaman aklımızda değil, kalbimizde saklıdır.

Hayat sevmektir.

Bir insanı sevmektir bazen; hiçbir karşılık beklemeden, yalnızca varlığına şükrederek… Bir ağacı sevmektir, gölgesine sığınmadığın hâlde dallarını seyrederek. Kanadı kırık bir kuşu görüp yoluna devam edememektir. Bir çiçeği koparmaya kıyamamak, yağmurda ıslanan bir canlı için içinin sızlamasıdır.

Çünkü insan, sevdiği kadar insandır.

Ne güzel söylemiş şair:

“İnsan sevmeli:

Bâzen bir insanı,

Yahut bir ağacı,

Ya da kanadı kırık bir kuşu..

Zaten sevmezse insan,

İnsan mı olur?”

Belki de insan olmanın en sade tarifi budur: Kalbinin kendinden başka canlılara da yer açabilmesi.

Hayat saymaktır da.

Bir insanı yalnızca söyledikleriyle değil, sustuklarıyla da saymaktır. Yaşlı birinin elindeki çizgilere, bir annenin yorgunluğuna, bir çocuğun küçücük dünyasına, bir dostun sessizliğine hürmet etmektir. Saygı, insanın kendisini başkasından üstün görmemeyi öğrenmesidir. Çünkü hepimiz aynı göğün altında, birbirimizin hayatına değerek geçiyoruz bu dünyadan.

Hayat düşünmektir.

İnsanı diğer canlılardan ayıran en büyük sırlardan biri de budur: Sadece yaşamak değil, yaşadığını düşünmek.

Yüzyıllar önce Descartes, “Düşünüyorum, öyleyse varım.” demiş.

Belki de bu cümle, insanın kendi varlığıyla kurduğu en temel yüzleşmelerden biridir. Çünkü düşünmek, yalnızca zihnin çalışması değildir. Kendine soru sormaktır. Neden yaşadığını, neye inandığını, kimi sevdiğini, ne uğruna mücadele ettiğini sorgulamaktır.

Bazen bir gecenin sessizliğinde kendine “Ben kimim?” diye sorabilmektir.

Bazen herkesin doğru kabul ettiğini yeniden düşünmektir.

Bazen kalbinin söylediğiyle aklının söylediği arasında uzun bir yol yürümektir.

Çünkü düşünmeyen insan yalnızca günleri tüketir; düşünen insan ise yaşadığı günlere anlam vermeye başlar.

Hayat, düşünmektir ama yalnızca kendini düşünmek değildir.

Başkasının acısını düşünebilmektir.

Bir annenin evladını neden bu kadar sevdiğini, bir babanın neden sessizce yorulduğunu, bir insanın neden sustuğunu, bir kuşun neden uçamadığını düşünmektir.

Belki de gerçek düşünce, insanı kendisinden çıkarıp başkasının dünyasına götürdüğü yerde başlar.

Hayat biraz da fark etmektir.

Bir sabah güneşin her zamankinden farklı doğduğunu, bir insanın sesindeki kırgınlığı, bir vedanın aslında ne kadar büyük olduğunu, bazı insanların kıymetini onlar hayatımızdayken bilmek gerektiğini fark etmektir.

Çünkü insan çoğu şeyi kaybettikten sonra anlıyor.

Bir sesin kıymetini sustuğunda, bir elin sıcaklığını çekildiğinde, bir insanın yerini yokluğunda…

Oysa hayat bize sürekli küçük işaretler bırakıyor. Bir tebessüm, bir bakış, bir cümle, bir karşılaşma… Ve biz çoğu zaman büyük mucizeler beklerken küçük mucizelerin yanından geçip gidiyoruz.

Hayat, biraz da yavaşlamaktır.

Her şeyi yetiştirmeye çalışırken kendimizi kaybetmemektir. Dünyanın telaşı içinde kalbimizin sesini duyabilmektir. Çünkü bazen insanın en çok ihtiyacı olan şey, bir yere varmak değil; bulunduğu yerde gerçekten var olmaktır.

Hayat kalptir.

Sevmektir.

Saymaktır.

Düşünmektir.

Anlamaktır.

Bazen susmaktır.

Bazen yeniden başlamaktır.

Bazen de hiçbir şey yolunda değilken bile güzel bir yarın ihtimaline inanabilmektir.

Belki hayatın bütün sırrı, insanın kendisine verilen ömrü ne kadar uzun yaşadığı değil; o ömrün içine ne kadar sevgi, merhamet, düşünce ve anlam sığdırabildiğidir.

Çünkü günün sonunda geriye kaç gün yaşadığımızdan çok, o günlerde nasıl bir insan olduğumuz kalır.

Ve belki insan, hayatın sonunda kendisine soracağı en önemli sorunun cevabını şimdiden vermelidir: 

“Ben gerçekten yaşadım mı?”

Eğer birini sevdiysen,

bir canlıya merhamet ettiysen,

bir insanın yükünü hafiflettiysen,

bir güzelliğin karşısında durup hayran kaldıysan,

bir haksızlığa itiraz ettiysen,

bir gece kendi içine dönüp düşündüysen,

bir gün yeniden umut etmeyi seçtiysen…

Evet.

Yaşadın.

Çünkü hayat yalnızca nefes almak değildir.

Hayat, kalbinin hâlâ bir şeyler için çarpıyor olmasıdır.

Sevim LEVENT