Varlık Barışı

Varlık barışı nedir, kimler faydalanır ve faydası nedir?

Adı üstünde varlık barışı. Maliye bakanlığı benden sakladığın varlıklarını bana getir vergisini öde barışalım diyor.

YURTDIŞI VARLIKLAR:

-Kimler faydalanır;   Vergi mükellefi olup olmamasına bakılmaksızın tüm gerçek kişiler ve tüzel kurumlar (Türk vatandaşları, gurbetçiler veya yurt dışında varlık tutan herkes)

-Hangi Varlıklar: Yurt dışında bulunan para, döviz, altın, hisse senedi, tahvil ve diğer sermaye piyasası araçları. 

YURT İÇİ VARLIKLAR:

-Kimler Faydalanır: Yalnızca Türkiye'de gelir veya kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunan gerçek ve tüzel kişiler

-Hangi Varlıklar: Türkiye'de bulunan ancak işletmenin kanuni defter kayıtlarında yer almayan para, altın, döviz ve sermaye piyasası araçları. 

 Banka ve Aracı Kurumlarca Yapılacak İşlemler ve Verginin Ödenmesi

- Bildirim formu ve belge düzeni

Yurt dışında bulunan varlıklar, Tebliğ ekindeki formun iki nüsha olarak hazırlanması suretiyle banka veya aracı kurumlara bildirilecektir.Formun bir nüshası, varsa bildirim nedeniyle açılan hesaba ilişkin bilgiler yazılıp banka veya aracı kurum tarafından tasdik edildikten sonra, banka dekontları veya işlem sonuç formları ile birlikte ilgilisine geri verilecektir.Banka veya aracı kurumlar, bildirime konu varlıklara ilişkin olarak bildirim sahibinden herhangi bir belge istemeyecektir.

- Genel vergi oranı

Banka ve aracı kurumlar, kendilerine bildirilen varlıkların değeri üzerinden genel olarak %5 oranında vergiyi bildirim sahibinden peşin olarak tahsil edecektir.Tahsil edilen vergi, bildirimi izleyen ayın on beşinci günü akşamına kadar banka veya aracı kurum tarafından vergi sorumlusu sıfatıyla beyan edilecek ve aynı süre içinde ödenecektir.

- Taahhüt verilmesi halinde indirimli vergi oranları

Tebliğde, bildirilen varlıkların belirli finansal araçlarda belli sürelerle tutulacağının taahhüt edilmesi halinde indirimli vergi oranları uygulanacağı açıklanmıştır.

Buna göre banka veya aracı kurumlara bildirilen varlıkların;

• Vadeli hesaplarda,
• 4749 sayılı Kanun kapsamında ihraç edilen Devlet iç borçlanma senetlerinde,
• Kira sertifikalarında,
• Girişim sermayesi yatırım fonlarında

Belirli sürelerle tutulacağının taahhüt edilmesi halinde uygulanacak vergi oranları ; 5 yıl için vergi yok,4 yıl yıl için %1, 3 yıl için %2, 2 yıl için %3 1 yıl için %4  vergi ödemesi var.

Gelelim Türkiye de ki bir vergi mükellefine ne faydası olduğuna bakalım.

Tebliğ deki örnekleri inceleyelim.

-Tebliğde verilen ilk örnekte, 10 milyon TL tutarında bildirilen varlık bulunmasına rağmen vergi incelemesinde 5 milyon TL kayıt dışı satıştan kaynaklanan matrah farkı tespit edilmiş, yapılan incelemede bu farkın bildirilen varlıklardan kaynaklandığı anlaşıldığından herhangi bir vergi tarhiyatı yapılmayacağı açıklanmıştır.

-Başka bir örnek te ise;(DEF) Ltd. Şti. yurt dışında sahip olduğu Madde kapsamına giren varlıkları için 50.000.000 TL bildirimde bulunmuştur. Maddede sayılan bütün şartları taşıyan mükellef hakkında yapılan ihbara istinaden mükellef kurumun 2023 hesap dönemi incelemeye sevk edilmiştir. Adı geçen kurum hakkında yapılan inceleme sonucunda 75.000.000 TL tutarında matrah farkı tespit edilmiştir. Mükellef söz konusu farkın 50.000.000 TL’sinin bildirilen varlıklar nedeniyle ortaya çıktığını ifade etmiştir. Vergi inceleme elemanı ise söz konusu farkın 40.000.000 TL tutarındaki kısmının bildirilen varlıklar nedeniyle ortaya çıktığını kalan tutarın ise hatalı amortisman ayırma, gider, indirim ve istisnaların doğru hesaplanmaması gibi diğer nedenlerden kaynaklandığını ortaya koymuştur. Bu durumda, anılan mükellef hakkında bulunan matrah farkının 40.000.000 TL tutarındaki kısmı için vergi tarhiyatı yapılmayacaktır.

-Örneklerden de anlaşılacağı üzere  mükellef  maliyeye eksik bildirdiğim farkı varlık barışı kapsamında bildirdim diye beyanda bulunuyor. İdarede inceleyip ona göre cevap veriyor. Son örnekte mükellef 50.000.000 tl farkın varlık barışı ile beyan ettiğini beyan etmesine karşı idare bunun 40.000.000 tl kısmını kabul ediyor.

-Varlık barışı matrah artımımı diye soran oluyor. Varlık barışı matrah artırımı değil fakat varlık barışından daha avantajlıdır. Varlık barışı kurumlar vergisi gelir vergisi kdv vs her hangi bir eksik beyana karşı kullanılabilir.

-Varlık barışından faydalanmanın diğer bir şartı da incelemenin başlamamış olması gerekiyor. İncelemesi başlamış bir işlemden sonra yapılan varlık barışı inceleme de olan işlem için geçerli değildir. Ama varlık barışından sonra çıkacak bir eksik beyan için varlık barışından faydalanmak mümkündür.

S.M. MALİ MÜŞAVİR ABDURRAHMAN DAŞKAYA