Selma Karakaş
@timemalatya

"Malatya Time siz değerli Malatyalı okurlara gerçek bir internet haber sitesi keyfi sunmak amacıyla yeni hali ile yayında"

Dumanlı Hava Sahasında Boşa Kürek Çekmeler

Selma Karakaş Tutuş yazdı...

 

Zararını bildiğimiz halde tiryakisi olduğumuz bir şeyler vardır. Hani bir kere alışmışız ya atsak olmaz, satsak olmaz düşüncesiyle bize ve çevremizdekilere verdiği zararı bile bile vazgeçmeyi aklımızın ucundan geçirmediğimiz vakitler olur. Bir bakıma; intihara yeltenmiş bir kişinin, yolun sonunun uçurum olduğunu bildiği halde son gazla arabaya yüklendiği ve tabelalardaki uyarıları yok saydığı bir durumdur, bizdeki bu tiryakilik sevdası.

Sanırım neyi ifade etmeye çalıştığımı yavaş yavaş anımsamaya başlayarak; sigara eksenli düşünceler, yoklamaya başladı sizleri. Düşünceleriniz dogrultusunda kullanıcılarını günden güne kendine bağlayan, iliklerine kadar yer edinen, çoğunluğun bırakmaya değil cesaret etmek; cesaret kelimesini sigarayla yan yana kullanmaya çekindiği, dumanlı hava sahasından bahsediyorum.

Ülkemizi baz alarak konuşmak gerekirse; Türkiye'de yaklaşık 17 milyon kişinin sigara tükettiği ve bu sayının giderek arttığı sağlık örgütleri tarafından belirtildi. Konuyla ilgili açıklamalarda bulunan Dr. Tamer Çoban “Ülkemizde her 10 erkeğinin 6'sı, her 10 kadının 3'ü sigara içiyor. 10-15 yaş arası çocuklarda da sigara içme oranı yüzde 30'lar düzeyinde. Gelecek 30 yıl içinde sigaraya bağlı ölümlerin; AIDS, verem, trafik kazası nedenli ölümlerinin toplamından daha fazla olacak. Gelecekte dünya genelinde 250 milyon çocuk, sigaraya bağlı olarak ölecektir. Türkiye'de sağlık çalışanları arasındaki sigara içme giderek yükselmektedir. Sigara içen doktorları örnek almayalım. Çünkü onlar da bu hastalığın pençesindeler” dedi.

Sigaranın neden ülkemizde bu kadar ileri düzeyde seyir ettiği, araştırılması gereken bir soruyken, bunu işin raconunu bilenlere bırakmak istiyorum. Çünkü kendimce araştırıp, burda paylaşmak istediğim genel geçer bir yargı göremedim. Her kaynakta farklı farklı ifadelere yer verilmişti. Bu yüzden toplumdaki kişisel görüşlerden yola çıkarak değerlendirsek; sigarayı neden içiyorsun, sigaraya nasıl başladın? Sorularını yönelttiğimiz kişiler, genellikle mutsuz ve dertli olduklarını, ailevi sorunlardan dolayı, arkadaş çevresinin etkisinden kaynaklandığı gibi sorgulanması gereken cevaplar vermektedirler .

Sanırsınız ki bir fırt sigara dumanı çekince ciğerlerine, bütün sorunlar bitiyor. Hayır efendim, bitmiyor! Sadece kendilerini kandırarak, bir kere tiryakisiyiz iflâh olmayız düşüncesi, beyinlerini sürekli dürttüğünden dolayı kendince bu tür bahaneler üretenlerimiz çok. Bu bahanelerin asıl nedeni de sigara kullanıcılarının vücudu, sağlık açısından olumsuz reaksiyonlar göstermesine rağmen bağımlılık düzeyine ulaştığı için bireyin, bundan vazgeçmemesi için sürekli beynine tepkiler göndermektedir. Bundan ötürü sigaranın doğurduğu zararlara, körü körüne bağlanan ve ondan vazgeçemeyen bir toplum var olmakta. Dolayısıyla burada sigaranın zararlarını dile getirmenin bir anlamı olduğunu sanmıyorum. Çünkü istediğiniz kadar zararlı da zararlı diyerek kendinizi hırpalayın, bir sonuç vermeyeceğini biliyorum. O yüzden bize elle tutulur, gözle görülür kesin sonuçlar lazım.

Kullanıcı eksenli bunlar gelişirken Sağlık Bakanlığı tarafından bazı önlemler alınmak amacıyla hatırlarsanız; 1 ocak 2006'dan itibaren sigara paketleri üzerinde bulunması zorunlu, yasal sağlık uyarılarına yer verildi. Uyarılar, paketin ön yüzünün %30'unu arka yüzünün %40'ını kaplayacak şekilde dizayn edildi. Ayrıca hem görselliğe verdiğimiz önemden dolayı hem de okuma yazma bilmeyenler de faydalansın diye resimlerle pekiştirildi bu yazılar. Fakat bu uyarılar, öyle çok faydalı olmadı. Yani amacına ulaşmamış bir dizi çalışmalar olarak nitelendirirsek, hiç de yanlış olmaz. İnsanlar sigara içmeyi bir kere kafaya koymuşlarsa ve zaten sağlığını olumsuz etkiledigini bile bile içiyorlarsa sigara paketinin üzerinde yer alan"sigara içmek öldürür, sigara size ve çevrenizdekilere ciddi zararlar verir" gibi ifadeler mi yıldıracak, dumanla dolmuş ciğerlerin, beyine gönderdiği bildirimleri?

Sağlık Bakanlığının, bunlarla yetinmeyip sürekli yeni önlemler geliştirmeye çalıştığını görüyoruz. Bunlardan bazıları şöyle: 171 sigara bırakma hattı, hastanelerde ücretsiz sigara bıraktırma danışmanlığı, toplu taşıma araçlarında, kapalı ortamlarda sigara içmenin yasak olduğunu belirten kurallar koyuldu. Bunları takiben "BURADA SİGARA İÇİLMEZ! 4207 sayılı, Tütün Ürünlerinin Zararının Önlenmesi ve Kontrolü Hakkında Kanun gereği 2019 Yılı CEZASI 153 TL" ibaresinin iş yerlerinde ve toplu taşıma araçlarında bulundurulması zorunlu kılındı. Herşey iyi güzel de yasaklar, uyarılar, önlemler üçgeni amacına ulaşıyor mu? Tabiki hayır! Ulaşmış olsaydı, bunca aktif kullanıcının dumanına maruz kalan bir o kadar da pasif kullanıcı sayısı giderek artmazdı.

Ekmek almaya parası olmayanın, sigara almayı öncelikli tuttuğu bir ülkede istediğiniz kadar kamu spotu yayınlayın, istediğiniz kadar uyarılar, yasaklar koyun; alışılmış bunyeyi, varsayımların önderlik ettiği uyarı levhalarıyla engelleyemezsizsiniz. Şöyle ki Bir toplu taşıma aracına BURADA SİGARA İÇİLEMEZ yazısının asılma zorunluğunu öngören Sağlık Bakanının; otobüs şoförünün, otobüste püfür püfür sigara tüttürdüğünden haberi yoksa kimse kalkıpta bu önlemlerle "bilmem yüzde kaç oranında sigara tüketiminde düşüş oldu" diye ne kendini ne bizi kandırmasın. Sağlık söz konusuyken oyun oynamaya lüzum yok. Hatırlatırım muhatap aldığınız kişiler, çocuk değil!

Bu yüzden sigara paketlerinin üzerine geniş zaman kipi kullanarak "sigara kullanırsanız şöyle veya böyle olur" demeyi bir tarafa bırakın. Daha sonra hani hep bir Avrupaya özentiliğimiz var ya bari bu sefer de topluma yararlı bir şekilde uyarlayın bu hayranlığınızı. Avrupa ülkesi İsveç'in Temmuz 2019'dan itibaren sigara tüketimini yasaklayıp, üretimini durduracağı kanunu gibi kesin sonuç almak istiyorsanız nacizane bir önerim olacak: Tütün ve tütün ürünlerini piyasadan kaldırarak, sigaranın hammaddesi tütün üretimini durdurup, yurt dışından getirilmeye çalışılan ürünlere de bir dur diyerek işe başlayabilirsiniz..

Yoksa şurada yasak, burada yasak diyerek para cezasıyla iliskilendirdiğiniz kanunların işe yaramadığını bizden çok, siz daha iyi biliyorsunuz. Sigara bağımlılarının "yasaklar çiğnenmek içindir" sloganına karşılık; Sağlık Bakanlığından boşa kürek çekmesini değil, Avrupa düzeyinde bir yenilik getirmesini beklerim...


Selma Karakaş Tutuş



YORUMLAR

YORUM YAZ

*

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>