Yerli ve Milli Olmanın Bedeli: TOGG’un Fiyatı Umudun Ötesinde mi? Fiyat Gerçeği Ne Diyor?

Türkiye’nin yerli elektrikli otomobili TOGG’un T10X modelinin “anahtar teslim fiyatları”, Ağustos 2025 itibarıyla 1.862.000 ₺’dan başlıyor, uzun menzil ve daha yüksek donanım seviyelerinde 2.172.000 ₺ ile 2.363.000 ₺ bandına kadar çıkıyor. (togg.com.tr)
Opsiyonlarla (19 inç jant, panoramik cam tavan, premium ses sistemi gibi) bu etiketler daha da kabarıyor; her eklenen konfor ya da estetik detay, fiyatı on binlerce hatta yüz binlerce lira yukarı çekiyor. (togg.com.tr)

MİLLİ HEYECANIN KÖKLERİ: BİR HAYALİN GERÇEĞE DÖNÜŞMESİ

TOGG, yalnızca bir otomobil değil, Türk milletinin onlarca yıllık yerli ve milli otomobil hayalinin ete kemiğe bürünmüş hali olarak görülmektedir. Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın yıllar önce söylediği, “Yerli ve milli araç yapacak babayiğitler arıyorum” sözleriyle başlayan bu serüven, milyonların kalbinde büyük bir heyecan ve gurur uyandırdı. Yıllar boyunca hep yabancı markalara mahkûm olan bir ülke olarak, ilk defa kendi teknolojisini, kendi üretimini ve kendi mühendislik gücünü ortaya koyma fırsatını buldu. Bu, yalnızca bir araç değil, Türkiye’nin bağımsızlık ve özgüven yolculuğunda atılmış dev bir adım olarak değerlendirildi.

Özellikle orta gelirli ve dar gelirli kesim, TOGG’u kendi hayatlarına dokunacak, gerçek anlamda ulaşabilecekleri bir milli değer olarak gördü. “Artık biz de kendi aracımızı alabileceğiz, çocuklarımıza gururla bineceğimiz bir yerli aracımız olacak” düşüncesi, toplumun her kesiminde milli bir coşku ve birleşme duygusu yarattı. TOGG, bir otomobilden çok daha fazlası olarak; ortak bir gururun, milli kimliğin ve ekonomik bağımsızlık arzusunun sembolüne dönüştü. İnsanlar, sadece bir araç değil, Türkiye’nin geleceğine dair bir vizyon satın alacaklarını hissettiler. Bu nedenle, TOGG’un fiyat politikasının da bu milli duyguyu desteklemesi, halkın umudunu kırmaması büyük önem taşımaktadır.

FİYATLARIN SÜREKLİ ARTIŞI VE TÜRKİYE EKONOMİSİNE ETKİSİ

TOGG fiyatlarının sürekli olarak zam görmesi, yalnızca bir araç fiyatının yükselmesi anlamına gelmiyor; bu durum, Türkiye’nin genel ekonomik yapısının ve vatandaşların alım gücünün geldiği noktayı da gözler önüne seriyor. Türkiye’de yüksek enflasyon, artan döviz kurları ve üretim maliyetlerindeki yükseliş, doğrudan araç fiyatlarına yansıyor. TOGG’un üretiminde kullanılan birçok parça ve teknoloji ithal olduğundan, dövizdeki en ufak dalgalanma bile araç maliyetine katlanarak ekleniyor. Bu nedenle, üretici firmanın fiyatı sabit tutması mümkün olmuyor. Ne yazık ki, bu maliyet artışlarının üzerine bir de vergiler ve opsiyonlarla gelen fiyat yükselişleri eklenince, TOGG’un fiyatı halkın ulaşamayacağı seviyelere doğru kayıyor.

Sürekli artan fiyatlar, orta ve dar gelirli vatandaşlar için bir hayal kırıklığı yaratırken, aynı zamanda yerli üretime olan güveni de zedeliyor. İnsanlar, “yerli ve milli” olarak gördükleri bu aracın her ay yeni bir zam haberiyle gündeme gelmesini, ekonominin kırılganlığının bir göstergesi olarak algılıyor. Bu durum, hem TOGG’un marka imajına zarar veriyor hem de vatandaşların milli projelere olan inancını sarsıyor. Türkiye’nin ekonomisinde istikrar sağlanmadan, yerli ve milli projelerin halkın gönlünde kalıcı bir yer edinmesi zorlaşıyor. Eğer TOGG fiyatları sürekli yükselir ve orta gelir grubunun erişemeyeceği bir seviyeye gelirse, milli bir proje olmaktan çıkarak yalnızca belirli bir zengin kesimin lüks tercihi haline gelir. Bu da projenin başlangıçtaki milli heyecanla tamamen çelişen bir tablo ortaya koyar.

FİYAT ARTIŞININ MOTORU: ÖTV VE VERGİ DÜZENLEMELERİ

Vergi mevzuatı, TOGG’un tüketiciye ulaşan fiyatındaki en büyük kırılma noktalarından biri. ÖTV (Özel Tüketim Vergisi) dilimleri ve motor gücü, matrah sınırları ile birlikte TOGG gibi elektrikli otomobillerin fiyatını doğrudan etkiliyor. (t24.com.tr)

Örneğin, TOGG T10X için ÖTV düzenlemesi sonrası:

    •    Matrahı 1.650.000 TL ve altında olan, 160 kW’si aşmayan araçlarda ÖTV %25;

    •    Matrahı 1.650.000 TL’yi geçen veya motor gücü 160 kW ve üzeri olanlarda ÖTV oranı çok daha yüksek dilimlere çıkıyor (%55, %65, %75 gibi). (t24.com.tr)

    •    Ayrıca, opsiyonlarla maliyetin yükselmesi demek matrah ve ÖTV dilimlerinin aşılması demek; bu da fiyatın biraz daha katlanması anlamına geliyor.

YERLİ FABRİKA ÇIKIŞ FİYATI: “MALİYET” KATLARI ARASINDA KAYBOLDU MU?

TEORİK olarak, yerli üretim demek, hem lojistik hem gümrük gibi bazı maliyet kalemlerinden avantaj sağlamak demektir. Fakat fabrika çıkış fiyatı ile tüketiciye yansıyan “anahtar teslim fiyat” arasındaki fark, vergiler + dolaylı maliyetler nedeniyle büyük. TOGG’un resmi site ve haber kaynaklarında fabrika çıkış (vergisiz) fiyat açıkça belirtilmese de; ÖTV + KDV + tescil/plaka masrafları ile birlikte satılan fiyatların vergisiz maliyetin çok çok üstünde olması beklenir.

Ek olarak, elektrikli otomobil teknolojisinin (batarya, şarj altyapısı, yazılım, ithal bileşenler) döviz kuru, tedarik zinciri, teknolojik ithalat vergileri ve işçilik maliyetleri gibi faktörler de maliyetleri artırıyor. Bu maliyet kalemleri fabrikadan çıkan araca eklenen opsiyonlarla hızla yükseliyor.

DAR GELİRLİNİN UMUDU, ZENGİNİN KONFORUNA MI DÖNÜŞTÜ?

Türkiye’de zaten varlıklı kesimin her marka ve modelde araca ulaşma imkânı olduğu bilinen bir gerçek. Mercedes, BMW, Audi gibi lüks segment araçları alabilen zengin kesim için TOGG, sadece yerli bir alternatif ya da ikinci bir seçenek olarak görülebilir. Ancak dar gelirli ve orta gelirli kesimler için TOGG bambaşka bir anlam taşıyor: Hem yerli ve milli olmanın gururu, hem de ulaşılabilir fiyat umudu. Ne var ki artan fiyatlar, yüksek vergiler ve özellikle de araca eklenen her opsiyonun fiyatı katbekat yükseltmesi, bu umudu gölgeledi. 

Ekonomide yaşanan sıkıntılar nedeniyle zaten evine, mutfağına zor yetişen orta sınıf ve dar gelirli vatandaş, TOGG almak için gerekli bütçeyi biriktiremez hale geldi. Üstelik fiyat politikası sanki TOGG’u dar ve orta gelir grubundan uzaklaştırarak, daha çok yüksek gelirli kesime yönlendirme amacı taşıyormuş gibi bir görüntü veriyor. Yerli otomobilin fiyat politikası, halkın çoğunluğunu oluşturan bu kesimi korumak yerine adeta “siz alamazsınız, bu araç üst gelir grubuna hitap eder” mesajını veriyor. Bu durum, TOGG’un halkın aracı olma idealini sarsıyor ve milli heyecanın zenginlerin garajında hapsolmasına neden oluyor.

NEDEN BU KADAR “YERLİ” ARACA VERGİ YÜKLENİYOR? ELEŞTİREL BİR BAKIŞ

Yerli ve milli proje olarak övülen TOGG’un üzerindeki vergi yükleri, bu milli ruhu taşıyan halkın beklentisiyle çelişiyor. Birkaç gözlem:

    1.    Teşvik mi, engel mi? Yerli üretim cesaretle desteklenmeli dedik; ancak ÖTV dilimlerinin yüksek oluşu, maliyetlere gelen her ek opsiyonun vergi tabanını büyütmesi halkın araç almasını zorlaştırıyor. Bu durum, “yerli üretmek yetmez; yerli üretimi makul fiyatla ulaştırmak da gerekir” gerçeğini gösteriyor.

    2.    Eşitsizlik yaratma potansiyeli: Aynı modelin standart versiyonu ile opsiyonlu versiyonu arasında fiyat farkı sadece donanım değil, aynı zamanda vergi ve matrah sınırı aşımı yüzünden katlanarak büyüyor. Bu da düşük ve orta gelir grubu için TOGG’u hayal aracı haline getirebiliyor; “yerli ve milli aracı almak istiyoruz fakat bütçemiz yetmiyor” söylemleri artıyor.

    3.    Kamunun rolü ve şeffaflık: Yerli otomobilin kamu destekleri, vergi indirimleri, matrah sınırlarının belirlenmesi gibi kararlar şeffaflıkla ele alınmalı. Yerli üretim stratejisinin toplumsal faydası olduğuna göre, vergisel teşvikler ve mali yük hafifletmeleri de devletin politik hedefleri arasında olmalı.

UMUT MİLLETİN KURSAĞINDA KALSIN MI?

Yerel ve milli otomobil TOGG, Türkiye için hem sembolik hem teknolojik bir dönüm noktası. Ancak sembol olma yönü kadar, ulaşılabilir olması da halkın gönlünde yer etmesinin temel şartı. Şu noktalar, geleceğe dair yol haritasında göz önünde bulundurulmalı:

    •    TOGG’un fabrika çıkış fiyatı ile tüketiciye yansıyan fiyat arasındaki fark azaltılmalı; yüksek ÖTV ve KDV katmanlarının yeniden düzenlenmesi gerekiyor.

    •    Vergi dilimleri opsiyonlarla birlikte aşılmayacak şekilde kademelendirilip; opsiyon eklemeleri aracın vergisel yükünü orantısız biçimde artırmamalı.

    •    Yerli ve milli olmanın tartısı, sadece üretim yerinde olmaktan ibaret olmamalı; halkın ulaşabileceği fiyatlarla, gerçek bir alternatif olmasıyla ölçülmeli.

    •    Kamu politikaları, yerli üretime destek olurken tüketicinin sırtındaki vergi yükünü hafifletmek için açık stratejiler üretmelidir. Teşvikler, vergisel avantajlar ve maliyet düşürücü mekanizmalar net ve sürdürülebilir olursa TOGG, halkın umudunu boşa çıkarmaz.

Yerli araca verilen değer, yalnızca “ne kadar yerli” olduğuyla ölçülmez; o aracın “ne kadar ulaşılabilir” olduğuyla da sınanır.

UNUTULMAMALIDIR Kİ,

“Bir ulusun gücü yalnızca üretiminde değil; halkının hayalini satın alabilmesindeki dürüstlüktedir.”

SAYGILARIMLA,
AVUKAT MEHMET ALİ KÖROĞLU